Protestantlar Amsterdamdagi Microsoft data-markazi quriliş maydoniga bostirib kirdi

Quriliş maydonini egallab oliş va politsiyaning aralaşuvi

6-noyabr kuni faollar Amsterdamning Sloterdijk tumanida Microsoftning kelajakdagi data-markazi quriliş maydoniga bostirib kirdi. Euronews ma'lumotiga köra, taxminan 100 namoyişçi hududga kirgan, ular narvonlar yordamida tösiqdan ötib, unda teşik oçgan; taşkilotçilar esa bir neça yuz iştirokçi bölganini bildirgan. Protestantlarning bir qismi quriliş kraniga çiqib, sun'iy intellektga qarşi şior yozilgan banner osdi, boşqalari Falastin bayroqlari va Microsoftni genotsidni qöllab-quvvatlaşda ayblagan plakatlar bilan çiqdi. Politsiya maydonni örab oldi, mer aksiyani töxtatişni buyurgaç, maxsus bölinmalar aralaşdi, bir neça kişi qölga olingani xabar qilindi.

Aksiya borasida golland va nemis ommaviy axborot vositalari ma'lumotlari

Anadolu havola qilgan golland davlat televideniyesi NOS xabar berişiça, önlab namoyişçi tuşdan oldin maydonga kirgan; politsiya hududni tark etişdan boş tortganlar qölga olinişi mumkinligi haqida ogohlantirgan. Politsiya ma'lumotlariga köra, protestantlar kranga va qurilayotgan binoning tomiga çiqqan. Bir kişi quriliş işlariga tösqinlik qilişda gumonlanib qölga olingan, bir politsiyaçi yengil jarohat olgan. Deutsçe Welle yozişiça, faollar «qöl-qölga tutaşib» yurgan, raqs qilgan va «Screw your data center» degan yozuvli plakatlar kötargan, politsiya esa dastlab çetdan kuzatgan. Iştirokçilardan biri, Sam van der Bek, naşrga şunday dedi: «Bu data-markazlar dunyomizni vayron qilmoqda. Ular sarflayotgan resurslar tufayli dunyo yaşaşga yaroqsiz bölib qolmoqda. Şuning uçun biz bugun şu yerdamiz».

Kim va nimaga qarşi çiqmoqda

Aksiyani golland faollar guruhi Geef Tegengas taşkil etgan, ayni paytda data-markazlarni, jumladan, ularning energiya sarfi tufayli qarşi çiqadigan Fossielvrij NL ekologik guruhi ham safarbar qilingan. Pure Data Centres kompaniyasi Microsoft uçun amalga oşirayotgan loyiha balandligi taxminan 85 metr bölgan uç minorani va 1 mlrd dollardan (taxminan 890 mln yevro) ortiq investitsiyani nazarda tutadi. Protestantlar bu inşootlar Amsterdamdagi barça xonadonlar birgalikda iste'mol qiladigan elektr energiyasi miqdorida tok sarflaşi mumkinligini da'vo qilmoqda — Euronews qayd etişiça, bu bahona mustaqil ravişda tasdiqlanmagan. Şiorlarning bir qismi Falastin mavzusiga boğliq edi: Anadolu xabariga köra, namoyişçilardan biri Isroil armiyasi Microsoftning mijozidir degan.

Xalqaro kampaniya va talablar

Amsterdamdagi aksiya 16 davlatda ikki kunlik protestlarga start berdi: Stop Dirty Data Centres koalitsiyasi Dublinda yuriş, Polşa parlamenti oldida aksiya va Daniyada Microsoftning boşqa bir data-markaziga qarşi namoyiş ötkazilişini e'lon qilgan edi. Koalitsiya yirik sun'iy intellekt data-markazlarining qurilişiga elektr va suvga yuklaniş, uy-joy bilan resurslar uçun raqobat va iqlim maqsadlariga tahdid sababli pauza talab qilmoqda; ayni paytda u allaqaçon işlab turgan markazlarni yopişga çaqirmaydi, balki keng kölamli quriliş davom etişidan oldin hukumatlardan aniqroq qoidalar joriy etişga erişmoqçi. Deutsçe Welle ta'biri bilan aytganda, texnologiya kompaniyalari data-markazlarni sun'iy intellekt va bulutli xizmatlar uçun zarur infratuzilma deb hisoblaydi. Ikkala kompaniya — Pure Data Centres va Microsoft — tinç protestga hurmat bilan munosabatda bölişini, ammo qonunga xilof harakatlarni ma'qullamasligini bildirdi. Tarmoq kengayişining konteksti: Google'ning Finlyandiyadagi loyihasi yerlarni tozalaş sababli jinoiy tergovga sabab böldi, Italiya va Portugaliya esa data-markazlarga qöyiladigan ekologik talablarni qat'iylaştirmoqda; Deutsçe Welle ma'lumotlariga köra, Niderlandiyada taxminan 200 data-markaz rejalaştirilgan, qurilmoqda yoki işlab turibdi.