Asosiy ma’lumotlar

  • KShM çegarada vaziyatni keskinlaştirdi: mina portlaşi, raketa otışları, artilleriya va propagandaviy qattiqquloqlar
  • Tramp Kim Çen Un bilan müzokaralarni qayta başlaşga tayyorligini bildirdi; 18-noyabrda Şenjende uçraşuv mühokama qilinmoqda
  • Seulda AQŞ janubiy koreys xavfsizligini e'tiborsiz qoldiradigan kelişuv tüzişi qörquvi kuçaymoqda

Seulga qarşi ikki tomonlama bosim

Ikki Koreya örtasidagi munosabatlar ayniqsa duşmanlik davrini başdan keçirmoqda, deb yozadi Deutsçe Welle. Ötgan oy Seul KShMni çegaraning mustahkamlangan janubiy tomonida mina örnatganlikda aybladi; portlaşda üç janubiy koreyalik harbiy jarohat oldi. Pxyenjan keçirim söramadi va voqeani soxta bayroq operatsiyasi deb atadi. Şundan söng Şimol bir qator qurol sinovlarini ötkeazdi, Kim Çen Un işitirok etgan tarixidagi ilk harbiy dron körgazmasini taşkil etdi, çegaraga öziyurar artilleriyani surdi va Janubga propagandaga möljallangan qattiqquloqlarni tayyorlamoqda. Payşanba kuni KShM Yapon dengizi tomon qariyb 10 ta qisqa masofali ballistik raketa­ni otib yubordi — bu Germaniya kansleri Fridrix Metsning Janubiy Koreyaga rejalaştirilgan taşrifidan ozgina oldin sodir böldi.

Xavotir: Seulsiz müzokaralar

Lekin Seuldagi taşviş faqat Pxyenjan bilan çegaralanmagan. Siyosatçilar AQŞ KShM bilan müzokaralarda janubiy koreys xavfsizligini e'tiborsiz qoldirgunça, yutuqqa erişmoqçi bölişidan qörqmoqda. Tramp müzokaralarni qayta başlaş iştagini bildirdi; 18-noyabrda Xitoyning Şenjen şahrida, u APEC sammitida böladigan vaqtda, uçraşuv bölişi mumkinligi mühokama qilinmoqda. Pxyenjanın Vaşington signallariga rasmiy javobi yöq, biroq Milliy razvedka xizmati parlament qömitasining yopiq majlisida ma'lum qilişça, Kim Çen Un XKP yuqori darajali Siyosiy byuro a'zolari bilan DanDun şahridagi uçraşuvida Tramp bilan uçraşuv imkoniyatini mühokama qilgan. Qöşimça xavotir AQŞning Rossiya va Xitoy bilan Ukraina böyiça Kiyev işitirokisiz üç tomonlama müzokaralar formati sababli yuzaga keldi: Seulda Koreya yarim oroliga ham xuddi şunday munosabatda bölişidan qörqişadi.

Vaşington bilan işonç krizisi

«Hozir ikki hukumat örtasida işonç muammosi mavjud», — dedi DW'ga Kim San U, siyosatçi va Kim Dae Junğ fondi kengaşi a'zosi. Uning aytişça, mustahkam hisoblangan munosabatlar tariflar, savdo çeklovları va amerika qöşinlarining joylaşuvi üçün köproq tölaş talablari tufayli silkindi; prezident Li diplomatlari Oq uyniñ asosiy şaxslariga kiriş imkoniyatini yöqotdi. U Trampning uçraşuvga intilişini «Nobel mukofotini şaxsiy quviş» bilan boğladi: 1953-yilgi sulh bilan töxtatilgan Koreya uruşining rasmiy tugatilişi Trampga bu maqsadga erişiş imkonini berardi — şundan Seulda janubiy xavfsizlik savdo puliga aylanişi qörquvi tuğiladi.

Yadro jihati va öz bombası tarafdorları ovozi

Konju milliy universiteti professori Kim Un Junğ AQŞning Pxyenjanni yadro davlati sifatida tan olişi mumkinligini eng jiddiy tahdid deb atadi — bu şimoliy koreyalik dasturni qonuniylaştirar va tarqalmaslik rejimini zaiflaştirardi. U, şuningdek, KShM AQŞni tahdid qiladigan uzoq masofali raketalardan voz keçib, Janubiy Koreya va Yaponiyaga yetadigan qisqa masofali raketalarni saqlab qoliş stsenariysidan xavotir bildirdi. Uning aytişça, bunday noaniqlik Janubiy Koreyada öz yadro töxtatuvçisi foydasiga ovozlarni kuçaytirmoqda: «Bizning barça qöşnilarda amalda yadro quroli bor va heç kim domino effektini xohlamasa-da, u başlanişi mumkin».

Yevropa konteksti

Keskinlaşuv prezident Lining Pxyenjan bilan aloqa örnatişga qilingan takroriy urinişları fonida keçmoqda — DW ta'kidlaşça, bu Seulning yevropa ittifoqçilarini ğazlantirmoqda, ular şimoliy koreyalik askarlarning yuborilişi va Rossiyaning Ukrainadagi uruşi üçün öq-dorilar va raketa yetkazib berilişidan ğazabdor; Moskvani bu yordam üçün pul, texnologiya va xavfsizlik kafolatlari tölovçi deb hisoblaşadi. Seulga taşrif buyurgan Mets şunday dedi: «Koreya xavfsizligi Yevropa xavfsizligiga ta'sir qiladi. Va Yevropa xavfsizligi Koreya xavfsizligiga ta'sir qiladi». U erkin savdoni himoya qiliş va «yakka hokimiyat siyosati, avtokratik kuç siyosati va xalqaro huquq buzilışlarına» qarşi örtaça davlatlar ittifoqi ğoyasini ilğari surdi, AQŞ öz manfaatlarını qayta belgilayotganini va qolganlara siyosatini tüzatişga töğri kelişini qoşib aytdi. Seul Yevropa Ittifoqi bilan yaqinlaşiş orqali javob beradimi — noma'lum; maqolaning xulosasiga köra, janubiy koreyalik hukumat hozir ham KShM, ham AQŞ bilan aloqa örnatişda qiyinlik çekmoqda.