Asosiy ma’lumotlar
- Amos Xoxstayn 2025-yil iyunida Eronning yadro obyektlariga qilingan zarbalarni qöllab-quvvatlagan, ammo hozirgi sakkiz oylik uruşğa qarşi
- Amos Xoxstayn 2025-yil iyunida Erondagi yadro obyektlariga zarbani qöllab-quvvatlagan, biroq hozirgi sakkiz oylik uruşga qarşi çıqmoqda
- U ğalaba yoki muzokaralar bölmasa, «zaif, ammo ğazabli va qasoskor» rejim uzoq xotira bilan qolişini oğohlantirdi
- Xoxstayn husiylarning Saudiya Arabistoniga hujumlariga, şu jumladan kamida 12 kişi halok bölgan Ar-Riyod aeroportiga qilingan zarbaga javoban tösiqni tiklaşğa çaqirdi
- Xoxstayn husiylarning Saudiya Arabistoniga qilgan hujumlariga, jumladan kamida 12 kişi halok bölgan Ar-Riyod aeroportiga zarbaga javoban yadroviy qörqitişni tiklaşga çaqirdi
Abu-Dabidan oğohlantiriş
AQŞning Eron bilan uruşı sakkizinçi oyğa kirayotğan bir paytda aniq yakunsiz qoldirilsa, Eron rejimi «zaif, ammo ğazabli, qasoskor va uzoq xotirali» holatda qoladi — Vaşingtonning Fors körfazidagi ittiqdoçlari xavf ostida qoladi. Bunday oğohlantirişni yakşanba kuni Abu-Dabida Jo Bayden davrida Oq uyning katta maslahatçisi lavozimida işlagan Amos Xoxstayn bildirdi, The National telekanalida efirğa uzatiladigan Hadley Gamble's On the Record dasturiga va Sky News Arabia'ga bergan intervyusida. The National naşri yozişça, uning sözları Fors körfazi davlatlarining uruş çeksiz davom etmasligi kerak degan oğohlantirişlari bilan mos keladi.
2025-yildagi zarbalarni qöllab-quvvatlaş va joriy uruşğa tanqid
Xoxstayn 2025-yil iyunida Donald Trampning Eronning yadro obyektlariga qilğan zarbalarini qöllab-quvvatlaganini, ammo hozirgi uruşğa qarşi ekanini ta'kidladi — buni Tehronni sevğani uçun emas — u uni «dahşatli rejim» deb atagan — balki «maqsad nima ekanini tuşunmaganim uçun» deydi. Uning sözlarına köra, aniq ğalaba yoki muzokaralar yöli bilan hal qilinmasa, mojaro «buğun yoki ertaga bizğa yoki ittiqdoçlarimizğa qarşi çıqmagan, ammo unutmaydigan» rejimni qoldiradi. Bu 2025-yil yanvarida Oq uyni tark etganidan beri olib borayotğan tanqid çiziğining davomi: aprel oyida Semafor konferensiyasida u uruş qanday yakunlansin, Eron Hormuz boğozi nazoratini saqlab qolişini başorat qilğan edi, şu oyning boşida esa Bloomberg Televisionğa mojaro respublikaçilar uçun örtaça saylovlarda asosiy zaiflik böladi, dedi, CNBCğa esa AQŞ strategiyasini «tuşunmay qolganini» aytdi.
Uruşning amerikaliklar uçun narxi va hisobotning yöqligi
Xoxstayn amerikaliklar uruş uçun ikki marta tölayotganini, ya'ni yoqilğı quyiş şoxobçalarida va Pentagon byudjeti orqali, ta'kidlagan. «Biz Hormuz boğozi oçiq va neft oqib turibdi, deb gapiraveramiz. Lekin neft ikkita aviyanoses va buni ta'minlaydigan, amerikalik soliq tölovçilariga milliardlarga tuşadigan butun harbiy apparat evaziga oqib turibdi», — dedi u. Şuningdek, u Tramp ma'muriyatini amerika kuçlariga yetğan zarar yaşirişda aybladi: uning sözlarına köra, mintaqadagi bazalar şikastlangan, ammo zarar bahosi, fotosuratlar va xalq tomonidan saylangan vakillarga taqdim etiladigan hisobot oşkor qilinmagan. «Bizğa bu uruş bizğa qança turayotgani hisobi kerak», — qoşib qöydi u.
