Asosiy ma’lumotlar

  • COP31 yaqin duşanba kuni Antalyada boşlanadi; rais etib vazir Murat Kurum tayinlandi
  • Saulo JMTning ustuvor yönalişlari COP31 kun tartibi bilan uyğunligini — toza energiya, şaharlar, yoşlar, jamoalar — ta'kidladi
  • Hozirgi El-Nino, uning sözlariga köra, yil oxiriga kelib eng yuqori çöqqiga yetadi va iqlim harakatlarining şoşilinçligini körsatadi

COP31ga tayyorgarlik böyiça baho

Jahon meteorologiya taşkiloti (JMT) boş kotibi Seleste Saulo turk agentligiga bergan intervyusida Anadolu Turkiya Antalyada yaqin duşanba kuni boşlanadigan BMT iqlim konferensiyasi COP31ga tayyorgarlikda taşkiliy va strategik jihatdan ham «a'lo darajada işlayotganini» aytdi. U konferensiyanı Turkiya öz zimmasiga olganini mamnuniyat bilan kutib oldi, mamlakatning «iqlim diplomatiyasidagi yaqqol faol roli»ni va kun tartibining dolzarbligini ta'kidladi.

Va'dalardan amalga oşirişga

Saulo ötgan konferensiyaga nisbatan COP31da va'dalardan amalga oşirişga ötiş intilişi sezilarli darajada kuçayganini ta'kidladi — aynan şu nuqtada, uning sözlariga köra, JMTning kutişlari jamlangan. U Turkiya atrof-muhit, urbanizatsiya va iqlim özgarişlari vaziri, COP31 raisi etib tayinlangan Murat Kurum iqlim borasidagi sa'y-harakatlarning hozirgi yönalişini özgartira oladigan muhokamalar va amaliy qadamlarni boşqara oladiganiga işonç bildirdi. Alohida sifatida u Kurumning sentyabr oyida JMTning Jenevadagi ştab-kvartirasiga taşrifi hamda milliy meteorologiya va gidrologiya xizmatlarini mustahkamlaşga sodiqligining dalili sifatida tilga oldi.

Ilmiy asos va asosiy taşabbuslar

JMT rahbari COP31ning Action Agenda dasturini alohida ajratib, ilm, dalillar va amaliy harakatlarga asoslangan yondaşuvlarning ahamiyatini ta'kidladi hamda taşkilotning ustuvor yönalişlari konferensiya kun tartibi bilan uyğunlaşişini — xususan, toza energiya, şaharsozlik, yoşlar va jamoalar sohalarida — qayd etdi. Şuningdek, u ikki taşabbusga töxtadi: eng kam rivojlangan mamlakatlar va kiçik orol davlatlarini ob-havo va iqlimni kuzatiş tizimlarini mustahkamlaşda qöllab-quvvatlaydigan Systematic Observations Financing Facility («kuzatmayotgan narsamizni boşqara olmaymiz») hamda COP31 doirasida yuqori darajadagi tadbir rejalaştirilgan Early Warnings for All dasturi. Uning sözlariga köra, erta ogohlantiriş tizimlari hayotni qutqarişi keng e'tirof etilsa-da, taraqqiyot xohlangandek tez emas.

Konferensiya fonida El-Nino

Saulo hozirgi El-Nino hodisasi yil oxiriga kelib eng kuçli darajalarga yetişi kutilayotganini ma'lum qilib, buni iqlim ta'sirlarining «seziladigan realligi» deb atadi; bu COP31dagi muhokamalarning bir qismiga aylanadi va çidamlilik hamda moslaşuv böyiça harakatlarning şoşilinçligini ta'kidlaydi. Intervyuni yakunlab, u mamlakatlarni iqlim harakatlarini tezlaştirişga çaqirdi: «Ilm va dalillarni siyosat asosi sifatida işlatib köring. Tezro harakat qiling. Hoziroq amalga oşiring». Material bitta Anadolu intervyusiga asoslangan; konferensiya tayyorgarligiga oid boşqa mustaqil baholar manbalarda yöq.