Asosiy ma’lumotlar

  • Sky News sizdirgan hujjat: YI Britaniyaning elektr energiyasi bozoriga kirişini moliyaviy hissa bilan boğlayapti
  • Blok 2026-yildagi qonundagi özgartirişlardan söng sudlangan çet elliklarni YI davlatlariga çiqarib yubormaslikni talab qilmoqda
  • Börnhem sammitning potensial ta’sirini YaIMning 0,4 foizigaça deb baholayapti

Yevropa Ittifoqi nimani talab qilmoqda

Yevropa Ittifoqi Buyuk Britaniya bilan munosabatlarni «qayta tiklaş» böyiça muzokaralar davomida Londondan moliyaviy tölovlar va xorijiy mahbuslarni YI davlatlariga deportatsiya qiliş rejalardan voz keçişni talab etmoqda. Bu blok uşbu oy Bryusselda bölib ötadigan Buyuk Britaniya–YI sammitiga tayyorlagan bayonot loyihasida qayd etilgan; hujjat Sky News qöliga tuşgan bölib, bu haqda Anadolu yozadi. Sizdirilgan ma’lumotga köra, moliyaviy hissa Buyuk Britaniyaning YI yagona elektr energiyasi bozoriga kiriş şarti sifatida körilgan: hujjatda ittifoq hududlari örtasidagi iqtisodiy va ijtimoiy nomutanosibliklarni kamaytiriş uçun «örinli darajadagi moliyaviy hissa» tilga olingan. Şu bilan birga, loyihada qayd etilişiça, ikkala tomon Londonga bozorga «imkon qadar tezroq» kiriş imkonini beriş uçun «muzokaralarni tez yakunlaş»ga umid qilmoqda.

Deportatsiyalar va Börnhemning pozitsiyasi

Ikkinçi talab migratsiya siyosatiga tegişli: YI boş vazir Endi Börnhemdan Yevropa huquqbuzarlarini YI davlatlariga çiqarib yubormaslik majburiyatini olişga erişmoqda. Gap şu yili joriy etilgan va Içki işlar vazirligiga çiqarilgan sud hukmidan keyin çet elliklarni deportatsiya qiliş imkonini bergan özgartirişlar haqida. Börnhemning özi YI bilan yaqinlaşiş kursini himoya qilib, yangi şartnoma haqidagi muzokaralardan boş tortişni «burçga beparvolik» deb ataydi va blok bilan yanada yaqin aloqalar masalasida «ommani boşqaradi», deb va’da beradi. Buyuk Britaniya ovoz bermasdan oziq-ovqat qoidalari YI tomonidan belgilanişi mumkinmi degan savolga javob berar ekan, u navbatdagi sammitni iqtisodiy ösişni tezlaştiriş imkoni deb atadi: «Hisob-kitoblarga köra, bu YaIMning qöşimça 0,4 foizgaça ösişi demakdir. Menimça, Britaniyadagi odamlar men buni ikki qöl bilan uşlab olişimni kutmoqda… Biz YI a’zosi emasmiz, şuning uçun ular bilan boşqaça işlaşimizga töğri keladi», — deb Börnhemning sözlarini Anadolu keltiradi.

Kontekst va çeklovlar

Material Sky News e’lon qilgan yagona sizdirilgan ma’lumotga asoslangan; talablarning YI yoki Britaniya hukumati tomonidan rasman tasdiqlanmagan, bahsli bandlarning taqdiri esa sammit yakunlariga qarab ma’lum böladi. Ma’lumot uçun: 2016-yilgi referendumda britaniyaliklarning köpçiligi YI dan çiqiş uçun ovoz bergan edi; Brexit şartnomasi 2020-yil 24-yanvarda imzolangan va öşa yil 31-yanvarida Buyuk Britaniya ittifoqni rasman tark etgan.