NATO 2026-yilda Ukrainağa harbiy yordam uçun 7 mlrd yevro yetişmasligi borasida

70 mlrd yevro va’dasi qarşısında 7 mlrd yevrolik kamçilik

NATO Ukrainağa 2026-yil uçun harbiy yordam boğyiça majburiyatlarni bajarış uçun taxminan 7 mlrd yevro yetişmasligiğa duç kelmoqda. Buni Politico ittifoqning uç nafar diplomati ma’lumotlarına tayanib xabar qilmoqda; xuddi şu raqamlarni Gazeta.Ru va Life.ru ham yetkazmoqda. Iyul oyida NATOning barça 32 a’zo davlati Ukrainağa 2026-yilda 70 mlrd yevrolik harbiy yordam beriş va 2027-yilda ham xuddi şu miqdorni ajratış haqida kelişib olgan edi, biroq yil tuğaşiğa ikki oydan kam vaqt qolgan bir paytda mablağning bir qismi hali ta’minlanmagan.

Aynan nima yetişmayapti va kamçilik nimaga ta’sir qiladi

Politico ma’lumotiga köra, kamçilik tarkibiğa PURL dasturi doirasidaği Yevropa mablağlari evaziga yetkazilgan Amerika qurollari uçun tölanmagan 1,9 mlrd dollarlik mablağ ham kiradi. Pul yetişmasligi Ukrainaning Rossiya raketalari va dronlariğa qarşi kuraş vositalarini, jumladan qiş davri uçun ham, sotib olişini qiyinlaştrişi mumkin. Diplomatlar ittifoqçilarning 2026-yil uçun möljallangan körsatkıçlarni bajarmasligi ehtimoli borligini, çunki köplab Yevropa poytaxtları moliyaviy qiyinçiliklara duç kelayotganini qayd etdi. Şu bilan birğa, Politico suhbatdoşlaridan biri tan olganidek, kamçilik aynan qaysi badallar yoki mexanizmlar hisobiğa yuzaga kelgani hozirça noma’lum.

Donorlarning «çarçagani» va yaqinlaşib kelayotgan muhokama

NATO diplomati Politicöğa «köp borlar paketlarini moliyalaştirgan» eng yirik donorlarda «ma’lum bir çarçaş» kuzatilayotganini aytdi. Naşr Vaşington yondaşuvining özgarğanini ham qayd etmoqda: AQŞ Kiyevğa yangi yordam paketlarini amalda töxtatib qöygan, natijada asosiy moliyaviy mas’uliyat öz byudjetlari ham bosim ostida qolayotgan Yevropa davlatları zimmasiğa tuşdi. NATO mamlakatlari vakillari muammoni 17-noyabr kuni muhokama qilişni rejalaştirmoqda; yangi moliyaviy majburiyatlar hali ham kelişib olinişi mumkin, biroq naşr suhbatdoşları 2026-yil uçun möljallangan körsatkıçni bajarış imkonsiz bölib qolişi ehtimolini ham istisno qilmayapti.

Kontekst: 70 mlrd yevro atrofidaği kelişmovçiliklar

Kamçilik haqidagi xabar Ukrainani moliyalaştiriş boğyiça kengroq kelişmovçiliklar fonida paydo böldi. Die Welt am Sonntag gazetasi yozganidek, agar YI Kiyevğa qöşma kreditlar şaklida 40 mlrd yevrodan köp ötkazsa, Yevropa Ittifoqining Ukrainağa yordam boğyiça umumiy qarzi 200 mlrd yevrodan oşib ketişi mumkin. 5-noyabr kuni «Ukrayinska pravda» xabar berib, Yevropaliklar Ukraina söragan 70 mlrd yevroni juda katta summa deb bilişini va faqat uning bir qismini qoplaşğa tayyor ekanini yozgan edi. Oktabr oyida Yevropa Kengaşi raisi Antóniu Koşta yevropaliklarning 70 mlrd yevrodan taxminan 46,7 mlrd yevroni qoplaşğa tayyorligi haqida gapirgan edi. Demak, NATO doirasida kelişib olingan 2026-yildaği maqsad ham hozirça mablağ bilan ta’minlanmagan va uni töliq bajarış masalasi 17-noyabrdagi muhokamağaça oçiq qolmoqda.