Asosiy ma’lumotlar
- Walla ma'lumotlariga köra, Isroil hukumati Ğazoda taxminan 250 xorijiy harbiy xizmatçining dastlabki joylaştirilişini ma'qullagan
- AQŞ texnikani çegaradagi sobiq isroillik bazaga topşirdi va uni keçayu kunduz qöriqlamoqda
- Indoneziya, Marokaş, Qozoğiston, Kosovo, Uganda va Albaniya qatnaşişga tayyorlik bildirgan
Dastlabki joylaştiriş tasdiqlandi
AQŞ harbiy tayyorgarliklari Ğazo sektori çegaralari yaqinda, xalqaro barqarorlaştiriş kuçining rejalaştirilgan kiritilişidan oldin olib borilmoqda, deb xabar qildi isroillik ommaviy axborot vositalari duşanba kuni. Walla sayti yozişiça, Walla saytiboş vazir Benyamin Netanyahu hukumati AQŞga taxminan 250 xorijiy harbiy xizmatçining dastlabki joylaştirilişiga rozilik bergan. Bu pozitsiyaning sezilarli özgarişi: ilgari Isroil faqat aniq son körsatmasdan «önlab» xorijiy harbiylarning kirişiga ruxsat berilişi haqida gapirgan edi, avgust oyida esa Netanyahu umuman xalqaro kuçning anklavga kirişini tasdiqlaganini rad etgan edi.
Çegarada allaqaçon nima bölyapti
Walla ma'lumotlariga köra, sönggi ikki hafta içida Ğazo çegarasida amerikalik harbiy xizmatçilar va boşqa davlatlar ofitserlari kö'rildi, janubdagi isroillik harbiy baza esa AQŞ qöriqlanadigan obyektga aylantirildi. Amerika armiyasi u yerga yuk maşinalari, yuqori harakatçanlikdagi zirhli transportyorlar, tibbiy evakuatsiya maşinalari va pulemyotli zirhli maşinalarni yetkazdi. Perimetr atrofida qöriqlaş minoralari, kuzatuv uskunalari va yoritiş örnatildi, tösiq mustahkamlandi, qöriqlaşni esa qurolli amerikalik askarlar keçayu kunduz olib boradi. Ismini oçmagan isroillik harbiy rasmiy şaxslar bu harakatlar köpmillatli Xalqaro barqarorlaştiriş kuçini sektor içiga kiritişga tayyorgarlikning bir qismi ekanini bildirdi.
Kim qatnaşişga tayyor va Isroil nimadan qörqadi
Walla ma'lumotlariga köra, qatnaşişga tayyorlik haqida Vaşingtonga Indoneziya, Marokaş, Qozoğiston, Kosovo, Uganda va Albaniya bildirgan. Qozoğiston tibbiy va logistik yordam taklif qildi, Kosovo esa xavfsizlik missiyalari va politsiya işida qatnaşişni taklif etdi. Bu kuçlar AQŞ prezidenti Donald Trampning Ğazo böyiça rejasiga kiradi. Isroil harbiy rahbariyati, naşr ta'kidlaganidek, AQŞning Isroilga nisbatan yuritişi mumkin bölgan siyosati va kuçning joylaştiriliş tezligidan xavotirda; bu xavotirlar 3-noyabdagi oraliq saylovlardan söng kuçaydi, unda Demokratik partiya respublikaçilardan Kongressning ikkala palatasi nazoratini qö'lga kiritdi. Isroilning kuç tuzilmalaridagi bir mansabdar anonimlik şarti bilan Walla'ga şunday dedi: «Ğazo diviziyasi va Janubiy qömondonlik bir kuni ertalab özidan ham kattaroq xalqaro kuçni payqaşi mumkin emas deb bölmaydi», dedi u va Isroil turli diplomatiya va kuç senariylariga tayyor bölişi kerakligini qöşdi.
Rafahda şahar loyihasi sinovi
Walla, şuningdek, BAA qöllab-quvvatlaydigan Ğazoning janubidagi Rafahning bir qismida şahar qurilişi loyihasi rivojlanayotganini xabar qiladi. Muhandislik işlari qat'iy xavfsizlik tekşiruvidan, jumladan isroillik tekşiruvdan ötişi kerak bölgan ön minglab falastinlikni qabul qiliş hisobiga olib borilmoqda. Dastlab ruxsat etilganlar soni çeklangan bö'ladi — taşabbus sinov loyihasi sifatida körilmoqda, şahar zonasini boşlanğiç bosqiçda xalqaro kuç ta'minlaşi kerak. Loyihada muddat yöq: naşr ma'lumotlariga köra, isroillik hukumat XAMAS qurolsizlantirilmagunça va anklav nazorati uçinçi tomonga ötkazilmagunça Ğazoni tiklaşga qarşi.
Kontekst
Bunday kuçni joylaştiriş rejalari bir neça oydan beri muhokama qilinmoqda, biroq u hozirgaça Ğazoga kirmagan — uning joylaştirilişiga isroillik tösiqlar belgilari fonida. Anadolu ma'lumotlariga köra, 2023-yil oktabridan buyon sektorda 74 000 dan ortiq falastinlik halok böldi va 175 000 dan ortiği yaralandi, anklav infratuzilmasining taxminan 90 foizi şikastlangan yoki yöq qilingan. 2025-yil 10-oktabrida kuçga kirgan öt oçişni töxtatişga qaramay, agentlik ma'lumotlariga köra, isroillik hujumlar 1602 falastinlik hayotini olib ketdi, 5794 kişi yaralandi. Isroil taxminan 2,4 mln falastinlik, jumladan taxminan 2,15 mln köçirilgan şaxs yaşaydigan sektorga kelişilgan oziq-ovqat, dori-darmon, boşpana materiallari va yiğma uylar yetkazib berişni çeklaşda davom etmoqda.


