Berlinda talabalar noroziligi: radikallaşuv xavotirlari fonida taʼlim va tinçlik talablari

Brandenburg darvozasi yonidagi miting

2026-yil 31-oktabr, şanba kuni Berlinda Brandenburg darvozasi yonida «Gen Z regelt» yoşlar taşabbusining aksiyasi bölib ötdi, u soat 14:00 da boşlangan edi. Namoyişçilar maktablarga köproq mablağ ajratilişini, iqlimni himoya qilişni, hayot arzonligini, majburiy harbiy xizmatni bekor qilişni va qurollaniş jarayonini töxtatişni talab qildi. Taşkilotçilar tadbir tinç ötişini vaʼda qilgan bölsa-da, Unter den Linden, Friedriçstrasse va Kurfürstendamm köçalaridagi dökonlarning bir qismi mumkin bölgan tartibsizliklar ehtimoliga qarşi tösiqlar örnatdi, deb xabar beradi euronews.

Falastin mavzusi va iştirokçilar

Maydonda pro-falastin ramzlari sezilarli örin egalladi: bayroqlar, harbiy xarajatlarga va Isroilga qurol yetkazib berişga qarşi şiorlar, köplab iştirokçilar kufiya kiygan edi. Ixtiyoriy ijtimoiy yil ötayotgan 19–20 yoşli yoş ayollar Euronews muxbirlariga Fransiyadagi namoyişlar bilan birdamlikni körsatiş uçun kelganlarini va siyosatçilar yoşlarni jiddiy qabul qilmayotganini aytiş uçun çiqqanlarini tuşuntirdi: «Doimiy militarizatsiya va qayta qurollaniş bor — taʼlim va ijtimoiy xarajatlarga esa bir tiyin ham qolmaydi». Berlin Erkin universiteti (FU) talabasi-kimyogar universitetlardagi qisqartirişlar va ijaraning oşişi tufayli kelganini, kufiyani esa şu sababli kiyganini aytdi: uning sözlariga köra, FU Isroil bilan hamkorlikning ön bir loyihasiga ega: «Men universitetlarimiz harbiy mahsulot işlab çiqariş uçun mavjud bölişini xohlamayman».

Umumyevropa tölqinining bir qismi

Berlindagi aksiya Yevropa böylab yoşlar noroziliklari tölqinining bir qismi: Fransiyada bir oy oldin boşlangan maktab öquvçilari harakati kasaba uyuşmalarini va prezident Emmanuel Macron dan norozilarni öziga tortdi; xuddi şu şanba kuni aksiyalar Niderlandiya, Italiya va Ispaniyada ham bölib ötdi.

Tanqid va taşkilotçilar orasidagi böliniş

Germaniyadagi tanqidçilar radikal guruhlarning iştirokiga işora qilmoqda: Antifa bayroqlaridan taşqari, mitingda uzoq vaqtdan beri yahudiyga qarşi kayfiyatlarda ayblanib tanqid qilinayotgan «Sol partiya»ning yoşlar taşkiloti Linksjugend ['solid] hamda öz stendi bilan «Inqilobiy çaplar» namoyiş etildi. Aksiyadan biroz oldin bir neça taşkilotçi va tarafdorlar «Gen Z regelt»dan çiqib ketdi: sobiq matbuot kotibi Gianni Mateha harakat içidagi kelişmovçiliklarga va namoyişlar tinç qolişi haqidagi şubhalarga işora qildi; taşabbusni tark etgan Max Sçneller va Battal Yali esa javobgarlikning noaniq taqsimlanişini va mablağlarning şaffof emasligini tanqid qildi. Tagesspiegel maʼlumotlariga köra, Berlin taşkilotçilar jamoasi bir muddat amalda tarqab ketgan, biroq keyinçalik yangi iştirokçilar bilan töldirilgan. 16 yoşli hamtaşkilotçi Konrad Sçmitz çap va öng ekstremizmni rad etib, şunday taʼkidlagan: «Biz öz işimiz uçun tinç yölda kuraşamiz». 18 yoşli hammuassis Akram Selox sönggi kunlarda köplab tahdidlar haqida gapirdi.

Tartib saqlaş idoralarining ziddiyatli baholari

Maxsus xizmatlar baholari bir-biriga zid çiqdi. Berlin politsiyasi matbuot xizmati aksiyadan ikki kun oldin Euronews ayrim çap guruhlar fransuz noroziliklarini qöllab-quvvatlab, safarbarlikka çaqirayotganini, biroq «bu guruh ustida maqsadli ekstremistik taʼsir yoki nazoratning işonçli dalillari yöqligini» maʼlum qildi. Boşqarmadan farqli ölaroq, Berlin içki işlar senati matbuot xizmati namoyişlarga ham ultra-çap, ham xorijiy tuzilmalar bilan boğliq ekstremistik kuçlar safarbar qilinayotganini, ularning maqsadi norozilikni «özlaştiriş va radikallaştiriş» bölişi mumkinligini, ayrim aktyorlarda esa eskalatsiyaga qiziqiş borligini taxmin qiliş kerakligini bildirdi. Euronewsning öz tekşiruvi xavotirli manzara çizadi: Berliner Zeitung yozişiça, noroziliklardan oldin şaxsiy Telegram guruhida zöravonlik tahdidlari paydo bölgan — bir foydalanuvçi «maçete bilan çiqaman» deb eʼlon qilgan, boşqalar esa sinagogalarga hujumlar, tartibsizliklar va yonğinlar bilan tahdid qilgan.

Politsiya nazorati ostidagi ikkinçi miting

Brandenburg darvozasi yonidagi aksiyadan taşqari, politsiya «Gen Z töydi!» şiori ostida ötadigan ikkinçi namoyişni ham kuzatmoqda; u 17:30 dan Rosenthaler Platz yaqinida töplanib, Kastanienallee, Sçönhauser Allee va Danziger Straße köçalari böylab Prenzlauer Allee bekati tomonga yuradi. Politsiya 400–500 iştirokçi kutmoqda, biroq odamlar ança köp bölişi ham mumkinligini istisno qilmayapti. «Gen Z regelt» bu mitingdan aniq masofa tutgan, ammo kunduzi Brandenburg darvozasi yaqinida önlab odam keçki tadbir haqidagi varaqalarni tarqatdi va matbuot xizmati ham, aksiya tartibini saqlovçilar ham bunga tösqinlik qilmadi. Tuzilmalar bahosiga köra, miting çap muhitdan ham jalb etilmoqda, Falastinni qöllab-quvvatlovçi muhit vakillari kelişi kutilmoqda, tadbir esa öta çap ekstremist muhitida tarğib qilinmoqda. 17:00 gaça Brandenburg darvozasi yonidagi norozilik namoyişlari tinç ötdi.