Singapür konditsionerlarga muqobil izlamoqda: sovutilgan balokalar va nurlaniş orqali sovutiş

«Konditsionerlar millati» muqobil yeçimlarni izlamoqda

Uzoq vaqtdan buyon «konditsionerlangan millat» deb atalib kelayotgan Singapür binolarni sovutişning muqobil usullarini sinab körişni boşladi, çunki energiya talab qiladigan konditsionerlarga qaramlikni kamaytiriş maqsad qilingan, deb xabar beradi AFP. Mamlakatda Janubi-Şarqiy Osiyodagi eng yuqori körsatkiç — aholi jon boşiga konditsionerlar soni böyiça: xususiy turar-joylarning taxminan 99 foizi ular bilan jihozlangan. Quriliş sektori mamlakatdagi çiqindilarning beşdan bir qismini taşkil etadi, sovutişning özi esa tadqiqotlarda keltirilgan ma’lumotlarga köra binoning energiya sarfining 40–60 foizini egallaydi.

Yangi tizimlar qanday işlaydi

Variantlardan biri — faol sovutilgan balokalar: şiftga örnatilgan, sovutiş spirallari bölgan teşikli panellar. Yuqori qavatdagi çiller suvni 9°C gaça sovutib, spirallarga yuboradi, havo oqimlari esa past bosimli zonani hosil qilib, xonadagi issiq havoni öziga tortadi. Singapürning şarqidagi sakkiz qavatli Paya Lebar Green binosida bu tizim haroratni 24°C darajada uşlab turadi va oddiy konditsionerlarga qaraganda sezilarli darajada jim işlaydi. DP Arçitects loyihalaş kompaniyasining ma’lumotlariga köra, u energiya sarfini oddiy konditsionerlaş bilan soliştirganda 30 foizdan köproqqa kamaytirdi. 30 yoşli HR-mutaxassis Renuga Şekar sözlariga köra, ofis xodimlari boşida şiftdagi oçiq trubalar va panellarni «ombor körinişi» deb qabul qilgan, faqat bir neça oydan keyin xonaning qanday sovutilişini tuşunişgan.

Boşqa texnologiyalar va davlat qöllab-quvvatlaşi

Ğarbiy Tuas portidagi port idorasi binosida passiv siqib çiqariş orqali sovutiş qöllaniladi: şift spirallari havoni sovutadi, u pastga tuşadi va isib qayta kötarilib, ventilyatorlarga bölgan ehtiyojni kamaytiradi. Yana bir variant — nurlaniş orqali sovutiş: bunda 14–18°C haroratli suv trubalar yoki panellar böylab oqib, odamlar va buyumlardan issiqlikni yutadi. Yeçimlarni izlaşni davlat qöllab-quvvatlaydi: 2024-yilgi tadqiqot muqobil sovutiş texnologiyalari şaharga energiyaning 48 foizigaça tejaş imkonini berişi mumkinligini körsatdi. Quriliş idoralarining ma’lumotlariga köra, 2026-yilning örtasiga kelib bu texnologiyalar kamida 33 davlat va 14 xususiy binoga joriy etilgan; mamlakat 2050-yilga borib nol çiqindiga erişiş maqsadini qöygan.

Çeklovlar

Qamrov hozirça kiçik, sinovdan ötgan konditsionerlarga könikgan foydalanuvçilarga yangi tizimlarni qabul qiliş qiyin bölişi mumkin. Eng ommabop muqobil usul — gibrid sovutiş: konditsioner haroratini 25,5–27°C gaça oşiriş va ventilyatorlar bilan birga işlatiş. «Hammamiz konditsionerlangan ofislarga örganib qolganmiz, ularning birdan 26 darajani qabul qilişi uçun tafakkurdagi siljiş hali umumiy qabul çegarasiga yetmagan», — dedi DP Arçitects direktori Çua Zi Ziun. Yangi tizimlar tarafdorlari örnatiş qimmatroq tuşişini, biroq bu past ekspluatatsiya xarajatlari bilan qoplanişini tan oladi. Nanyang texnologiya universitetining sovutiş texnologiyalari böyiça mutaxassisi Van Man Pun bu texnologiyalarni «töğri yönalişdagi qadam» deb atadi, biroq «biz hali buğli kompressiyadan yuqori samaradorlik koeffitsientiga ega bölgan muqobil sovutiş usullarini topmaganimizni» qayd etdi. Şu bilan birga, harorat va namlik oşgani sari sovutişga bölgan talab ham ösib bormoqda.