Asosiy ma’lumotlar

  • Sobiq hukmron MKP raisi Ahmed Harun Sudan qurolli kuçlari tomonidan qölga olindi; u fuqarolar uruşi davrida Kobar qamoqxonasidan qoçgandan keyin yaşirinib yurgan edi.
  • XJS uni 2000-yillar boşidagi Darfurdagi harbiy jinoyatlar va insoniyatga qarşi jinoyatlar böyiça 40 dan ortiq modda bilan ayblaydi.
  • Intervyuda Harun MKP va armiya «Tezkor qöllab-quvvatlaş kuçlari»ga qarşi uruşda birlaşganini aytdi; armiya ittifoqçisini qölga oliş motivlari hozirça noma'lum.

Yillar davomida yaşirinib yurganidan keyin qölga olinişi

Sudan qurolli kuçlari bir neça yil yaşirinib yurgan Omar al-Başir davri yuqori mansabdorlaridan biri hamda sobiq hukmron Milliy Kongress partiyasi raisi Ahmed Harunni qölga oldi. Qölga olinişini MKPning ikki mansabdori tasdiqladi; armiya öz ittifoqçisiga qarşi çiqişining sabablari hozirça noma'lum, Sudan qurolli kuçlari ham, Xalqaro Jinoyat Sud ham voqea haqida hozirça izoh bermadi. Buni The National naşri xabar qildi.

XJS ayblari va AQŞ mukofoti

Harun Xalqaro Jinoyat Sud tomonidan 2000-yillar boşida Darfurda, u içki işlar vaziri, söngra gumanitar masalalar vaziri lavozimlarida işlagan davrda sodir etilgani aytilayotgan harbiy jinoyatlar va insoniyatga qarşi jinoyatlar — jumladan qotilliklar, zöravonlik, qiynoqlar, tinç aholiga hujumlar va mulkni yöq qiliş — böyiça 40 dan ortiq modda böyiça qidirilmoqda. Uning özi bu ayblarni siyosiy deb ataydi. 2024-yil yanvarida AQŞ uni qölga olişga olib keladigan ma'lumot uçun 5 mln dollar mukofot taklif qilgan edi; AQŞ Davlat departamenti Harunni Darfurdagi vahşiyatlarda qatnaşgan «jangaraviy» militsiyasini yollagan, moliyalaştirgan va qurollantirgan şaxs sifatida tavsiflaydi.

Armiya bilan ittifoq va uruş konteksti

Harun al-Başir hukmronligini tugatgan qözğolon va harbiy töntarişdan keyin 2019-yilda hibsga olingan önlab sudanlik mansabdorlar orasida edi, biroq fuqarolar uruşi xaosida Kobar qamoqxonasidan qoçib, armiyani ommaviy qöllab-quvvatladi. Şanba kuni televideniye intervyusida u MKP va armiya siyosiy jihatdan mos kelmasligi mumkin, biroq fuqarolar uruşida harbiylaşgan «Tezkor qöllab-quvvatlaş kuçlari»ga (RSF) qarşi birlaşganini aytdi. Uning sözlariga köra, islomiy harakat faollari uç yildan ortiq davom etgan uruşda armiyaning RSFga qarşi hujumiga yordam berdi; BMT ma'lumotlariga köra, bu uruş etnik qotilliklar tölqinlari, oçarçilik, ommaviy köçişlarga olib kelgan va dunyodagi eng yirik gumanitar inqirozga aylangan. Armiya uruşda uni ommaviy qöllab-quvvatlagan şaxsni nima uçun qölga oldi — manbalar buni izohlamaydi; bu qölga oliniş atrofidagi asosiy oçiq savol bölib qolmoqda.