Asosiy ma’lumotlar
- Uzunligi taxminan 158 km bölgan Vulkaneşti — Kişinyov elektr uzatiş liniyasi 8-noyabrda ekspluatatsiyaga topşirildi
- Quriliş 2019-yilda tasdiqlangan Jahon bankining 61 million yevrolik krediti hisobiga moliyalaştirilgan
- Sandu Moldova «rus gazidan nol sotib oladi» deb bayonot qildi va Ruminiyaga yana ikkita elektr uzatiş liniyasi qurilişini e'lon qildi
Sanduning bayonoti va elektr uzatiş liniyasining işga tuşirilişi
Moldova prezidenti Maya Sandu 8-noyabr kuni X ijtimoiy tarmoğida respublika rossiya gazini sotib olişni töliq töxtatganini ma'lum qildi. Bayonotga sabab Moldovani Ruminiya va Yevropa energetika tizimi bilan boğlovçi Vulkaneşti — Kişinyov elektr uzatiş liniyasining işga tuşirilişi böldi. «Moldova rus gazidan nol sotib oladi, yaqin orada Ruminiyaga yana ikkita elektr uzatiş liniyasi işga tuşadi», — uning sözlariga tayanib deb yozadi Gazeta.Ru. Öşa xabarda, naşr ma'lumotlariga köra, Sandu RFni «energetik şantaj»da ayblagan; Kun.uz bayonida uning iqtibosi quyidagiça keltirilgan: «Moskva köp yillar davomida energetikani şantaj vositasi sifatida işlatib keldi. Endi bu davr tugadi».
Loyiha tafsilotlari
Life.ru xabariga köra, uzunligi taxminan 158 kilometr bölgan Vulkaneşti — Kişinyov elektr uzatiş liniyasi mamlakat janubidagi va poytaxtdagi podstantsiyalarni boğlaydi hamda Ruminiyadan elektr energiyasini Dnestryani hududidagi Kuçurgandagi energetika tugunini çetlab ötib yetkazib berişning qöşimça yönalişini ta'minlaydi. Quriliş 2019-yilda tasdiqlangan Jahon bankining 61 million yevrolik krediti hisobiga moliyalaştirilgan. Asosiy işlar 2025-yil noyabrida yakunlangan, söngra texnik sinovlar va xavfsizlik tekşiruvlari ötkazilgan. Işga tuşirilgan liniyadan taşqari, Moldova ruminiya energetika tizimi bilan yana ikkita ulaniş — Beltsi — Suçava va Streşeni — Gutinas liniyalarini qurişni rejalaştirmoqda.
Inqirozning oldingi tarixi
Naşrlar bayonotni 2025-yilda Ukraina öz hududi orqali rus gazining tranzitini töxtatgandan söng boşlangan energetika inqirozi bilan boğlaydi. Kun.uz ma'lumotlariga köra, bu Dnestryani hududidagi Moldova GRESida elektr işlab çiqarişning qisqarişiga olib kelgan; bu stansiya respublikaning elektr energiyasiga bölgan ehtiyojining 80 foizgaça bölgan qismini ta'minlab kelgan, şundan söng Moldova Yevropa yetkazib beruvçilardan sotib olişga ötgan. Gazeta.Ru qöşimça qilişiça, Kişinyov «Gazprom» oldidagi qarzni ham tölamadi, natijada Moldova va Dnestryani hududi rus gazisiz qoldi; Yevropa Ittifoqi mamlakatlaridan olingan gazga ötiş aholi uçun tariflarning ösişiga sabab böldi.
Energetik mustaqillikning narxi
Özgarişlar iste'molçilar xarajatlari ösişi fonida keçmoqda: avgust oxirida hukumat vakolatli agentlikning gaz tarifini 41 foizga oşiriş qaroridan söng energetikada kuçaytirilgan tayyorçilik rejimini 30 kunga uzaytirdi, sentyabrda esa Sandu isitiş mavsumi oldidan çoralarni muhokama qiliş maqsadida Yuqori xavfsizlik kengaşini çaqirdi. Life.ru ma'lumotlariga köra, prezident, şuningdek, energiya va suv tanqisligi xavfi tufayli favqulodda holat joriy etişni körib çiqişni taklif qilgan. Sandu taşqi bozorlardagi yuqori narxlar aholi uçun jiddiy yuk bölib qolayotganini tan oldi va zaif uy xöjaliklariga yordamni davom ettirişga va'da berdi; avvalroq, Gazeta.Ru yozişiça, Moldova boş vaziri aholini iliq qiş uçun duo qilişga çaqirgan edi. Şu tariqa, rus gazidan voz keçiş haqidagi bayonot mamlakat energetika ta'minotidagi sodir bölgan siljişni qayd etadi, biroq kuz davomida dolzarb bölib qolgan qimmat energiya muammosini hal qilmaydi.
