AQŞning 2026-yilgi örtaça muddatli saylovlari: 3-noyabrda nima saylanadi va Kongress nazorati nimaga boğliq

3-noyabrda nima böladi

Seşanba, 2026-yil 3-noyabr kuni AQŞda Kongressga örtaça muddatli saylovlar bölib ötadi. Amerikaliklar Vakillar palatasining barça 435 örnini qayta saylaydi va Senatning 35 örnining taqdirini hal qiladi: 33 tasi — II toifadagi oddiy saylovlarda, yana ikkitasi — Floridada va Ogayodagi maxsus saylovlarda. Bu saylovlarda prezident byulleteni yöq: Donald Tramp 2025-yil yanvarida ikkinçi muddatni boşlagan, keyingi prezident saylovlari esa 2028-yilga rejalaştirilgan. Buni Life.ru öz materialida yozadi, u bitta URL ostida yangilanişi kerak — avval tuşuntiruvçi matn sifatida, söngra natijalar sahifasi sifatida va oxirida yakuniy qöllanma sifatida.

Saylov oldidagi vaziyat

Saylov arafasida ikkala palatani ham respublikaçilar nazorat qiladi, ularning köpçiligi juda nozik. 19-oktabrdagi Vakillar palatasining kantselyariyasi ma’lumotlariga köra, amaldagi tarkibda 218 respublikaçi, 214 demokrat, bitta mustaqil va ikkita böş örin bor — köpçilik uçun kamida 218 örin kerak, şuning uçun bir neçta partiya özgartirgan okruglar palata nazoratini özgartirişi mumkin. Senatda 53 respublikaçi, 45 demokrat va demokratlar bilan ovoz beruvçi ikki mustaqil bor; demokratik blok mustaqil köpçilik uçun 51 ovoz bölişi uçun kamida tört örinlik sof ösişga muhtoj. 50:50 taqsimotda köp masalalar böyiça hal qiluvçi ovozni vitse-prezident Jey Di Vens berişi mumkin.

Asosiy poygalar va kampaniya mavzulari

Kampaniya yakunida AP va boşqa yirik manbalar bir neçta senat ştatini ajratib körsatadi: Meyn (Syuzan Kollinz Troy Jeksonga qarşi), Miçigan (Abdul El-Sayed Mayk Rodjersga qarşi), Texas (Ken Pakston Jeyms Talarikoga qarşi), Kanzas (Rodjer Marşall Adam Gamiltonga qarşi), Alyaska (Den Sallivan Meri Peltolaga qarşi) va Missisipi (Sindi Hayd-Smit Skott Kolomga qarşi). Kampaniyaning markaziy mavzulari — hayot xarajatlari, inflyatsiya va energiya narxlari, ma’muriyatning tarif siyosati, immigratsiya va taşqi siyosat. Respublikaçilar yagona partiya nazoratini saqlaşga çaqiradi, demokratlar esa kampaniyani prezidentni Kongress orqali çeklaş atrofida qurmoqda; «Tramp böyiça referendum» haqidagi formulalar faqat siyosiy tavsif sifatida maqbuldir, çunki byulletenda prezident nomi yöq.

Muddatidan oldingi saylovçilik va natijalar muddati

Associated Press ma’lumotlariga köra, 2-noyabrgaça 54 milliondan ortiq odam muddatidan oldin ovoz bergan va bu sur’atlar 2022-yilgi örtaça muddatli saylovlarni sezilarli darajada ortda qoldirgan — ayniqsa raqobatli poygalar bölgan ştatlarda, jumladan Texas, Meyn, Miçigan va Kanzasda. Şu bilan birga, yuqori muddatidan oldingi saylovçilik öz-özidan qaysi partiya ğalaba qozonayotganini körsatmaydi. Moskva auditoriyasi uçun birinçi natijalar 3-noyabrdan 4-noyabrga ötar keçasi kelişni boşlaydi: köplab şarqiy qirğoq ştatlarida uçastkalar mahalliy vaqt bilan soat 19:00–20:00 atrofida, ya’ni taxminan moskva vaqti bilan 03:00–04:00 da yopiladi. Palatalar nazorati poçta byulletenlari, yaqin natijalar, mumkin bölgan qayta sanaşlar va qoidalar öziga xosligi tufayli ança keyinroq aniqlanişi mumkin: masalan, Alyaskada reytingli ovoz beriş qöllanadi. Uçastkalar yopilişidan oldin rasmiy natijalar yöq va sörovlar bilan prognozlar ularni almaşta olmaydi. Kongressdan taşqari, bir qator ştatlarda gubernatorlar, qonun çiqaruvçi assambleyalar va mahalliy hokimiyat organlari saylanadi, şuningdek referendumlar bölib ötadi.