AQŞda örtadagi saylovlarda respublikaçilar mağlubiyatidan söng 2028-yilga nomzodlik kuraşi keskinlaşdi

Respublikaçilarning mağlubiyati 2028-yilga oid vaziyatni butunlay özgartirdi

AFP agentligining baholaşiça, respublikaçilar örtadagi saylovlarda yaşirinça mağlubiyatga uçraşi nafaqat Kongressdagi kuçlar muvozanatini, balki 2028-yilgi AQŞ prezidentligiga nomzodlik uçun olib borilayotgan oçiq-oşkor bölmagan kuraşni ham özgartirib yubordi. Agentlik ta’biri bilan aytganda, Trampga 2016 va 2024-yillardagi ğalabalarni taqdim etgan MAGA koalitsiyasi amalda tarqalib ketdi seşanba kungi ovoz beriş natijalariga köra, va endi partiyada Trampning istalgan ehtimoliy vorisi oğir vazifaga duç kelmoqda.

Vens — asosiy mağlub

Saylov natijalarining eng yaqqol qurboni sifatida AFP vitse-prezident Jey Di Vensni ataydi: u ilgari respublikaçilar nomzodligi uçun deyarli şartsiz favorit hisoblanib, özini Trampga boğlab, raqobatbardoş ştatlarda kampaniya olib bordi. 42 yoşli vitse-prezident allaqaçon saylov mağlubiyatidan uzoqlaşişga harakat qildi: çorşanba kuni X tarmoğidagi uzun xatida u javobgarlikni Trampning Eron bilan ommabop bölmagan uruşiga yukladi. Agentlik şu bilan birga, saylovçilar ehtimol Trampdan voz keçişga urinişlarni qabul qilmasligini qayd etadi va Xalqaro munosabatlar kengati vakili Jeyms Lindzining sözlarini keltiradi: vitse-prezidentlar prezidentlik saylovlarida kamdan-kam ğalaba qozonadi. AFP eslatib ötişiça, 2024-yilda Kamala Xarris ham şunga öxşaş muammoga duç kelgan edi: u Jo Baydandan qanday farq qilişini aytib bera olmagan edi.

Boşqa respublikaçilar va demokratlar

Vensdan taşqari, davlat kotibi Marko Rubio ham muhokama qilinmoqda: u kampaniya davomida soyada qoldi, biroq AFP baholaşiça, ma’muriyatning yuqori darajali har qanday mansabdor şaxsi Eron bilan uruşdan uzoqlaşişi qiyin böladi. Mağlubiyat boşqalar uçun imkon bölişi mumkin: Florida gubernatori Ron DeSantis, 2024-yilda Tramp bilan raqobat qilgan, saylov natijalarini «meteorit qulaşining siyosiy ekvivalenti» deb atadi va faqat Floridada respublikaçilar demokratlarni töxtatganini ta’kidladi. Texasdan senator Ted Cruz ham eşigini oçiq qoldirdi, garçi uning ştatidagi respublikaçilar mağlubiyatlari uning mavqeini zaiflaştirgan bölişi mumkin.

Demokratlar tomonida yangi favoritlar

Demokratlar tomonida örtadagi saylovlar yukselayotgan siyosatçilarning mavqeini mustahkamladi. Barak Obamaga qiyoslanadigan, 39 yoşli Jorjiya senatori Jon Osssoffning qayta saylanişi uning nomzodligi haqidagi gap-sözlarni kuçaytirdi, garçi u özi prezidentlikka «heç qanday qiziqişim yöq» deb bildirgan. Saylovlardan oldin nomzodlik favoriti Kamala Xarris hisoblangan edi, biroq partiyada mağlubiyatga uçragan kampaniyalar tajribasiga ega bölmagan nomzodni afzal köruvçilar ham bor. Pensilvaniya gubernatori Joş Şapiro muvaffaqiyatli qayta saylandi, ketayotgan Kaliforniya gubernatori Gavin Newsom esa hali sentyabrda Tramp prezidentligi «joriy körinişida» örtadagi saylovlardan keyin «tugaydi» degan başorat qilgan edi. AFP mumkin bölgan nomzodlar qatorida sentyabrda iştirok etiş haqida öylayotganini aytgan Aleksandriya Okasio-Kortesni, şuningdek, Ram Emanuel, JB Pritsker, Endi Beşer va Mark Kellini ham ataydi.