Asosiy ma’lumotlar
- 2024-yilda Tramp kampaniyasiga yordam bergan arab-amerikalik yetakçi Yahyo Başa demokrat Abdul El-Sayyedga qariyb 500 ming dollar ajratdi
- 2024-yilda Tramp kampaniyasiga yordam bergan arab-amerikalik yetakçi Yahya Başa demokrat Abdul El-Sayedga taxminan 500 ming dollar hayr-ehson qildi
- Tramp nomzodning ismini «Muhammad» deb atib, bir neça bor masxara qildi; El-Sayyed ğalaba qozonsa, AQŞ Senatidagi birinçi musulmon böladi
- Arab-amerikaliklar Miçigan saylovçilarining qariyb 5 foizini taşkil etadi — Senat nazoratini belgilaşi mumkin bölgan ştatda
- Arab-amerikaliklar Miçigandagi saylovçilarning taxminan 5 foizini taşkil etadi — bu ştatda poyganing natijasi Senat nazoratini hal qilişi mumkin
Trampni qöllab-quvvatlaşdan uning tanqidçisini qöllab-quvvatlaşga ötiş
Miçigandagi arab-amerikalik saylovçilar, ikki yil oldin Donald Trampga sezilarli qöllab-quvvatlaş körsatgan edi, örta saylovlardan oldin şu ştatdan AQŞ Senatiga nomzod demokrat Abdul El-Sayyed tomoniga ommaviy ravişda ötib bormoqda. Buni The National naşri jamiyatning bir neça vakili misolida yozadi. Yahyo Başa — 80 yoşli suriyalik-amerikalik şifokor va Detroytning şimolida yaşovçi jamoaning uzoq yillik yetakçisi — 2024-yilda Tramp bilan şaxsan uçraşgan, uning kampaniyasiga mablağ ajratgan va arab yetakçilarini uning jamoasi bilan uçratib turgan. Endi u öz kasalxonasi oldiga «Abdul for US Senate» degan moviy saylov plakatlarini örnatdi va ularni öğirlab ketmasligi uçun ikki qöriqçi yolladi, özi esa El-Sayyed kampaniyasiga qariyb 500 ming dollar ajratdi — bu biror nomzodga qilgan eng katta yordami böldi — hamda arab va musulmon saylovçilardan mablağ yiğişga yordam berdi.
Ikki yilda nima özgardi
2024-yilda arab-amerikaliklar Trampga asosan Jo Bayden ma'muriyatining Ğazodagi uruş olib borişiga qarşi noroziligi tufayli ovoz berdi: öşa paytda Tramp jamoasi, Başa sözlariga köra, ularning taşvişlariga e'tibor bilan qaragan edi. Öşandan beri prezidentning iqtisodiy siyosati, Ğazodagi harakatlari va Eron bilan yangi uruş boşlaş qarori fonida bu qöllab-quvvatlaş yöqolib ketdi. Diqqatga sazovor jihati şundaki, Başa Trampning Suriyaga yondaşuvidan baribir mamnun — «barqarorlik va xavfsizlik uçun, uruşlarning tugaşi va yagona Suriya uçun» — ammo uning bayonotlariga e'tiroz bildiradi: «Dinning uning komediya materialiga aylanişini xohlamayman». Tramp El-Sayyedning ismini mitingtlarda va tarmoqda haftalar davomida masxara qilib, uni «Muhammad» deb atadi, bu Miçiganlik köplab musulmonlarni çuqur ranjitdi. 2024-yilda Arab Americans for Trump guruhini tuzgan taşkilotçi Bişara Bahbah, Tramp AQŞning Ğazzo sektorini «yutib olişi» mumkinligi haqida gapirganidan söng, uni Arab Americans for Peace deb özgartirdi va prezidentning nomzod haqidagi sönggi bayonotlarini haqoratli deb atadi: «Ism odamlar uçun juda muhim — bu ularning şaxsiyati».
Miçigandagi kuraş va nomzodlarning pozitsiyalari
Miçigan — senat poygasining natijasi palata nazoratini belgilab berişi mumkin bölgan «tebranuvçi» ştatlardan biri va AQŞdagi arab-amerikaliklar eng köp töplangan ştat: ular saylovçilarning qariyb 5 foizini taşkil etadi. El-Sayyed, 42 yoş, ğalaba qozonsa, AQŞ Senatiga saylangan birinçi musulmon böladi. U kampaniyasini umumiy tibbiy suğurta, ştatning federal immigratsiya politsiyasi bilan hamkorligini töxtatiş va xorijdagi uruşlarga harbiy mablağ ajratişni töxtatiş ustiga quradi; Isroilning Ğazodagi harakatlarini genotsid deb ataydi va keyingi amerika harbiy yordamiga qarşi çiqadi. Uning raqibi, Tramp ittifoqçisi Mayk Rojers ştat sanoatini tiklaş, hayot narxini pasaytiriş va jamoat xavfsizligiga urğu beradi, El-Sayyedni va uning qarindoşlarini Yaqin Şarqdagi qurolli guruhlar bilan aloqada bölganlikda aybladi — nomzod bu ayblovlarni bir neça bor rad etgan. Sönggi haftalarda Rojers Miçigan uçun oğriqli ikki mavzuda — Kanadaga tariflar va Eron bilan uruşda — prezidentdan uzoqlaşmoqda: reklamasida u «Kanada bizning duşmanimiz emas» dedi va energiya narxlariga ta'siri tufayli Eron mojarosini tez yakunlaşga çaqirdi, Trampni ismi bilan atamadi.
Jamiyat içidagi böliniş va saylovlar konteksti
Bu ötiş bir ovozda emas: uzoq yillik respublikaçi Wasel Yousef Trampni jamoada qöllab-quvvatlaşni amalda «nolga teng» deb baholaydi va «arablar respublikaçilar ularni siqib çiqarganini his qilmoqda» deydi, ammo baribir Rojersga ovoz berişni niyat qilgan va unga Dirbornda xaldey jamoasi va arab xristianlar bilan uçraşuvlar ötkazişga yordam bergan, u yerda respublikaçida qöllab-quvvatlaş saqlangan. Sörovlar ma'lumotiga köra, Tramp saylovlarga tarixan past ma'qullaş reytingi bilan kelmoqda örtaça va pastki 30 foizlar atrofidagi hududda; Eron bilan uruşni amerikaliklar juda salbiy qabul qilmoqda. Komik va jamoat arbobi Amer Zahrning fikriça, 2024-yilda arablarning Trampga ovozi respublikaçilarni qöllab-quvvatlaş emas, balki Baydenni jazolaş bölgan. On Point Politics prognoziga köra, Miçiganda allaqaçon deyarli 1,5 mln ovoz muddatidan oldin berilgan bölib, demokratlar taxminan 15 foiz punktga oldinda — şu bilan birga, amaldagi prezident partiyasi tarixan örtaça saylovlarda Vakillar palatasida örinlar yöqotib keladi. Trampning özi juma kuni Oval şaxsiy xonasidan şunday dedi: «Menimça, biz yaxşi natija körsatiş imkoniyatiga egamiz. Balki juda ham yaxşi».
