Asosiy ma’lumotlar
- YEB rahbari lavozimiga nomzodlar 6-noyabrgaça qabul qilinadi, Yevrogruppa ularni 9-noyabrda muhokama qiladi
- Tavsiya uçun yevrozonaning 21 mamlakatidan kamida 16 ovoz va aholining 65 foizini ifodalaş zarur
- Asosiy da’vogarlar — Ernandes de Kos (Ispaniya) va Klaas Knot (Niderlandiya)
YEB rahbari lavozimi uçun kuraşning rasmiy boşlanişi
Yevropa Markaziy Banki prezidenti Kristin Lagardning vorisini tayinlaş jarayoni rasman boşlandi. Euronews xabar berişiça, Yevrogruppa vakili, Lagard Yevropa Kengaşi raisi Antoniu Koştenga yozgan maktubidan söng, Yevropa Ittifoqi Kengaşi vorisni tayinlaş jarayonini boşlagan. Yevrogruppa raisi, Gretsiya moliya vaziri Kiryakos Pyerrakakis davlat a’zolarni juma kuni, 6-noyabrgaça nomzodliklarini yuborişga çaqirdi, 9-noyabrdagi yiğilişda esa moliya vazirlari nomzodlarni körib çiqiş yakunlarini xulosa qiladilar.
Jarayon qanday taşkil etilgan
YEB Ijroiya kengaşi a’zolari Kengaş tavsiyasi asosida Yevropa Kengaşi tomonidan tayinlanadi, biroq bu böyiça faqat yevro işlatuvçi mamlakatlar ovoz beradi — şu sababli nomzodlar avval Yevrogruppada muhokama qilinadi. Nomzod yevrozonaning 21 mamlakatidan kamida 16 tasining qöllab-quvvatlaşiga ega bölişi kerak, bu mamlakatlar blok aholisining kamida 65 foizini taşkil etişi lozim. Yakuniy qarorni Yevropa Ittifoqi rahbarlari Yevropa Parlamenti va YEB Boşqaruv kengaşi xulosalaridan keyin qabul qiladilar.
Lagard nima uçun muddatidan oldin ketmoqda
Lagard 2027-yil 7-fevralda lavozimini tark etişini e’lon qildi, şu bilan sakkiz yillik vakolatini deyarli töqqiz oyga qisqartirdi. Frankfurtda jurnalistlar oldida çiqiş qilib, u ketiş sababini pul-kredit siyosatidan taşqarida söz erkinligiga ega böliş istagi bilan izohladi: «Men betaraf qolib olişim mumkin emas deb öylayman», — dedi u va «haqiqat qiziqladim» deganini qöşdi; uning sözlariga köra, haqiqat köpinça burmalanişlardan aziyat çekadi. Şu bilan birga, Lagard 2027-yil aprelidagi Fransiya prezidentlik saylovlarida kimnidir qöllab-quvvatlaşi yoki qöllamasligi haqida gapirişdan boş tortdi. Euronews özining fevral oyidan boşlab çop etilgan materiallariga tayanib, uning ketiş muddati bir yil davomida Fransiya saylovlari bilan boğlanib kelinganini eslatadi: erta iste’fo Makron va Fridrix Mersga öng qutbiy kuçlar aprel ovozi oldida yuqori reytinglarni saqlab turgan bir paytda voris tanloviga ta’sir qiliş imkonini beradi.
Favoritlar va uç lavozim böyiça paketli savdolar
Kuraşda sentyabr oyidan buyon öz hukumatlari oçiqça qöllab-quvvatlab kelayotgan ikki nomzod oldinga çiqib ketdi. Ispaniya nomidan Pablo Ernandes de Kos, Xalqaro hisob-kitoblar banki boş direktori va Ispaniya bankining sobiq rahbari (2018–2024) çiqmoqda: uni Pedro Sançes 23-sentyabrda qöllab-quvvatlab, Ispaniya tarixidagi ilk YEB prezidentligiga da’voni mustahkamladi, oktyabrda esa muddatidan oldingi saylovlar oldidan uni muxolifat rahbari Alberto Nunes Feyxoo ham kutilmaganda qöllab-quvvatdi. Ikkinçi favorit — Klaas Knot, 2025-yilgaça 14 yil Niderlandiya markaziy bankini boşqargan; Boş vazir Rob Yetten uni köplab mamlakatlar uçun «töliq mos» deb atadi. Başorat bozorlari ham ikki yetakçining raqobatini körsatmoqda: seşanba ertalab Kalşi Ernandes de Kosga 34 foiz, Knotga 31 foiz, Polymarket esa 41 va 30 foiz imkoniyat bergan (bozorlarda atigi bir neça ming dollar qöyilgan). Kotirovkada uçinçi örinda — Fransiya bankining sobiq rahbari Fransua Villerua de Galo (5 va 13 foiz); ilgari Bundesbank raisi Yoaxim Nagel ham tilga olingan, garçi nemis heç qaçon YEBga boşçilik qilmagan. Prezidentlik lavozimi — muzokaralarning bir qismi xolos: Izabel Şnabel 3-yanvarda XVFga ötadi, boş iqtisodçi Filip Leynning vakolati may oxirida tugaydi va poytaxtlar, kutilganiça, uç lavozim uçun paket tarzda savdolaşadilar. Euronews ma’lumotlariga köra, Parij, ehtimol, boş iqtisodçi lavozimiga nişon oladi, Madrid esa bu yil vitse-prezidentlikni yöqotgandan keyin kengaşdagi örnini qaytarişni xohlaydi.
