Asosiy ma’lumotlar
- Yaponiya banki uzoq muddatli inflyatsiya tendensiyasi 2013-yilda belgilangan 2 foizli maqsadga mos kelişini ilk bor tasdiqladi
- Bazaviy stavka 8 ga 1 ovoz beriş natijasida 1,25 foiz darajasida saqlanib qolindi
- Sentyabrda bazaviy inflyasiya 2,1 foizni taşkil etdi, avgustda esa 1,7 foiz edi
İnflyasiya maqsadiga 2013-yildan beri ilk bor erişildi
Yaponiya banki juma kuni, 30-oktabr kuni mamlakatdagi bazaviy inflyasiya 2 foizli maqsadli darajaga barqaror mos kelişini ilk bor rasman tasdiqladi. Bu maqsad 2013-yilda, markaziy bank hukumatlarning deflyatsiya — iqtisodiy ösişga zarar yetkazuvçi narxlarning uzoq davom etuvçi pasayişi — bilan köp yillik kuraş doirasida keng kölamli pul-kredit siyosatini yumşatiş çoralari işga tuşirilganida belgilangan edi. Bazaviy iste’mol inflyasiyasi 2020-yillar boşida vaqti-vaqti bilan 2 foizdan oşgan bölsa-da, regulyator uzoq muddatli narx tendensiyasi şakllanganini ilk bor ayni endi qayd etdi. «Iste’mol narxlari indeksi böyiça bazaviy inflyasiya ikki foizli narx barqarorligi maqsadli körsatkiçiga umuman mos keladigan darajada bölib, taxminan şu darajada qolişi kutilmoqda», — deyiladi bankning saytidagi xabarida (asos bölgan materiallar euronews).
Bazaviy stavka hozirça özgarmadi, lekin dekabrda oşirilişi kutilmoqda
Şu bilan birga, Yaponiya banki bazaviy stavkani 1,25 foiz darajasida özgartirmasdan qoldirdi — boşqaruv raisligidagi ovoz beriş sakkizga bir natijasi bilan yakunlandi. Bu qaror oldingi ikki kun içida AQŞ Federal zaxiralar tizimi va Yevropa markaziy bankining öxşaş qadamlaridan söng qabul qilindi. Şu bilan birga, euronewsnaşrining yozişiça, inflyatsion bosim kuçaygani sababli yapon rasmiylari stavkani dekabrda oşirişi kutilmoqda. Hukumat ötgan hafta e’lon qilgan ma’lumotlariga köra, sentyabrda bazaviy inflyasiya 2,1 foizni taşkil etdi, avgustdagi 1,7 foizga qaraganda.
Regulyator 2 foizdan yuqori tezlaşiş haqida ogohlantiradi
Paradoksal tarzda, maqsadga erişgan Yaponiya banki bir vaqtda yangi mahsulotlarni hisobga olmaganda CPI yillik ösişi «ehtimol, ikki foizdan ança yuqori darajaga tezlaşadi» degan ogohlantiriş berdi. Nomutanosib omillar qatorida — avvalo yoqilği va tovarlar narxini oşirişi kerak bölgan neft qiymatining ösişi, sun’iy intellekt bilan boğliq global talab ösişi fonida yarimötkazgiçlarning qimmatlaşuvi, şuningdek ienning zaiflaşuvi. Naşr ma’lumotlariga köra, Capital Economics tahlilçisi Marsel Teliyant siyosatning yanada qat’iylaşişini kutmoqda: uning prognoziga köra, stavka kelgusi yil örtasiga kelib 2 foizga yetadi, undan keyin esa xatarlar yanada qat’iyroq siyosat tomonga siljiydi.
Hukumat markaziy bankdan ehtiyotkorroq
Yaponiya içidagi pozitsiyalarning farqi diqqatga sazovor: markaziy bank inflyasiyani barqaror deb hisoblasa, boş vazir Sanae Takaiçi hukumati deflyatsiya ustidan ğalaba haqida e’lon qilişdan tiyilmoqda. «Biz hali maqsadga yetmaganimiz», — dedi ötgan hafta iqtisodiyot vaziri Minoru Kiuçi. Euronews bahosiga köra, Takaiçi inflyatsiyani nazorat qilişdan oldin iqtisodiyotni rağbatlantiriş çoralariga ustuvorlik beradi, bu esa Yaponiya bankiga past stavkalarni saqlaş maqsadida bosim ötkazilayotgani taassurotini yaratiş xavfini keltiradi. Yaponiya iqtisodiyoti uçun bu regulyatorning öz inflyatsiya maqsadi bajarilganini rasman tan olgan 13 yildagi ilk holat — 2024-yil martida qat’iylaşiş boşlanganidan keyin ön yillik juda yumşoq siyosatdan söng, stavkalarning keyingi trayektoriyasiga töğridan-töğri ta’sir qiladigan voqea.