Saudiya Arabistoni va husiylar
Eng keskin sözlarini Xoxstayn Vaşingtonning Saudiya Arabistoniga qarşi husiylar yurişiga munosabati haqida aytdi. Şu oy Ar-Riyoddagi Xalqaro şahzoda Xolid aeroportiga qilingan raketa zarbalarida kamida 12 kişi, ular orasida AQŞ fuqarosi ham, halok böldi. «Bir tomondan, bu AQŞning heç qanday reaksiyasiga loyiq emasdek. Lekin bizğa umuman tahdid solinmagan va heç kim bizni nişonga olmagan Eron bilan uruşga… bir tomondan kirib qoldik. Şunday ekan, mintaqa, öylaymanki, amerikaliklar kabi çigalaşib qolgan», — dedi u. Uning fikriça, AQŞ Yamanda uruş qilişğa majbur emas, ammo heç bölmaganda biror xil tösiqni tiklaşi kerak: «Saudiya Arabistoni bizning qöllab-quvvatlaşimizğa loyiq — u Yamanda hujum qilganida emas, husiylar Saudiya Arabistoniga hujum qilganida. Va tinç aholiga. Mana şunda çegaramız bölişi kerak». U şuningdek, Bayden davrida erişilğan va boşida «ramazon şartnomasi» deb masxara qilingan Ar-Riyod va husiylar örtasidagi sulh yillar davomida saqlanib qolganini eslatdi.
Livan, saylovlar va muvaffaqiyatğa umid
Xoxstaynni eng köp xafa qilgan vaziyat Livan böldi — u özi 2024-yil noyabrda Isroil va «Hizbulloh» örtasida sulh vositaçiligini qilgan edi. Uning aytişiça, Bayden ma’muriyati ketişidan oldin Isroil qölga olingan hududlarning deyarli barçasidan qöşinlarini olib çıqib, faqat beşta tayanç punktni qoldirgan va «Hizbulloh»ni bosqiçma-bosqiç qurolsizlantiriş böyiça batafsil reja mavjud edi, biroq bu jarayon «taşlab ketilgan». Sulhning buzilişida u «Hizbulloh»ni aybladi: guruh Livan hukumatining buyruğiga qaramay, AQŞ–Isroilning Eronga qarşi uruşidan çetda qolmadi — taşkilot buni Eron oliy rahbari ayatulloh Ali Xomeneiyni öldirgani uçun qasos deb atagan. «Agar «Hizbulloh» Eron rahbarining ölimi uçun qasos olişni xohlasa, Livan emas, Eron uruşiga ketsin», — dedi u va guruhni «livan xalqidagi parazit» deb atadi. Şu bilan birga u livan armiyasi qurolsizlantirişni yolğiz özi bajara olmasligi haqida ogohlantirdi: ««Hizbulloh» Isroil bilan uruşiş uçun juda zaif, ammo Livan bilan uruşiş uçun yetarliça kuçli». Uning muqobil yeçimi — quruqlik çegarasini kelişib oliş, AQŞ harbiy muvofiqlaştiruvi ostida livan armiyasi pozitsiyalarni egallagan sari Isroil kuçlarini postma-post çıqarib boriş, söng«ra «Hizbulloh»ni janubdan siqib çıqariş, qurolsizlantiriş esa oxirgi navbatda, BMT tinçlikparvarlari emas, balki Buyuk Britaniya, Fransiya, Italiya, Germaniya va Indoneziya harbiy xizmatçilari iştirokidagi, livan armiyasiga integratsiya qilinadigan AQŞ boşçiligidagi kuçlarga tayanib amalga oşirilişi kerak.
Saylovlar, Suriya va xulosalar
Demokrat Xoxstayn partiyasi seşanba kuni qöşimça saylovlarda Vakillar palatasini «ehtimol juda katta» ehtimol bilan yutib olişiga işonadi, bu esa u «yaxşi narsa» deb atagan bölingan hokimiyatga olib keladi: demokratlar nazorat va byudjet orqali ma’muriyatga bosim ötkaza oladi — «agar prezident Kongressga kelib: bu uruşga menga bir trillion dollar kerak desa, deb öylayman, savollar tügiladi», — u vaziyatni Vetnam va Tonkin qöltiği bilan soliştirdi. Suriya böyiça u ma’muriyatning prezident Ahmad aş-Şaroani qöllab-quvvatlaş kursini ma’qulladi, biroq «balki hatto kamroq işonç» degan şart bilan, aş-Şaroani «suriyaliklarga normal hayot yölini qaytariş uçun bizning eng yaxşi imkoniyatimiz» deb atadi. Barça tanqidiy fikrlariga qaramay, u mintaqada keng tarqalgan Amerika ta’siri yöqolgan degan fikrni rad etdi va ma’muriyatga kutilmagan imtiyoz qilib murojaat qildi: «Biling, men Tramp ma’muriyatining tarafdori emasman, lekin bu masalada ular muvaffaqiyat qozonişiga umid qilaman. Agar bu töğri qadamlar bölsa, men qarsak uraman».
