Asosiy ma’lumotlar

  • Sudanda 15,4 million odam boşpana va birinçi navbatdagi zarur buyumlarga şoşilinç muhtoj, yordamni faqat 936 ming kişi olgan
  • Mablağ yetişmasligi tufayli gumanitar taşkilotlar faqat muhtojlarning 10 foizini qamrab olişi mumkin
  • 2026-yil rejasiga 2,9 milliard dollar kerak, taxminan 47 foiz mablağ kelgan

Dunyodagi eng yirik koçiş inqirozi mablag yetişmasligidan qattiq zarbalanmoqda

BMT Qoçqinlar böyiça Oliy komissarligi (UNHCR) va Xalqaro migratsiya taşkiloti (IOM) juma kuni e’lon qilgan qöşma bayonotda Sudanda taxminan 15,4 million odam favqulodda boşpana va birinçi navbatdagi zarur buyumlarga şoşilinç muhtojligi, biroq mablağning jiddiy yetişmasligi millionlab odamlarga körsatiladigan yordam töxtab qoliş xavfi tuğdirayotgani ogohlantirildi. Taşkilotlar ma’lumotiga köra, gumanitar taşkilotlarda faqat muhtojlarning 10 foiziga ustuvor yordam körsatiş uçun yetarli resurs bor, hozirgaça esa yordamni faqat 936 ming kişi olgan, deb xabar beradi Anadolu.

Inqiroz miqyosi va moliyalaştiriş holati

Taşkilotlarning baholaşiça, Sudanda taxminan 8,6 million odam mamlakat içida köçirilgan va 4,6 milliondan ortiq kisi qöşni davlatlarga qoçib ketgan, bu mamlakatni dunyodagi eng yirik köçiş inqiroziga aylantirgan. Şu bilan birga, 5,2 milliondan ortiq odam öz yaşaş joylariga qaytgan, ularning köpçilikasi u yerda vayron bölgan uylar, infratuzilma va asosiy xizmatlarning yöqligiga duç kelgan. Taşkilotlar davom etayotgan jangovar harakatlar, xavfsizlikning yöqligi va dron hujumlari yangi köçişlarga olib borayotgani hamda gumanitar faoliyatni çeklayotgani qayd etgan. Favqulodda boşpana zaxiralari tugamoqda; şoşilinç moliyalaştirilmasa, yana köplab köçirilgan oilalar qattiq ob-havo, xavfsizlikning yöqligi va zöravonlik hamda ekspluatatsiya xavfining ortişi bilan yuzma-yuz keladi.

Nimalar yetişmayapti va taşkilotlar nimani söramoqda

Sudanning 2026-yilga möljallangan gumanitar rejasiga 33,7 million muhtojdan 20,4 millioniga yordam körsatiş uçun 2,9 milliard dollar kerak, biroq zarur mablağning atigi 47 foizi qabul qilingan. UNHCR va IOM favqulodda boşpana zaxiralarini saqlab qoliş va vaziyatning yanada yomonlaşuvining oldini oliş uçun şoşilinç, barqaror va moslaşuvçan moliyalaştirişga çaqirdi. Armiya va «Tezkor yordam kuçlari» nomli harbiylaştirilgan guruh örtasidagi qarama-qarşilik 2023-yil aprelidan buyon davom etmoqda; taşkilotlar ma’lumotiga köra, u ön minglab odam hayotini olib ketgan va millionlab odamlarning köçişiga sabab bölgan.