Yoş nemislarning ön minglari Germaniyaning qariyb 30 şahrida norozilikka tayyorlanmoqda

Aksiyaning miqyosi va qatnaşçilarning talablari

Şanba kuni, Xellouyinga toğri kelgan kunda Germaniyada «GenZ regelt!» («Z avlodi hal qiladi!») harakati tomonidan taşkil etilgan yoşlar namoyişlari bölib ötadi; bu harakat özini partiyasiz ittifoq deb ta'riflaydi. AFP ma'lumotlariga köra, Berlin, Frankfurt va Kyoln jumladan qariyb 30 şaharda ötkaziladigan aksiyalarda qatnaşiş uçun taxminan 150 ming kişi röyxatdan ötgan. Taşkilotçilar keng kölamli şikoyatlarni sanab ötadi: hayot xarajatlarining ösişi, maktablarning yomon ahvoli, davlat xarajatlarining qisqartirilişi — ta'lim va madaniyatdan söğliqni saqlaşgaça — hamda siyosatçilar yoş avlodni hisobga olmasdan qarorlar qabul qilayotgani haqidagi umumiy tuyğu. Harakat bayonida şunday deyiladi: «Biz — kelajagimiz haqidagi qarorlar bizni eşitmasdan qabul qilinişini tomoşa qilib yotişni xohlamaydigan yoşlar». Alohidan, qatnaşçilar armiyani yangi volontyor xizmat modeli orqali mustahkamlaş rejalari bilan ham norozilik bildiradi va majburiy harbiy xizmatning qaytarilişidan xavotirda.

Zöravonlik xavotiri va hokimiyatning munosabati

Harakat har qanday zöravonlikni rad etişini ta'kidlaydi va «ekstremistik guruhlarga, konstitutsiyaga qarşi ramzlarga, irqçilikka va nafrat tiliga biz bilan birga örin yöq — ular qaysi tomondan kelişidan qat'i nazar», deb bildiradi. Biroq politsia baribir minglab xodimlarni safarbar qilmoqda, ba'zi zargarlik va kiyim-dökonlari esa pogromlar ehtimoliga qarşi vitrinalarini qoplamoqda. Hokimiyat qöşni mamlakatlar tajribasiga tayanadi: Fransiyada 17-oktabrdagi butun mamlakat böylab ötgan namoyişlar sönggi yillardagi eng jiddiy tartibsizliklardan biriga aylangan edi. Berlin çet eldan radikallar aksiyalarga qöşilişi mumkinligidan xavotirlanib, Fransiya va Italiya amaldorlari bilan aloqani saqlab kelmoqda. Hukmron XDS partiyasi deputati Mark Henrixmann Handelsblatt gazetasiga bergan intervyusida «xalqaro miqyosda ultraçap ekstremistik muhitning özaro hamkorligi muvofiqlaştirilgan»ligidan oğohlantirdi, biroq Germaniya Içki işlar vazirligi «tinç talabalar namoyişlari» bilan namoyişlarni özlaşitirişga harakat qilişi mumkin bölgan «zöravonlikka yönatirilgan ekstremistik muhit» örtasidagi farqni ta'kidlab keladi. Hokimiyat ma'lumotlariga köra, aniq zöravonlik rejalari haqida hozirça dalil yöq.

Umumevropa tölqini konteksti va baholar

Germaniyadagi aksiyalar sönggi haftalarda Fransiya, Italiya va Ispaniyani qamrab olgan, ayrim joylarda jiddiy zöravonlik bilan ham keçgan yoşlar norozilik tölqinining bir qismiga aylanmoqda. Berlin Gumboldt universiteti protest harakatlari mutaxassisi Kristian Folk AFP ga bergan izohida «oğir bosim töplanmoqda» va yoşlar özining siyosiy tajribasi hamda kelajakka oid kutişlari eşitilişini talab qilayotganini qayd etdi. Uning sözlariga köra, Germaniyadagi vaziyat Fransiyadagidan farq qiladi, u yerda «qarama-qarşilikka asoslangan protest şakllarining butunlay başqa an'anasi mavjud». Taşkilotçilarning aksiyalarni tinç uşlab turişga erişa olişi hozirça noma'lum: hokimiyatda tayyorlanayotgan tartibsizliklar haqida ma'lumot yöq, biroq başqa mamlakatlar tajribasini hisobga olgan holda çora-tadbirlar körilmoqda.