Misr Tripolidagi elçixonasini 12 yildan keyin qayta oçdi va Turkiya–Liviya dengiz kelişuvi masalasini kötardi

Elçixona ön ikki yildan keyin qayta oçildi

Misr şanba kuni, 8-noyabr kuni, Liviya poytaxti Tripolidagi elçixonasining tarixiy binosini tantanali ravişda oçdi — marosim taşqi işlar vaziri Badr Abdullatining taşrifi çoğida bölib ötdi, deb xabar beradi euronews. Bino 2014-yilning yanvarida qurolli şaxslar elçixonaning beş xodimini öğirlab ketganidan söng yopilgan edi; Misrning özi diplomatik missiyasi Tripolida 2021-yilning mayida qayta işga tuşgan edi, biroq xabarga köra, ayni paytda tarixiy rezidensiya maqomi qayta tiklandi. Marosimda Abdullati bilan birga Liviyaning taşqi işlar vaziri vazifasini bajaruvçi Tohir al-Baur ham iştirok etdi.

Savdo va energetika böyiça muzokaralar

Tripolida Abdullati xalqaro miqyosda e’tirof etilgan Milliy birlik hukumatining boş vaziri Abdulhamid Dbayba bilan uçraşdi. Tomonlar savdoni soddalaştiriş masalasini muhokama qildi; Misr Taşqi işlar vazirligi ma’lumotlariga köra, Dbayba Liviya qayta qurişida misrlik kompaniyalar va işçilarning rolini yuqori baholadi. E’tiborli jihati şundaki, Qohira uzoq vaqt Xalifa Haftarni — Liviyaning şarqida hukmronlik qiluvçi va raqib hukumat joylaşgan hududda kuçlari faoliyat yurituvçi harbiy rahbarni qöllab kelgan edi, biroq uçraş aynan Tripolidagi hukumat rahbari bilan bölib ötdi.

Gaz quvurlari va neftni qayta işlaş

Qayta oçilgan elçixonada Abdullati, şuningdek, Liviyaning neft vaziri vazifasini bajaruvçi bilan ham uçraşdi. Misr vaziri ikki davlat örtasidagi gaz quvurlari va liviya xom neftini Misrda eksport uçun qayta işlaş rejalari böyiça işlarni tezlaştirişga çaqirdi. Liviya vaziri muzokaralarni davom ettiriş uçun Qohiraga borişini ma’lum qildi — bu haqda yakşanba kuni Liviyaning davlat axborot agentligi xabar berdi.

Dengiz çegaralari böyiça nizo

Taşrifning markaziy mavzusidan biri Şarqiy Örta yer dengizida dengiz zonalarini çegaralaşga oid 2019-yilgi Turkiya–Liviya kelişuvi ham böldi. Misr Taşqi işlar vazirligi ma’lumotlariga köra, Abdullati Dbayba bilan suhbatda Qohiraning e’tirozlarini bayon etib, Misrning xavotirlari dengiz çegaralarini belgilaşda hisobga olinişi kerakligini aytdi. Dbayba Misrning Al-Qahera News telekanali efirida mamlakatlar rasmiy vakillarining navbatdagi uçraşuvida xaritalar va özaro da’volar muhokama qilinişini aytdi.

Kelişuv nima uçun bahsli

Kelişuv Şarqiy Örta yer dengizida Turkiya va Liviya dengiz zonaları örtasidagi çegarani belgilaydi, bu hududda bir neça davlat neft va gaz qidiriş huquqiga da’vo qiladi. Gretsiya kelişuv Gretsiya orollari, jumladan, Turkiya va Liviya sohillari örtasida joylaşgan Krit orollarining huquqlarini e’tiborsiz qoldirayotganini ta’kidlaydi; şartnomaga Misr va Kipr ham qarşi çiqadi. Pozitsiyada sezilarli özgariş oktabrda yuz berdi: kelişuvga yillar davomida qarşi çiqqan Liviyaning şarqiy parlamenti uni 20-oktabrda ratifikatsiya qildi. Ertasi kuni Yevropa Ittifoqi şartnoma boşqa davlatlarning huquqlarini buzadi va ular uçun yuridik kuçga ega böla olmaydi, deb bayonot berdi. Turkiya taşqi işlar vaziri Hakon Fidon öz navbatida uni «yuridik ham, siyosiy jihatdan ham töliq legítim kelişuv» deb atadi. Şu tariqa, Qohira, Afina va Nikosiya e’tirozlari saqlanib qolgan şaroitda ratifikatsiya nizoga yangi dolzarblik berdi — aynan şu sababdan dengiz çegaralari masalasi elçixona oçilgandan keyingi birinçi yirik misrlik taşrif kun tartibiga kirdi.