Asosiy ma’lumotlar

  • Ğoyanı sentabr oyida Moskva va Kiyevga taşriflar çoğida Jared Kuşner va Steve Witkoff muhokama qilgan
  • Gazni amerikalik vositaçi orqali sotiş va uçinçi yurisdiksiyadagi maxsus hisob nazarda tutilgan
  • Yevropa Ittifoqi iste’molida Rossiya gazining uluşi 45 foizdan taxminan 11 foizga tuşgan, AQŞ esa taxminan 30 foizni SPG körinişida yetkazadi

Taklifning mohiyati

Wall Street Journal naşri amerikalik, yevropalik va ukrainalik rasmiy şaxslarga tayanib xabar berişiça, AQŞ Rossiya gazini Ukraina orqali Yevropa bozoriga qaytarış yöllarini işlab çiqmoqda. Naşr ma’lumotlariga köra, bu ğoyanı sentabr oyida muzokaraçilar muhokama qilgan Jared Kuşner va Steve Witkoff Moskva va Kiyevga qilgan taşriflari çoğida.

Sxema qanday işlaşi

Taklifga köra, Rossiya gazini amerikalik vositaçi orqali sotiş nazarda tutilgan: bunday mexanizm, kutilganidek, yevropa sanksiyalarini çetlab ötiş imkonini beradi va amerikalik investorlar uçun daromadli imkoniyatlar yaratadi. Oq uy, şuningdek, Rossiya gazini Yevropada sotişdan tuşgan mablağlarni uçinçi yurisdiksiyadagi maxsus hisobga yönaltirişni taklif qilgan, bunda bu pullarni harbiy maqsadlarda işlatiş imkoniyati çeklanadi. Öz navbatida, ukrain tranziti Kiyevga qöşimça tranzit daromadi keltirardi.

Muzokaralar bilan aloqa va Yevropaning pozitsiyasi

Vaşington noyabr oyida Abu-Dabida rejalaştirilgan AQŞ, Rossiya va Ukraina örtasidagi uç tomonlama muzokaralardan oldin energetika obyektlariga zarbalarni töxtatiş töğrisidagi keng kelişuvga erişişga intilmoqda. WSJ ma’lumotlariga köra, amerika ma’muriyati Rossiyani yevropa gaz bozoriga qaytarişni Vladimir Putinni energetika sulhini qöllab-quvvatlaşga undaş uçun qöşimça rağbat sifatida körmoqda.

Yevropa Ittifoqining qarşiligi va muvozanat özgarişi

Bu taşabbus Yevropada jiddiy qarşilikka duç kelmoqda: Yevropa Ittifoqining amaldagi qonunçiligi Rossiya gazini import qilişni 2027-yil oxirigaça bosqiçma-bosqiç töxtatişni nazarda tutadi, yirik yevropa davlatlari rahbarlari esa köp marta Rossiya energiya resurslaridan yana qaram bölişni xohlamasliklarini bildirgan. Ba’zi yevropalik rasmiy şaxslar şaxsiy suhbatlarda muhokama qilinayotgan taklifni keskin tanqid qilgan, biroq WSJ yozişiça, Tramp ma’muriyati Yevropaning haqiqiy qarşiligi rasmiy bayonotlardan yumşoqroq bölişiga umid qilmoqda: yuqori energiya narxlari va ta’minot xavfsizligidan xavotir yevropa davlatlarini bunday takliflarga köproq moyil qilişi mumkin.

Kontekst: Yevropa Rossiya gazidan qançalik uzoqlaşgan

Keng kölamli bosqindan buyon ta’minot manzarasi qançalik özgargani diqqatga sazovor: naşr ma’lumotlariga köra, Yevropa iste’molida Rossiya gazining uluşi 45 foizdan taxminan 11 foizga tuşgan, taxminan 30 foiz iste’mol esa amerika suyultirilgan tabiiy gazi bilan qoplanadi. Aynan şu fon Rossiyani tranzitga qaytariş taklifi joriy tendensiyaning burilişini anglatadi — şu sababli Fransiya, Germaniya va boşqa YI davlatlarida qaramlik va ta’minot xavfsizligi haqida keskin muhokamaga sabab bölmoqda.