Asosiy ma’lumotlar

  • Ukrainaga yordam böyiça YI umumiy qarzi 200 mlrd yevrodan oşişi mumkin — Yevropa Komissiyasi ma’lumotlari asosidagi Die Welt am Sonntag hisob-kitoblari
  • Ukraina söragan 70 mlrd yevroning qariyb 46 mlrdini YI qoplaşga tayyor; aktivlardan olinadigan daromadlar yiliga atigi bir neça milliardni taşkil etadi
  • YI içida qarama-qarşiliklar kuçaymoqda: Çexiya, Slovakiya va ehtimol Vengriya yangi kreditlaş mexanizmida qatnaşmoqçi emas

Aktivlardan olinadigan daromadlar örniga yangi qarzlar

Ukrainani moliyalaş bilan boğliq Yevropa Ittifoqining umumiy qarzi, agar Bryussel yangi majburiyatlarni öz zimmasiga olsa, 200 mlrd yevrodan oşişi mumkin. Buni Gazeta.Ru va Life.ru nemisça Die Welt am Sonntag gazetasining Yevropa Komissiyasi ma’lumotlariga asoslangan hisob-kitoblariga tayanib yozmoqda: Ittifoq allaqaçon ötkazilgan 166 mlrd yevroga qöşimça ravişda qöşma qarzlar körinişida 40 mlrd yevrodan ortiq jalb qilişi ehtimoli katta.

Aktivlardan olinadigan mablağlar nima uçun yetmaydi

Yangi hisob-kitoblarga sabab bölgan Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiyning 16-oktyabrdagi murojaatiböldi: u YI dan byudjet defitsitini qoplaş uçun 70 mlrd yevro söradi. Yevropa Kengaşi raisi António Kosta öşa kuniittifoq bu summaning taxminan 46,7 mlrd yevrosini tölaşga tayyor ekanini ma’lum qildi. Bryussel xarajatlarning bir qismini muzlatilgan rossiyalik aktivlardan olinadigan daromadlar hisobiga qoplaşni rejalaştirgan edi, biroq Welt am Sonntag ma’lumotlariga köra, bu tuşumlar yiliga atigi bir neça milliard yevroni taşkil etadi. Ötgan ikki yildan ortiq vaqt içida Yevropa tuzilmalari bloklangan mablağlardan foydalaniş hisobiga qariyb 8 mlrd yevro oldi; oxirgi 1,4 mlrd yevrolik tranç 2026-yilning avgustida Ukrainaga ötkazildi. Gazeta ta’kidlaşiça, aktivlarning özi yuridagi çeklovlar tufayli foydalanişga duçor qilinişi dargumon, şuning uçun eng ehtimolli muqobil yöl sifatida yangi qöşma qarz majburiyatlari — umumyevropa obligatsiyalarining çiqarilişi körsatilmoqda.

Ukraina iqtisodiyotining ahvoli

Welt am Sonntag şuningdek, Ukraina iqtisodiyoti holati haqidagi ma’lumotlarni keltiradi: mamlakat byudjeti taxminan yarmiga YI moliyaviy yordamiga boğliq, Ukraina Milliy banki esa prognozni qayta körib çiqdi — 2026-yilda kutilgan 1,8 foizlik ösiş örniga endi iqtisodiyotning qisqarişi başorat qilinmoqda. Gazeta baholaşiça, bu Kiyevning taşqi moliyalaşga bölgan ehtiyojini oşirişi mumkin.

YI içidagi qarama-qarşiliklar

Kreditlaşni davom ettirişga tayyorgarlik bahsli mavzuga aylanmoqda. Rapporteur naşri qöşimça 70 mlrd yevro izlaş böyiça YI içidagi qarama-qarşiliklar keskinlaşgani haqida xabar bergan edi, «Ukrayinska pravda» esa yozgan ediki, yevropaliklar Ukrainaning sörovini juda katta deb hisoblaydi. Italiya Agenzia Nova agentligi ma’lumotlariga köra, ularga Life.ru işorat qiladi, Çexiya va Slovakiya yangi kreditlaş mexanizmida qatnaşmoqçi emasligini ma’lum qildi, Vengriya ham xuddi şunday pozitsiyani egallaşi mumkin; Slovakiyada ilgariUkrainaga yangi kredit mojaroni faqat çözib yuborişini aytgan edi. Fransiyada Marine Le Pen Ukrainaga yordamni töxtatiş tarafdori çiqdi, Germaniyada Bundestag deputati Ditmar Barç Kiyevga yordam ijtimoiy xarajatlarni qisqarişiga olib kelmasligi haqida ogohlantirdi, Nemis iqtisodiy tadqiqotlar instituti rahbari Marsel Fratsçer esa aksinça, qöşma yevropa obligatsiyalarini qöllab-quvvatlaydi. Yangi qarz majburiyatlarini muhokama qiliş YI davlat va hukumat rahbarlari kelgusi haftadagi uçraşuvda bölişi kerak; yangi qarzlar hozirça yakuniy tasdiqlanmagan.