Tölovni endi bekor qilib bölmaydigan payt: bankirlar pulni qaytariş tartibini tuşuntirdi

Bekor qiliş va qaytariş — har xil tartib-qoidalar

Faqat hali qaytarilmaydigan (beton) holatga ötmagan tölovni bekor qiliş mumkin. Tezkor tölovlar tizimida (SBP) va elektron hamyondan tölaşda bu moment mablağ yeçib olingandan söng darhol yuzaga keladi, şuning uçun bunday operatsiyalarni endi bekor qilib bölmaydi — pulni faqat qaytariş mumkin. Buni «Gazeta.Ru» naşriga Paygine fintex kompaniyasining mahsulot direktori Artyom Juravlyov aytib berdi.

Kartada imkoniyat kengroq

Karta orqali amalga oşiriladigan tölovlarda imkoniyatlar kengroq: operatsiya böyiça hisob-kitoblar tugamagunça, bu odatda bir neça kun oladi, sotuvçi uni öz banki orqali bekor qilişi mumkin. Xaridorning özida bunday imkoniyat yöq. Rekvizitlar böyiça ötkazişda ham xuddi şu tamoyil amal qiladi: pul hisob raqamdan yeçib olinmagunça, uni bankka ariza bilan qaytarib oliş mumkin; agar tölov qaytarilmaydigan holatga ötgan bölsa, mablağni faqat yangi operatsiya — qabul qiluvçining qaytarişi orqali oliş mumkin.

Bekor qilib bölmaydigan bölsa nima qiliş kerak

Juravlyovning aytişiça, bunday holatda xaridor pulni sotuvçi orqali qaytarişga yoki öz bankida operatsiyani bahsga çiqarişga harakat qilişi mumkin. Avval sotuvçiga murojaat qilib, mablağni qaytarişni talab qiliş lozim: internetdan sotib olingan tovar uçun u buni murojaatdan keyin keçikmay, 10 kun içida qilişi şart. Agar sotuvçi rad etgan bölsa, javob bermasa yoki yöqolib qolsa, xaridor tölovni öz banki orqali bahsga çiqariş huquqiga ega — bunda sotuvçining roziligi talab etilmaydi. Ariza bankning mobil ilovasi orqali yoki filialda beriladi, unga çek hamda sotuvçining rad etganini yoki javob bermaganini tasdiqlovçi yozişmalar ilova qilinadi. Keçiktirib bölmaydi: bahsga çiqariş muddati tölov tizimining qoidalari bilan çeklangan.

Tölov usullari böyiça farqlar va körib çiqiş muddatlari

Bahsga çiqariş imkoniyati faqat karta tölovlari uçun emas: SBP uçun bunday tartib 2023-yil 30-iyundan boşlab barça banklar uçun majburiy, garçi asoslar röyxati torroq — masalan, tovar yoki xizmat yetkazilmagan bölsa, tölovni bahsga çiqariş mumkin. Elektron hamyon orqali tölaşda ariza uning operatoriga yuboriladi. Qonun böyiça murojaat 30 kundan oşmay körib çiqiladi, çegara oşiriladigan ötkazmalarda esa 60 kungaça. Agar nizo sotuvçi foydasiga hal qilinmasa, xaridor pulni qayta oladi, sotuvçining banki esa şu summani şartnoma böyiça sotuvçidan yeçib oladi; ba’zan qöşimça ravişda körib çiqiş uçun haq oladi.

Banklarning roli va 2027-yildan yangi qoidalar

Ötkazişni töxtatiş taşabbuskari faqat yuboruvçi emas, balki bankning özi ham bölişi mumkin: agar operatsiya mijozning roziligisiz qilingan ötkazişga öxşasa, bank uni ikki kunga töxtatib qöyadi. Bundan taşqari, 2027-yil 1-martdan boşlab banklar mijoz qurilmasida zararli dasturiy ta’minot aniqlansa, ötkazişni rad etadi.