Berlin burgomistri nomzodi Elyf Eralp intervyu qaydlarini tasodifan e’lon qilgani uchun bosim ostida

Tasodifan yuborilgan qaydlar

Elyf Eralp — o‘tgan oygi Berlin mahalliy saylovlarida birinchi o‘rinni egallagan va shahar burgomistri bo‘lishga tayyorlanayotgan Sol partiya (Die Linke) nomzodi — nemis nashri Der Spiegelga bergan intervyusidan keyin janjal markazida qoldi. Intervyu matnini kelishuv jarayonida u jurnalistlarga tuzatishlarni tasodifan yubordi; nashr ma’lumotlariga ko‘ra, u unda aniq bir falastinlik faolni tilga olmasligini o‘z xavfsizligidan qo‘rqib tushuntirgan. «Der Spiegel uchun o‘zimni va oilamni xavf ostiga qo‘ya olmayman», — jurnal uni Word hujjatidagi tuzatish xato bilan muxbirlarga yuborilgani holda keltiradi. Der Spiegel ma’lumotlariga ko‘ra, u matbuot kotibidan va partiyadagi hamkasblaridan intervyuni butunlay bekor qilmaslikni ham so‘ragan va bunga rozi bo‘lmaslik kerakligini qayd etgan.

Eralpdan nima so‘ralgan edi

Dushanba kuni Eralpning Berlin vakillar palatasidagi idorasida o‘tkazilgan intervyu uning partiyasi a’zolariga qarshi antisemitizm ayblovlari haqida edi. Bu ayblovlar shahar saylovlarida solchilarning g‘alabasini nishonlashga shubhali o‘tmishga ega shaxslar kelgani ortidan yuzaga kelgan edi. Xususan, Neukölln tumanidagi nishonlashga Xalq fronti Palestinni ozod qilish (XFPO) — Yevropa Ittifoqi uni terrorchilik tashkiloti deb tasniflaydi — bilan bog‘liq bo‘lgan mashhur falastinlik faol kelgan edi. Der Spiegel ma’lumotlariga ko‘ra, Ibrohim Ibrohim ilgari G‘azodagi XAMASning sobiq rahbari, 2023-yil 7-oktyabrda Isroilga hujum tashkilotchilaridan biri hisoblangan Yahyo Sinvarni «shahid» va «qahramon» deb atagan; u o‘zi antisemitizm, terrorizm yoki XAMASni qo‘llash ayblovlarini rad etadi. Jurnalning bu Ibrohim bilan bog‘liq voqea haqida so‘rayotganligi haqidagi savoliga Eralp avval «ha» deb javob bergan, ammo keyin transkripsiyani savol o‘chirilgan va oila xavfsizligi haqidagi izoh qo‘shilgan holda qaytargan. Der Spiegel fikricha, tasdiqlangan matn versiyasida uning Berlin politsiyasi ilgari aniq shaxslarga izoh bermaslikni maslahat bergani haqidagi qaydlari tasodifan qolib ketgan. Jurnal nashr sababini qaydlarning siyosiy ahamiyati xavfsizlik mulohazalaridan ustun kelishi bilan izohlab, terrorchilar tarafdorini nomlashdan qo‘rqayotgan ayol barcha berlinliklarning xavfsizligi uchun javob bera oladimi degan savolni ham ko‘targan.

Koalitsiya hamkorlarining reaksiyasi

Janjal Sol partiyaning SDPG va «yashillar» bilan koalitsiya muzokaralari oldidan keskinlashdi, muzokaralar keyingi oyga rejalashtirilgan. SDPG siyosatchisi Karl Lauterbax o‘z partiyasiga solchilar bilan ittifoqdan uzoqlashishni maslahat berdi, fraksiyaning ichki ishlar bo‘yicha so‘zlovchisi Sebastyan Fidler esa bu partiya bilan koalitsiya bo‘yicha keyingi muzokaralar «har qanday sotsial-demokrat uchun muhokamadan tashqarida bo‘lishi kerak» dedi. «Yashillar» parlament guruhining rahbari Katarina Dregge Süddeutsche Zeitungda Eralp o‘z saflaridagi jinoiy guruhlarga yaqin bo‘lgan va yetakchi nomzodiga qarshi tahdidlarga chidaganlarning ta’sirida qolaveradimi, degan savol ko‘tardi. Germaniya yahudiylari Markaziy kengashi raisi Yozef Shuster SDPG va «yashillar» Berlin va yahudiy jamoasi xavfsizligi uchun mas’uliyatni solchilarga qoldirmasligi shartligi haqida ogohlantirib, tarix partiyaning terrorchilar tarafdorlari va antisemitlardan uzoqlasha olmasligini ko‘rsatganini aytdi.

Eralpning javobi

Eralp payshanba kuni qat’iy javob berib, kechayotgan muhokamani «haqiqiy zaharli» deb atadi, qo‘rqitishga berilmaslikka va «tashkil etilgan jinoyatchilikka, zo‘ravonlikni ulug‘laydigan tashkilotlarga, zo‘ravonlik va terrorga» qarshi qat’iy pozitsiyani egallashga va’da beradi. Der Spiegel nashrining mohiyatiga oid izohlardan bosh tortdi, ammo «barcha berlinliklarning xavfsizligini ta’minlashini» kafolatlab o‘tdi. Uni Bundestag vitse-prezidenti, o‘zi ham chap partiyadan bo‘lgan Bodo Ramelow qo‘llab-quvvatladi; u Der Spiegel materialini «shubhadan ham oshiq» deb atadi: uning so‘zlariga ko‘ra, reportaj «o‘zini zaif his qilgan odamga qaratilib, uni yanada zaifroq qildi», ichki muloqotlar esa «zaif ayol» degan «arxaik klixe»ni tasvirlash uchun ishlatilgan. Mojarra tomonlari tamoyil jihatidan bir-biridan farq qiladi: tanqidchilar Eralp qaydlarini shaharga rahbarlik qilishga yaroqsizlikning isboti deb biladi, u va uning tarafdorlari esa ichki muloqotlar va xavfsizlik masalalarining joizsiz oshkor qilingani deb hisoblaydi. Bu nizoni, xususan, koalitsiya muzokaralari davomida hal qilishga to‘g‘ri keladi; muzokaralar natijasi kelajakdagi Berlin hukumati tarkibini belgilaydi.