Asosiy ma’lumotlar

  • COP31 9–20 noyabr kunlari Antaliyada ötkazilmoqda; Turkiya sammitni ilk böy qabul qilmoqda
  • 95 davlat va yettita xalqaro taşkilotdan 102 nafar yetakçi kutilmoqda
  • Özbekiston iştirokçi davlatlar röyxatiga kiritilgan; Turkiya — sammit raisi, Avstraliya muzokaralarni olib bormoqda

Iştirok qamrovi

BMTning iqlim özgarişi böyiça COP31 konferensiyasi Antaliyada öz işini boşladi va 9–20 noyabr kunlari davom etadi. Turkiya atrof-muhit, şaharsozlik va iqlim özgarişi vazirligi ma'lumotiga köra, sammitga 95 davlat va yettita xalqaro taşkilot nomidan 101 nafar yetakçi keladi — iştirok oltita qit'ani qamrab oladi. Jami muzokaralarda BMT Iqlim özgarişi böyiça Ramk konvensiyasi tomonlari sifatida 196 davlat va Yevropa Ittifoqi qatnaşadi. Özbekiston Osiyo va Yaqin Şarqdan kelgan iştirokçilar qatorida — Ozarbayjon, Xitoy, Qozoğiston, Qirğiziston, Tojikiston, Turkmaniston va mintaqaning boşqa davlatlari bilan bir röyxatda tilga olingan.

Kim va nimani ifodalaydi

Delegatsiya rahbarlarining kutilayotgan tarkibi: 37 nafar davlat rahbari, 35 nafar hukumat boşliği, sakkiz nafar vitse-prezident, yetti nafar vitse-boş vazir, ikki nafar valiahd şahzoda, bir nafar şahzoda, bir nafar parlament spikeri va tört nafar maxsus vakil. Rahbariyat darajasida yettita xalqaro taşkilot iştirokini tasdiqlagan: Yevropa Komissiyasi, BMT, BMT Boş Assambleyasi, Jahon banki, Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot taşkiloti (OECD), Islom hamkorlik taşkiloti va Xalqaro energetika agentligi.

Format va kun tartibi

Turkiya COP iqlim sammitini ilk böy özida ötkazmoqda: COP31 prezidenti etib Murat Kurum vaziri tayinlandi, muzokara jarayoniga esa Avstraliya raislik qiladi. Turkiya tomoni sammit ğoyasini «muloqot», «konsensus» va «harakat» tamoyillari asosidagi «amalga oşiriş COP»i sifatida belgiladi — maqsad oldingi sammitlar qarorlarini aniq qadamlarga aylantiriş deb e'lon qilindi. Asosiy mavzular iqlim moliyalaştirilişi, adolatli ötiş, moslaşuv va emissiyani kamaytiriş bölişi kutilmoqda; harorat ösişini 1,5 °C doirasida uşlab turiş çora-tadbirlarini moliyalaştiriş, avvalgi sammitlarda bölgani kabi, markaziy masala bölib qoladi. Eslatib ötamiz: COP — 1992-yilgi Ramk konvensiyaning eng yuqori organi bölib, uning qarorlari köpçilik ovozi bilan emas, barça tomonlar konsensusi bilan qabul qilinadi; aynan oldingi konferensiyalarda Kiot protokoli va Parij kelişuvi qabul qilingan edi.