Buyuk Britaniyada deportatsiya qarori bilan yaşayotgan yuzlab jazoirlik va iroqlik jinoyatçilar bor

Muammoning qamrovi

Buyuk Britaniya Içki işlar vazirligining, unga The National The Timesga tayanib havola qilgan maʼlumotlariga köra, mamlakatda jamoat muhitida — yaʼni qamoqda bölmagan holda — deportatsiya qarori çiqarilgan yoki çiqarilişiga tayyorlanayotgan taxminan 20 ming xorijlik huquqbuzar yaşayotgan ekan. Ularning orasida 642 nafari Iroq va 596 nafari Jazoir fuqarosi. Şu bilan birga, bu ikki davlatdan haqiqatan deportatsiya qilinadiganlar uluşi juda past: jazoirliklarda bu 4,2 foizni, iroqliklarda esa 3,4 foizni taşkil etadi.

Muammo nimaga boğlanmoqda

Naşr jinoyat kontekstini keltiradi: asosan jazoirliklardan taşkil topgan taşkilotlangan guruhlar Londonning nufuzli tumanlarida köça qaroqçiligining — qimmatbaho soatlarni öğirlaşning bir qator holatlarida ayblanmoqda, naşr maʼlumotlariga köra esa iroqlik jinoyatçilar migrantlarni kiçik qayiqlarda La-Manş böğozi orqali ötkazişda muhim rol öynayotgan ekan. Maşhur holatlar qatorida 2019-yilda sayohat vizasi bilan kelgan 24 yoşli jazoirlik Brahim Kaddur-Şerifham bor: uni 2025-yil oxirida HMP Wandsworth qamoqxonasidan xatolar tufayli ozod qilişdi, şundan söng politsiya uni Londonda qidiruvga berdi; keyinçalik u öğirlik, piçoq olib yuriş va tez yordam xodimiga hujum qiliş böyiça işlar böyiça sudga çiqdi, jazoni ötagandan keyin esa uni deportatsiya qilinişi kutilmoqda.

Siyosiy bahs va hokimiyat pozitsiyasi

Umumiy körsatkiçda çiqarib yuboriş dinamikasi ösib bormoqda: agar 2020-yilda konservatorlar davrida mamlakatdan taxminan 8 ming kişi çiqarilgan bölsa, 2025-yilda leyboristlar hukumati davrida bu raqam 36 mingni taşkil etdi, biroq xorijlik huquqbuzarlar çiqarib yuborilganlarning 30 foizidan kamroğini taşkil qiladi. Içki işlar böyiça soya vaziri Kris Filip hukumatni xorijlik jinoyatçilarni mamlakatda qolişga ruxsat berişda aybladi: uning sözlariga köra, «Yamayka, Nigeriya, Somali, Jazoir, Bangladeş, Zimbabve yoki hatto Hindiston kabi davlatlardan bölgan jinoyatçilarning faqat kiçkina qismigina qaytariladi», çeksiz inson huquqlari bayonotlari esa xavfli jinoyatçilarga Buyuk Britaniyada qoliş va yangi jinoyatlar sodir etiş imkonini beradi. Maʼlumotlar, şuningdek, Nigeriyaga deportatsiyasini kutayotgan 773 huquqbuzar va majburiy çora-tadbirlar olib borilayotgan, biroq hali ham jamoat muhitida yaşayotgan 775 yamaykalikni ham körsatmoqda. Içki işlar vazirligi bunga javoban qamoq jazosiga hukm qilingan har qanday xorijlik «birinçi imkoniyatda» deportatsiyaga yuborilişini va qaytib keliş huquqidan mahrum etilişini, sönggi saylovlardan keyingi ikki yil içida esa deyarli 12 ming xorijlik jinoyatçi çiqarib yuborilgani yoki deportatsiya qilinganini — bu oldingi ikki yilga nisbatan 41 foizga köp ekanini maʼlum qildi. Naşr, şuningdek, şu yil boşida kuçga kirgan qonun özgarişlariga köra bir yildan ortiq ozodlikdan mahrum qiliş jazosiga hukm qilingan barça xorijliklar deportatsiya röyxatiga kiritilişini qayd etadi, biroq keltirilgan körsatkiçlar Yevropa Ittifoqi davlatlari fuqarolarining ança tez-tez vataniga qaytarilayotganini körsatmoqda.