Asosiy ma’lumotlar

  • Respublikaçilar oraliq saylovlarda yirik mağlubiyatga uçradi, bu Trampni zaiflaştirdi
  • Brüssel «muvozanat va nazorat mexanizmlariga» umid qilmoqda, biroq Ukrainani moliyalaş qaytişiga işonmaydi
  • YI raqamli tartibga solişni davom ettiradi va sun’iy intellekt hamda kiberxavfsizlik böyiça Kongress bilan muloqotga umid qiladi

Brüsselda yengillik, özgarişlar kafolatisiz

Respublikaçilar AQŞdagi oraliq saylovlarda kutilmaganda yirik mağlubiyatga uçradi va bu prezident Donald Trampning mavqeini zaiflaştirdi. Buni AFP Brüsseldagi, anonimlik şarti bilan gapirgan diplomatlarga tayanib yozdi. Ulardan biri natijani «Tramp davrining oxiri boşlanişi» deb atadi va «yevropaliklardan baxtliroq heç kim yöq» degan qöşimça qildi. Ikkinçi yuqori darajali YI diplomati esa «muvozanatlar va nazorat mexanizmlari bilan amerika tizimiga qandaydir işonç qaytadi» degan umidda ekanini bildirdi.

Taşqi siyosat Oq uy qölida qolişi mumkin

Şu bilan birga, diplomatlarning fikriça, AQŞning «öziga qaytiş» siyosati töxtamaydi. Uçinçi diplomatça, AQŞ aksinça Oq uy va Kongress örtasidagi içki kuraşga e’tibor qaratadi, xalqaro maydonda esa Trampning «qöli erkin» qoladi — u «hali ham ijro etuvçi vakolatlarga ega va Kongressni e’tiborsiz qoldiradi», deb taxmin qildi. AFP bahosiga köra, Tramp taşqi siyosatda yanada tajovuzkorroq bölişi mumkin.

Ukraina: Kongressga umid bor, pulga emas

Yevropa ayniqsa Vaşingtonning Ukrainadagi uruşga munosabatida özgarişlarni xohlaydi: saylovlardan oldin Tramp yana Kiyevga qarşi keskin çiqiş qilgan va Moskva bilan yaqinlaşgan edi. Demokratlarning ğalabasi Kongressga Kiyev tarafdorlarining ovozi baland köpçiligini olib keladi, ular Trampga bosim ötkazişi mumkin. Biroq AFP manbalarining bahosiça, AQŞning Ukrainaning yirik moliyaviy homiysi roliga qaytişini kutiş kerak emas: Brüsseldagi amaldorlar kelgusi yili Kiyev moliyasidagi 70 mlrd yevro (79 mlrd dollar)lik defitsitni yopişga e’tibor qaratgan va Buyuk Britaniya, Kanada hamda Yaponiyani köproq qilişga undamoqda, AQŞga umid qilmaydi.

Yaqin Şarq, NATO va tariflar

Trampning Eranga qarşi uruşi oqibatlari Yevropada inflyatsiyani hali ham tezlaştirmoqda va qit’a Yaqin Şarqni xavotir bilan kuzatmoqda: sönggi kunlarda Vaşington yangi zarbalar berdi va saylovlardan keyin eskalatsiya xavotiri bor. Isroilda ham noaniqlik qöşilmoqda, u yerda Trampning ittifoqçisi Binyamin Netanyahu koalitsiya böyiça özining saylovdan keyingi savdo-sulhini olib bormoqda. NATOda yevropaliklar qit’adagi amerika qöşinlari böyiça Pentagon şarhi yakunlarini kutmoqda, u dekabrda taqdim etilişi kutilmoqda; diplomatlar ilgari oraliq saylovlar natijaga ta’sir qilmasligini aytgan edi. Şu bilan birga, demokratlar mudofaa vaziri Pit Hegsetga — Pentagondagi Yevropaga nisbatan eng qattiqqöl ovozlardan biriga — hujum qiliş bilan tahdid qilmoqda. Bunga qaramay, yevropaliklar öz xavfsizligi uçun öz zimmasiga olgan kattaroq javobgarlikdan voz keçmayotganini bildirmoqda.

Tariflar va yirik texnologiyalar

Brüsselda tariflar — Trampning iqtisodiy siyosatidagi markaziy yönalişlardan biri — bekor qilinişini kutmayapti. Inflyatsiya bilan kuraşayotgan demokratlar ayrim çoralarni bekor qilişga harakat qilişi mumkin, biroq ayrimlari, ehtimol, saqlanib qoladi: Vaşingtondagi Council on Foreign Relations taşkilotining yaqinda ötkazilgan söroviga köra, amerikaliklarning atigi çori YI bilan barça bojxona tölovlarini bekor qilişni qöllab-quvvatlaydi. Texnologiyalarni tartibga soliş sohasida YI demokratlarning Silikon vodiysi ta’sirini çeklaş va’dasi Yevropa qoidalariga bosimni yumşatadi, degan umidda. YI rasmiysi AFPga şunday dedi: «Biz öz raqamli qoidalarimizni qöllaşni özgartirmaymiz va bunday masalalarda Oq uydagi özgarişlarni kutmaymiz», — biroq sun’iy intellekt va kiberxavfsizlik kabi umumiy tahdidlar böyiça «Kongress bilan muhokama va hamkorlik uçun köproq maydon» bölişini kutmoqda.