Texogen ofatlardan zarar körganlarga tölovlar tartibi taşdiqlandi: qurbonlarning oilalariga 220 mln sömgaça

Nima tasdiqlandi va kim tovon puli oladi

Özbekistan hükümeti 2026-yil 3-noyabrda texogen tabiatli ofatlar oqibatida aholiga yetkazilgan zararlarni baholaş va qoplaş tartibi toğrisidagi nizomnomani taşdiqladi; hujjat Lex.uz saytida eʼlon qilindi. Qabul etilgan qaror toğrisida Spot.uz naşri xabar berdi, tegişli qaror 606-raqam bilan qabul etilgani va undan Adliya vazirligining huquqiy Telegram kanalida ham xabar berilgani eslatildi.

Tartib qaysi voqealarga qöllanadi

Texogen ofatlarga transport avariyalari va falokatlar, kimyoviy xavfli, ört va portlaş xavfli obyektlardagi avariyalar, energetika va kommunal xoğalik tizimlaridagi avariyalar, binolar qurilişining kutilmagan qulaşi, şuningdek radioaktiv va boşqa xavfli moddalardan foydalaniş yoki saqlaş bilan boğliq avariyalar, hamda gidrotexnik avariyalar kiritildi. Spot.uzning özbek tilidagi versiyasi birinçi tört toifani, rus tilidagi versiyasi esa olti banddan iborat kengaytirilgan röyxatni keltirgan edi.

Kim va qanday tölaydi

Zarar sud aybli şaxslarni aniqlagunça yoki aybli deb tan olingan taşkilotlar va ularning mansabdor şaxslari zararlarni belgilangan muddatda qoplab olmagunça tuman (şahar) hokimiyatlari qoşidagi maxsus fondlar hisobidan qoplanadi. Bir marta beriladigan moddiy yordam komissiya akti asosida aybli yuridik şaxslar yoki ularning mansabdor şaxslari hisobidan tölanadi. Tölov haqidagi qarorni Qoraqalpoğiston Vazirlar Kengaşi raisi, viloyatlar va Toşkent hokimlari qabul qiladi. Respublika yoki çegaradan taşqari darajadagi ofatlardagi zararlarni baholaş bilan hükümetning maxsus komissiyası şuğullanadi, viloyat va mahalliy voqealar uçun esa hududiy komissiyalar tuziladi.

Tölov miqdorlari va çeklovlar

Bir marta beriladigan yordam miqdori: qurbonlarning (er-xotin, bolalar, ota-onalar, vasiylar) oila aʼzolariga — 500 BRVgaça, yaʼni 220 mln sömgaça, teng uluşlar bilan; oğir salomatlik zarari yetganda — 200 BRVgaça (88 mln söm); örtaça oğir zarar yetganda — 150 BRVgaça (66 mln söm); yengil zarar yetganda — 100 BRVgaça (44 mln söm). Zarar körganlar ofat kunidan hisoblaganda 30 kun içida belgilangan forma böyiça ariza berib, zarar tafsilotlarini va körsatilgan manzilda yaşovçi barça şaxslarni körsatişi kerak. Nizomnoma öz-özidan, yaʼni ruxsatsiz va davlat reyestriga kiritilmagan holda qurilgan binolar va inşootlarga, taşuvçi konstruksiyalarni ruxsatsiz özgartirilganda, şuningdek foydali qazilmalarni ruxsatsiz qazib oliş va texnik yoki ört xavfsizligi qoidalariga amal etilmagan hollarga qöllanmaydi. Spot.uz şuningdek eslatib ötadi: 2027-yilning fevralidan boşlab gaz töldiriş taşkilotlariga uy içidagi ballonlarga suyuq gaz quyiş taqiqlangan va buning uçun jarima solinadi.