Asosiy ma’lumotlar

  • 2026-yil 31-oktabrda „Xayyan“ AESning beşinçi energoblokida „yadro oroli“ qurilişi başlandi — loyihaning üçinçi bosqiçi başlandi
  • Loyiha har biri million kilovatt quvvatga ega oltita energoblokni, passiv xavfsizlikka ega üçinçi avlod reaktorlarını nazarda tutadi
  • Xitoyda jami 135 million kVt quvvatga ega 120 ta atom energobloki işlamoqda, qurilmoqda yoki tasdiqlangan

Üçüncü bosqiçning başlanişi

Xitoyning şarqidagi Şandun viloyati Xayyan şahridagi „Xayyan“ atom elektr stansiyasida beşinçi energoblokning „yadro oroli“ — reaktor va asosiy yadro jihozlarının joylaşgan qismi qurilişi başlandi. Kun.uz State Power Investment Corporation (SPIC) kompaniyasiga tayanib xabar berişiça, 31-oktabruşbu maydon birinçi betonni qabul qildi, bu esa majmua qurilişining üçinçi bosqiçi başlanganini anglatadi.

Loyiha parametrlari

„Xayyan“ loyihasi üç bosqiçda har biri million kilovatt quvvatga ega oltita energoblok qurilişini nazarda tutadi. Yangi, üçinçi bosqiç beşinçi va oltinçi bloklarni qamrab oladi, ularda passiv xavfsizlik tizimlariga ega üçinçi avlod takomillaştirilgan suv-suv reaktorları qöllanadi. Bunday tizimlarning öziga xosligi şundaki, himoya funksiyalarining bir qismi tabiiy fizik jarayonlarga tayanadi: bu favqulodda vaziyatlarda taşqi elektr ta’minoti va faol mexanik qurilmalarga qaramlikni kamaytiradi. „Xayyan“ üçinçi avlod texnologiyaları asosida amalga oşirilayotgan dunyodagi ilk atom energetikasi loyihalaridan biri deb ataladi.

Ahamiyati va qamrovi

Üçinçi bosqiç Xitoyning 2026–2030-yillarga möljallangan 15-beş yillik reja davrida Şandunda başlangan birinçi atom energetikasi loyihasi böldi. İşlar başlangani bilan majmua bir neçta energobloklar bir vaqtda ekspluatatsiya qilinadigan, qolganları esa qurib bitkaziladigan bosqiçga ö‘tadi. SPIC Şandong Nuclear Power kompaniyasining „Xayyan“ loyihasi rahbari Lyu Fey barça olti blok işga tuşirilgaç, majmua töliq passiv xavfsizlik tizimiga ega suv-suv reaktorli obyektlar orasida dunyodagi eng yirik bölişini ma’lum qildi. Kutilayotgan yillik işlab çiqariş — 60,9 mlrd kVt·soat, kompaniya ma’lumotlariga köra, bu 54 million kişining maişiy ehtiyojları üçun yetarli elektr energiyasiga teng.

Mamlakatning atom dasturi umuman

„Xayyan“ning kengayişi umummilliy kurs doirasida davom etmoqda: naşrda keltirilgan ma’lumotlarga köra, Xitoyda jami 135 million kVt umumiy quvvatga ega 120 ta atom energobloki mavjud — işlayotgan, qurilayotgan yoki qurilişi tasdiqlangan. İşga tuşirilgan va rejalaştirilgan obyektlar hisobiga Xitoy bu körsatkiç böyiça dunyoda birinçi ö‘rinda turadi.