Asosiy ma’lumotlar

  • Rossiya AQŞning muddatni uzaytiriş töğrisidagi qaror loyihasiga veto qöyganidan keyin MINURSO 31-oktabrda faoliyatini töxtatdi
  • Guterreş eskalatsiya xavfi haqida ogohlantirib, tomonlarni maksimal özini olib borişga çaqirdi
  • Siyosiy muzokaralar BMT elçisi Staffan de Mistura rahbarligida davom etadi

Muddat tugadi, missiya öz faoliyatini yakunlaydi

Ğarbiy Sahrodagi BMT tinçlikparvarlik missiyasi (MINURSO) Xavfsizlik Kengaşi uning muddatini 31-oktabrdan keyin uzaytirmagani uçun rasman öz faoliyatini töxtatdi. Bu haqda Anadolu agentligi BMT Boş kotibi Antoniu Guterreşning bayonotiga tayanib xabar berdi. Missiyani tugatiş bosqiçi boşlandi: BMT Operativ qöllab-quvvatlaş departamenti nazoratidagi qisqartirilgan guruh iştirokçi davlatlar texnikasini qaytariş va taşkilot mulkini utilizatsiya qiliş bilan şuğullanadi.

Eskalatsiya xavfi haqidagi ogohlantiriş

Guterreş rasmiy vakili Stefan Dujarrik orqali hududdagi vaziyat va jangovar harakatlar eskalatsiyasi xavfidan «xavotirda qolayotganini» bildirib, barça tomonlarni «maksimal özini olib boriş»ga va taranglikni kuçaytirişi yoki mintaqaviy barqarorlikka zarba berişi mumkin bölgan qadamlardan tiyilişga çaqirdi. Boş kotib tinçlikparvarlarning ketişi Ğarbiy Sahro xalqining «öz taqdirini özi belgilaş huquqini» bekor qilmasligini ta'kidladi. U, şuningdek, maxsus vakil Aleksandr Ivankoga minnatdorçilik bildirdi va missiya faoliyati davomida halok bölgan 20 xodim xotirasini hurmat bilan yod etdi.

Rossiya vetosi va muzokaralarning davom etişi

Missiyaning tugatilişi juma kuni Rossiyaning AQŞ tayyorlagan muddatni uzaytiriş töğrisidagi qaror loyihasiga qöygan vetosi natijasi böldi: loyihani Xavfsizlik Kengaşining 11 a'zosi qöllab-quvvatladi, uçtasi betaraf qoldi. Şu bilan birga, Anadolu ma'lumotiga köra, siyosiy muzokaralar töxtamaydi — ular Boş kotibning şaxsiy elçisi Staffan de Mistura rahbarligida davom etadi.

Nizoning mohiyati

MINURSO 1991-yilda Marokko va hudud mustaqilligi uçun kuraşayotgan Polisario fronti örtasidagi öt öçirişni nazorat qiliş maqsadida tuzilgan edi. Nizo 1975-yilga, Ispaniya mustamlakaçilik boşqaruvini yakunlagan davrga borib taqaladi. Marokko hududga öz suvereniteti ostida keng muxtoriyat taklif qilmoqda, Polisario esa öz taqdirini özi belgilaş böyiça referendumni talab qilmoqda — bu pozitsiyani Jazoir qöllab-quvvatlaydi. Amalda missiyaning tugatilişi üç ön yildan ortiq işlagan harbiy monitoring mexanizmining yöqolişi degani, biroq BMT elçisi orqali diplomatik kanal saqlanib qoladi.