Demokratlar AQŞ Kongressini qaytarib oldi: yangi köpçilik bilan nima qila olaşadilar va nima qila olmaydi

Asosiy ma’lumotlar

Demokratlar öraliq saylovlarda Kongressning ikkala palatasida ğalaba qozondi; Trump veto huquqi bilan prezidentlikda qoldi
Köpçilikning asosiy vositalari — qömitalar orqali tergovlar, nomzodlarni tasdiqlaş ustidan nazorat va Vakillar palatasidagi impiçment
Vetoni yengiş (ikkala palatada uçdan ikki ovoz) demokratlarga nasib etmaydi; partiya içida Isroilga harbiy yordam böyiça böliniş bor

«Moviy tölg» va uning çegaralari

Demokratlar öraliq saylovlar natijasida AQŞ Kongressining ikkala palatasi nazoratini qö'lga oldi. Buriliş nuqtasi Texas böldi: Jeyms Talariko respublikaçilardan ştatning Senat örnini tortib oldi, bu esa partiya yuqori palatani qö'lga kiritişiga yordam berdi, deb yozadi BBC News. Vakillar palatasidagi demokratlar yetakçisi, bölajak spikerlikka ehtimoliy da'vogar Hakim Jeffries saylov keçasi şunday dedi: «Bugun buyuk Amerika qaytişi başlanadi». Lekin naşr ta'kidlaganidek, yanvar oyida voqelik ança qattiq bölişi mumkin: Kongressda demokratlar, Oq uyda esa qonun loyihalarini veto qiliş huquqiga ega respublikaçi Donald Trump bor. Senator Kris Kunz BBC ga bergan izohida partiya «hanuz çuqur darajada maşhur emasligini» tan oldi va şuni ta'kidladi: «Işni bajarişga qodir ekanimizni isbotlaşimiz kerak».

Köpçilik aslida nima beradi

Demokratlarning asosiy dastaklari qonun çiqariş emas, balki nazorat va qöriqlaşdir. Ikkala palata qömitalari tergov vakolatlariga ega: Kaliforniyadan bölgan, Vakillar palatasining nufuzli qöriqlaş qömitasiga raislik qiladigan kongressmen Robert Garcia saylov keçasidayoq mumkin bölgan maqsadlarni sanab ötdi — Trump oilasi, «korporativ korrupsiya», Içki xavfsizlik vazirligi va ICE tomonidan gumon qilinayotgan suiiste'molliklar, şuningdek hukumatning «Epstein fayllari»ga munosabati. Senat kabinet va sudlarga nomzodlarni tasdiqlaş yoki bloklaş imkoniyatiga ega bö'ladi: Oliy sudda böş örin yuzaga kelsa, demokratlar Trumpning nomzodini rad etişga yoki uni örtamiyona şaxs tanlaşga majburlaşga qodir. Vakillar palatasiga impiçment başlaş mumkin, biroq ayblaş uçun Senatda 67 ovoz — uçdan ikki qism kerak, demokratlarda esa bunday köpçilik yöq. Jeffriesning özi impiçment istiqbollari haqida noaniq gapirdi: «Heç narsani istisno qilmadik, lekin heç narsani ham kiritmadik».

Qonun çiqarişdagi tutaşuv va partiya içidagi bölinişlar

Qonunlarni qabul qiliş demokratlarga nisbatan oson bö'ladi, biroq ularni Oq uy orqali ö'tkaziş qiyin: vetoni yengiş uçun ikkala palatada ham superköpçilik kerak, partiya esa bunga ega emas. Jorj Vaşington universiteti professori Kesi Burgat qonun çiqariş «ança murakkablaşadi», deb ogohlantirdi — respublikaçilarning yagona nazorati davridagidan farqli ölaroq. Trumpning özi ikkiyuzlamalilik körsatdi: New York Times’ga bergan izohida «demokratlar bilan işlayman», dedi, biroq köp ötmay Truth Social’da «VETO» yozuvi tuşirilgan qizil kiyak rasmini joyladi. Gallupning oktabrdagi sö'rovi ma'lumotlariga köra, röyxatga ölingan saylovçilarning atigi 14 foizi qonun çiqaruvçilarning işidan mamnun. Manzara içki nizolar bilan ham murakkablaşadi: BBC ma'lumotiga köra, saylovlar davomida Demokratik partiya Isroilga harbiy yordamni davom ettiriş masalasida bölinişga yuz tutdi — yangi saylangan senator, Miçiganlik Abdul El-Sayed va Vakillar palatasining bölajak a'zolaridan bir qismi yordamni qisqartiriş uçun ovoz berişlarini aytgan edi. Yana bir qiyinçilik — Trump taşqi siyosatini çeklaş: iyun oyida ikkala palata Eron bilan jangovar harakatlarni tö'xtatiş töğrisidagi rezolyutsiyani qabul qilgan edi, uni Trump veto qila olmasdi, biroq amalda e'tiborsiz qoldirib kelmoqda. Bu masalada Kongress yurisdiksiyasini Brookings Institution vakili Scott Anderson «oçiq huquqiy masala» deb atadi: «Kongress buni sudlar orqali hal qilişga harakat qilişi mumkin».