Federal sudya Tramp ma’muriyatiga AQŞ saylov komissiyalari xodimlariga tahdid qilişni taqiqladi

Asosiy ma’lumotlar

Federal sudya Trina Thompson adliya vazirligiga saylov amaldorlariga jinoiy ta’qib bilan tahdid qilişni va fuqaroligi yöq deb gumon qilinganlarning byulletenlarini keçiktirişni talab qilişni taqiqladi
Bungaça adliya vazirligi Kaliforniyada 20 000 saylovçining byulletenlarini keçiktirişni talab qilgan, içki xavfsizlik vazirligi xodimlari esa jinoiy ayblovlar bilan tahdid qiluvçi maktublar topşirgan edi
Tramp saylov firibgarligini «hamma joyda» deb atadi; BBC Verify ma’lumotlariga köra, Heritage Foundation bazasi 2005–2025-yillar oraliğida ovoz bergani uçun ayblangan 24 fuqaroligi yöq odamni qayd etgan

Sud saylov komissiyalariga bosim ötkazişni taqiqladi

Kaliforniyadagi federal sudya Trina Thompson AQŞ adliya vazirligi mahalliy va ştat saylov amaldorlariga byulletenlarni qayta işlaş uçun jinoiy ayblovlar bilan tahdid qilişni, şuningdek, Tramp ma’muriyati fuqaroligi yöq odamlarning ehtimoliy ovozlari deb hisoblagan byulletenlarni keçiktiriş yoki qayta işlamaşni talab qilişni töxtatişi kerakligi haqida qaror çiqardi. Qaror 3-noyabrdagi örtaça saylovlarga bir neça kun qolganda qabul qilindi; bu saylovlar Donald Tramp prezidentligining sönggi ikki yilida qaysi partiya Kongressni nazorat qilişini aniqlaydi. Bu haqda BBC News xabar berdi.

Qarorga nima sabab böldi

Sud materiallariga köra, oktyabr oyida adliya vazirligi Kaliforniya ştat kotibiga va Los-Anjeles okrugi registratoriga 20 000 röyxatga olingan saylovçining byulletenlarini keçiktirişni talab qilib, maktub yubordi; ma’muriyat ularni «ehtimol» fuqaroligi yöq odamlar deb «hisoblaydi». Taxminan bir hafta ötgaç, içki xavfsizlik vazirligining qurollangan xodimlari butun ştat böylab okrug amaldorlari va xodimlariga maktublar topşirib, rad etiş holatida jinoiy ayblovlar bilan tahdid qildi. Taşkilotlar ştat qonuni va federal qonunçilik bilan belgilangan tartib-qoidalarga rioya qilişga majbur bölgani uçun bu talablarni bajarişning imkoni yöqligini bildirdi; başqa sudya ilgari bu talabni saylovlarda «xotirjamlikka sabab bölardi» degan izoh bilan rad etgan edi. Şu paytda adliya vazirligi, mavjud ma’lumotlarga köra, katta hakamlar hay’ati çaqiruvlarini yuborib, saylov komissiyalari xodimlariga nisbatan jinoiy tergov başladi. Fuqarolik huquqlarini himoya qiluvçi guruhlar va saylov xodimlari kasaba uyuşmalari da’vo arzasi berdi va sudya Thompson bu harakatlarni töxtatişni buyurdi.

Sudning asoslaşuvi va Trampning reaksiyasi

«Javobgarlar öz harakatlari fuqaroligi yöq odamlarning noqonuniy ovoz berişini töxtatişga qaratilganini da’vo qilsa-da, bu harakatlar saylovlarni ötkazişga xalaqit berişi va qonuniy saylovçilarning saylov huquqidan mahrum qilişi ehtimoli yuqori», — deb yozdi sudya Thompson. Uning qaroriga köra, ma’muriyat fuqaroligi yöq deb gumon qilingan odamlarning byulletenlarini qayta işlaşni töxtatiş talabi bilan şunday maktubni Vaşington ştatiga ham yuborgan. Şanba kuni Tramp qarorni tanqid qilib, «Ular saylov firibgarligini tuzatişdan nima uçun voz keçişardi?» — deb yozdi va «saylovlar salohiyati» uçun kuraşni davom ettirişga va’da berdi.

Kontekst: firibgarlik qançalik keng tarqalgan

Ma’muriyatning harakatlari Trampning köp yillik, keng tarqalgan deb hisoblaydigan taxminiy saylov firibgarligiga qarşi kampaniyasiga mos keladi. Örtaça saylovlardan oldin prezident poçta orqali ovoz berişda va fuqaroligi yöq odamlarning ovoz berişida «hamma joyda» uçraydigan buzilişlar haqida gapirib, ayblanişga olib keladigan firibgarlik haqidagi xabarlar uçun 1 million dollar (750 000 funt) mukofot e’lon qildi. Biroq tadqiqotlar haqiqiy holatlar juda kam uçraydiganini körsatadi: BBC Verify ma’lumotlariga köra, Heritage Foundation ma’lumotlar bazasi 24 holatni qayd etgan — 2005-yildan 2025-yilgaça bölgan davrda fuqaroligi yöq odamlarning ovoz beriş uçun ayblaniş holatlarini.