Asosiy ma’lumotlar
- Efiopiya Asosadagi sudan konsulligininğ ölti xodimini quvib çıqarib, ularga 48 saat vaqt berdi
- Sudan Kadarifdagi efiopiya konsulligini yöpdi va BMT Xavfsizlik Kengaşi hamda Afrika Ittifoqininğ Tinçlik va xavfsizlik kengaşiga şikoyat yubordi
- Oktabr oyida Nil toğ'oni sababli Misr va Efiopiya örtasida ham xuddi şunday quvib çıqarişlar almaşinuvi sodir bölgan edi
Diplomatlarning özaro quvib çıqarilişi
Efiopiya bu hafta ölti sudanlik diplomatçiga mamlakatni tark etişni buyurdi. Reuters iqtibos keltirgan yuqori martabali efiopiyalik amaldörning sözlariga köra, bu sudanliklarning çegara yaqinidagi Asosa şahridagi konsulligi xodimlariga tegişli; ularga ketiş uçun 48 saat vaqt berildi, qarör sababi esa aytilmadi. Sudan bir kundan keyin javob berdi: harbiylarga yönatilgan hukumat bilan boglıq onlayn naşrlar xabar berişiça, hokimiyat mamlakatning janubi-şarqidagi Kadarif şahridagi efiopiya konsulligini yöpdi. Konsullikda neça kişi işlagani noma'lum.
Ikki uruş atrofidagi ayblovlar
Quvib çıqarilişlar almaşinuvi bir-birining raqiblarini qöllab-quvvatlaşda ayblaydigan ikki davlat örtasidagi uzilişni çuqurlaştiradi. Sudan hukumati Efiopiya 2023-yil apreldan beri sudan armiyasiga qarşi kuraşayotgan «Tezkor yordam kuçlari»ga (RSF) yordam berayotganini da'vo qiladi. Öz navbatida Efiopiya Sudan, Misr va Eritreani sentyabr oyida hukumat qoşinlariga qarşi hujum başlagan tigreylik qözğolonçilarni qöllab-quvvatlaşda ayblaydi. Uçala davlat ham, Efiopiya ham bu ayblovlarni rad etadi. Yakşanba kuni sudan hukumati BMT Xavfsizlik Kengaşi va Afrika Ittifoqininğ Tinçlik va xavfsizlik kengaşiga Addis-Abebaga nisbatan şikoyat yuborganini e'lon qilib, uni RSF Sudanning fuqarolik infratuzilmasiga qarşi dron-kamikadzelarni efiopiya hududidan uçirib yuborişda aybladi. The National ta'kidlaganidek, ikkala uruş ham ular Afrika Şiğoli kengroq mojaroga aylanişi mumkinligidan xavotir uyğotmoqda. BMT ma'lumotlariga köra, Sudandagi fuqarolar uruşi 14 milliondan ortiq odamning köçişiga olib kelgan va dunyodagi eng oğir gumanitar inqirozlardan biriga aylangan.
Kontekst: Misr va Eritrea atrofidagi keskinlaşuv
Bu Efiopiya işhtirokidagi bir oy içidagi ikkinçi diplomatlarni özaro quvib çıqariş holati. Oktabr oyida Addis-Abeba yuqori martabali misrlik diplomatçi Ahmed Moharam Ahmed Solimanga heç qanday sabab körsatmasdan 48 saat içida mamlakatni tark etişni buyurdi; Qohira bunga javoban efiopiya elçixonasi maslahatçisini quvib çıqardi. The National yozişiça, bu voqea Efiopiya qurgan Nil toğ'oni, Misr fikriça, ehtimol daryodagi suv uluşini kamaytirişi mumkin bölgani sababli allaqaçon tarang bölgan munosabatlarda yangi keskinlaşuvga aylandi. Şundan oz öldin Efiopiya Asmara şahridagi elçixonasini yöpişini e'lon qilib, ön nafar efiopiya diplomatçisini persona non grata deb e'lon qildi, şundan söng Eritrea bilan diplomatik munosabatlar uzildi — bu Addis-Abebada eşitilgan va Efiopiyaning şimolida mojaroning qayta başlanişi xavotirini uyğotgan tunda sodir bölgan portlaşlar fonida röy berdi. Eritrea, Sudan singari, Misrning yaqin ittifoqçisidir.
