Parij yaqinidagi o‘q otishda gumonlanuvchi qurbonlarni kelib chiqishi bo‘yicha tanlaganini iqror qildi

Prokuror matbuot anjumanidagi iqrorlar

Parij chekkasidagi Trappes va La-Vernier shaharlarida o‘q otish bo‘yicha gumonlanuvchi o‘zini musulmon yoki Afrika va Shimoliy Afrikadan kelib chiqishli deb bilgan odamlarni ataylab tanlab otganini iqror qildi. Bu haqda payshanba kuni, 29 oktyabrda bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida terrorizm bo‘yicha prokuror Olivye Kristan ma’lum qildi; uning so‘zlarini Euronews keltirgan. BBC News ma’lumotiga ko‘ra, o‘sha kuni milliy terrorizmga qarshi prokuratura (PNAT) gumonlanuvchiga ayblov qo‘yilganini xabar qildi — terrorchilik maqsadida qotillik va qotillikka urinishda.

Hujum borasida va jabrlanganlar ahvoli

Hujum 23 oktyabrda sodir bo‘ldi: 39 yoshli Kevin T., faqat ismi va bosh harfi bilan ma’lum, avtomobilda hamda piyoda ikki shahar orasida yurib odamlarga o‘q otgan. 26 yoshli Pengo Bossio Vangi halok bo‘ldi — u Kongo kelib chiqishli fransuz, jangovar san’at bilan shug‘ullangan. Yetti kishi jarohatlandi, jumladan 11 yoshli qizcha; payshanba kungi ma’lumotlarga ko‘ra, uning hayotiga xavf yo‘q. Uch jabrlangan kasalxonada qoldi, ulardan biri holati og‘ir. Prokurorning so‘zlariga ko‘ra, gumonlanuvchi Trappesni «islomchilar uchun boshpana» deb hisoblagani uchun tanlagan (Euronews «hideout for Islamists», BBC «hotbed for Islamists» iborasini keltirgan).

Uzoq muddatli tayyorgarlik va topilgan arsenal

Prokuror hujumga «juda keng qamrovli tayyorgarlik» ko‘rilganini ta’kidladi. Gumonlanuvchi qasd qilganini iqror qildi va «qatorlab» otganini aytgan. Tergov versiyasiga ko‘ra, u sentyabrdan boshlab qurol samaradorligini oshirish uchun buyumlar sotib olgan — Ikkinchi jahon urushi davridagi Sten turidagi pulemyot-pistolet, shuningdek, politsiyachining yelka bog‘ichi va qo‘l kishani. Plezirdagi uyida tintuv paytida magazinlar, ikki juft tumsiq, po‘lat dubulg‘a va ovoz bo‘g‘g‘ich, shuningdek, Qur’on, Injil va Gitlerning «Mayn kampf» asari topildi. Millatchilik shiorlari yozilgan stikerlar ham aniqlangan, jumladan «Yashasin Fransiya, RN, fransuz bo‘lganimizdan faxrlanamiz» — u o‘ng qanotdagi «Milliy birlashuv»ga ishora qiladi. Gumonlanuvchi ularni o‘zi ishlab chiqib, onlayn buyurtma qilganini aytgan, biroq hech qanday partiya a’zoligini yoki unga bo‘lgan simpatiyasini rad etgan. Iqrorlarga qaramay, u terrorchilik niyatini inkor etadi, o‘z harakatlarini «oqilona» deb hisoblaydi va pushaymon emas; u bolalarni o‘ldirish niyatini ham rad etib, 11 yoshli qurbonning bo‘yini noto‘g‘ri baholaganini taxmin qilgan.

Psixiatrik ekspertiza va sud istiqboli

Gumonlanuvchi psixologik va psixiatrik muammolari borligini aytgan, biroq prokuror ma’lumotlariga ko‘ra, tibbiy tekshiruv majburiy kasalxonaga yotqizishni asoslashga yetadigan o‘tkir psixiatrik buzilish, gallyutsinatsiya yoki aldanish aniqlamagan. Terrorizmga qarshi prokuratura terrorchilik harakati doirasida qotillik va qotillikka urinish ishi bo‘yicha, og‘irlashtiruvchi holat sifatida qurbonlarning taxminiy kelib chiqishi yoki dinini ko‘rsatib, sud tergovini ochdi; prokuratura ehtiyot chorasi sifatida qamoqni so‘raydi.

Siyosiy bahs va milliy marosim

Prezident Emmanuel Makron chorshanba kuni HugoDécrypte YouTube kanali efirida «rasizm muhiti»ni va «zo‘ravonlikning qayta jonlanishini» qoralab, bunday muhit uchun javobgarlikni «Milliy birlashuv» va unga yaqin guruhlar, jumladan, o‘ng qanot harakatlari zimmasiga qo‘ydi. RN deputati Jan-Filipp Tangi TF1 kanalida javoban prezident so‘zlarini «juda muammoli» deb atadi va uning davrida «nafrat g‘oyalari erkin yoyilib ketganini» aybladi. BBC Fransiyada prezident saylovlariga olti oy qolganini va RN yetakchisi Marin Le Pen so‘rovlarda oldinda ekanini qayd etadi. Hukumat 28 oktyabrda qurbonlar xotirasi uchun milliy marosim o‘tkazilishini e’lon qildi — bu «yashillar» fraksiyasi rahbari Siriel Chatelainning Milliy assambleyadagi murojaatidan keyin bo‘ldi. Marosimni bosh vazir Sebastyan Lekornyu o‘tkazishi haqida diskriminatsiyaga qarshi kurash vaziri Oroz Berje Senatda ma’lum qildi; sana va joy hozircha nomlanmagan.