Demokratlar 2026-yilgi örta muddatli saylovlar natijalariga köra AQŞ Kongressining ikkala palatasini ham qölga kiritdi

Demokratlar ikkala palatani ham qölga kiritdi

2026-yilgi örta muddatli saylovlarda amerikaliklar Vakillar Palatasining tarkibini töliq — 435 örinni — va 35 senatorni sayladi. Saylov keçasiga qadar respublikaçilar ikkala palatada ham, katta bölmasa-da, köpçilikni saqlab qolgan edi. Deutsçe Welle ma’lumotlariga köra, Associated Press hisob-kitoblariga tayanadi, demokratlar Şimoliy Karolina, Janubiy Karolina, Kanzas, Texas va Ayova kabi respublikaçilar qal’alarida Senat örinlarini qölga oldi va 51 örin çegarasidan ötdi, Vakillar Palatasida esa 218 mandat belgisidan yuqoriga kötarildi. Şu tariqa muxolifat Kongressning ikkala palatasi nazoratini qölga kiritdi — bu natija AQŞ siyosatiga kelgusi yillarda ta’sir körsatadi, çunki federal qarorlarning aksariyati Kongress ma’quligini talab qiladi.

Respublikaçilar barça guruhlarda qöllab-quvvatlaşni yöqotmoqda

AP va boşqa OMM buyurtmasi bilan SSRS kompaniyasi ötkazgan, deyarli 80 ming tekşirilgan saylovçi qamrab olgan sörov respublikaçilar 2022-yil noyabrdagi örta muddatli saylovlarga nisbatan barça demografik guruhlarda qöllab-quvvatlaşni yöqotganini körsatadi. Ularga ovoz bergan oq tanli erkaklar uluşi 60 foizdan 55 foizgaça, oq tanli ayollarda 56 foizdan 47 foizgaça kamaydi; lotinoamerikaliklar orasida ham qisqardi — aynan lotinoamerikaliklar ikki yil oldin Trampga ikkinçi muddatni katta darajada ta’minlab bergan bölsa, bu safar ularning erkaklari ham, ayollari ham köpçiligi demokratlarga ovoz bergan. Respublikaçilar tarafdori qolganlar — oq tanli erkaklarning köpçiligi (55%) va 65 yoşdan katta saylovçilar (51%), 18–24 yoşdagi yoşlarning uçdan uç qismi esa demokratlarni qöllab-quvvatlagan. Şahar va qişloq örtasidagi farq ham saqlanib qoldi: şaharliklarning 71 foizi demokratlarga, qişloq va kiçik şaharça aholisining qariyb 60 foizi respublikaçilarga ovoz bergan. Oliy ma’lumotli saylovçilarning 62 foizi demokratlarni qöllagan; qolganlar orasida holat deyarli teng — 47 foizga qarşi 51 foiz.

Iqtisodiyot — asosiy omil

Saylovning asosiy mavzusi iqtisodiyot böldi: Eron bilan boşlangan uruşdan buyon benzin narxlari sezilarli oşdi, mamlakat böylab kundalik tovarlar qimmatladi va amerikaliklarning qariyb yarmi oilasining moliyaviy ahvoli ikki yil oldingiga qaraganda yomonlaşganini aytdi. Bu kayfiyat bilan ovoz beriş örtasidagi boğliqlik töğridan-töğri: oilasi yaxşiroq yaşayotganiga işonuvçilarning 75 foizi respublikaçilarga, yomonlaşgan deb hisoblaganlarning 74 foizi demokratlarga ovoz bergan. Tramp esa mamlakat yuksaliş davrida turibdi, deb ta’kidlaydi. Saylovçilar mamlakatning asosiy muammolari bahosida ham fikr ajralişgan: immigratsiyani eng muhim masala deb ataganlarning 89 foizi respublikaçilarga, demokratiya ahvolini asosiy xavf deb bilganlarning 78 foizi demokratlarni qöllagan; iqtisodiyot böyiça saylovçilar deyarli teng bölingan.

Taşqi siyosat va Trampga baholar

Saylovçilar ma’muriyatning taşqi siyosiy qarorlari böyiça ham fikr ajratgan. AQŞ va Isroilning Eronga qarşi qöşma uruşini töğri qaror deb hisoblaganlarning 91 foizi respublikaçi bölgan; uni xato deb bilganlarning 82 foizi demokrat bölgan. Isroilni qöllab-quvvatlaş 2023-yil 7-oktabrdagi HAMAS terror aktiga javoban Isroil Ğazzaga zarbalar berişidan buyon bahsli mavzu bölib qolmoqda: uni haddan taşqari deb hisoblaganlarning 78 foizi demokratlarga ovoz bergan. Içki siyosat böyiça ICE immigratsiya xizmati harakatlarini ma’qullaganlarning 92 foizi respublikaçi, ma’qullamaganlarning 86 foizi demokrat bölgan; Trampning tarif siyosati ham asosan partiya çiziqlari böyiça baholangan. Saylovlar an’anaga köra prezident va uning partiyasi faoliyati haqidagi referendum hisoblanadi va ovoz berişdan oldingi sönggi haftalarda Trampning ma’qullaş reytingi rekord darajada pastga — 30 foizdan sal pastga tuşdi. Yangi tarixda bundan ham past natija faqat Jorj Buş-kiçikda bölgan — ikkinçi muddat oxirida 25 foiz: 2006-yilgi örta muddatli saylovlarda uning partiyasi ham Kongressning ikkala palatasini yöqotgan edi.