Asosiy ma’lumotlar

  • Türkiya 31-oktabr kuni Sinirlioğlu nomzodligi töğrisidagi maktubni rasman BMTga topşirdi
  • Fidan nomzodlikni tanlovdagi çigal vaziyatdan çiqiş uçun «diplomatiya hissasi» deb atadi
  • António Guterresning vakolati 31-dekabrda tugaydi

Rasmiy nomzodlik

Türkiya rasman OBŞE boş kotibi lavozimida işlayotgan elçi Feridun Sinirlioğluni BMTning yangi boş kotibi lavozimiga nomzod sifatida körsatdi. BMTdagi Türkiya doimiy vakili Ahmet Yıldız juma kuni Boş Assambleya va Xavfsizlik Kengaşi raislariga yuborgan maktubda BMT Nizomi va Boş Assambleya rezolyutsiyasiga muvofiq prezident Recep Tayyip Erdoğan nomzodlik maktubini topşirdi. Bu haqda Anadolu xabar berdi.

Anqaraning maqsadlari

Türkiya taşqi işlar vaziri Hakan Fidan Atlantada bölib ötayotgan G20 taşqi işlar vazirlari uçraşusi doirasida sözlagan nutqida nomzodni körsatiş maqsadi «çigal vaziyatdan çiqişga yönaltirilgan diplomatiya hissasi» ekanini tuşuntirdi. Uning aytişiça, Anqara taxminan bir yil davomida tanlov jarayonini diqqat bilan kuzatib bordi va ma’lum şaroitlar yuzaga kelsa, öz nomzodini körsatiş haqida oldindan kelişib qöygan edi. U Lotin Amerikasidan bir neçta nomzod geografik rotatsiya haqidagi norasmiy an’ana doirasida raqobat qilayotganini, Türkiya esa keyingi boş kotib şu hududdan bölişi kutilişini hurmat qilişini, biroq jarayon çigal holatga kelib qolganini ta’kidladi. Fidanning aytişiça, nomzodlik haqidagi qaror BAA nomzodi Lana Nuseybe böyiça ovoz berişni ham öz içiga olgan sönggi voqealardan keyin qabul qilingan. U tanlov jarayoni çigallaşgan şaroitda boşqa hududlardan nomzodlar körsatiş BMT tarixida misolsiz emasligini qöşib aytdi va bu qadam raqobatga şunçaki kirib borişga uriniş emasligini ta’kidladi.

Nomzod va tanlov tartibi

Fidan Sinirlioğlu’ni keng xalqaro tajribaga ega malakali kasbiy diplomat sifatida tasvirlab, jumladan, avval Türkiyaning BMTdagi doimiy vakili bölib işlagani va 2024-yil dekabrda OBŞE rahbari etib saylanganini eslatdi. Öquvçi uçun ma’lumot: naşr ma’lumotlariga köra, nomzod Xavfsizlik Kengaşida kamida töqqiz ovoz olişi kerak; ayni paytda beşta doimiy a’zo — AQŞ, Xitoy, Fransiya, Rossiya yoki Buyuk Britaniya — istalgan biri veto qöyib nomzodlikka tösqinlik qilişi mumkin; yakuniy tayinlaşni Boş Assambleya tasdiqlaydi, bu Xavfsizlik Kengaşi roziligidan keyin odatda rasmiyatçilik hisoblanadi. Amaldagi boş kotib António Guterresning vakolati 31-dekabrda tugaydi, şu sababli Sinirlioğlu nomzodligi taqdiri qisqa muddatda aniqlanadi.