Ispaniyada tezyurar poyezdlar to‘qnashuvi: kamida 68 halok bo‘ldi, uch kunlik motam e’lon qilindi

Nima sodir bo‘ldi

2026-yil 28-oktyabr kuni ertalab Madrid — Andalusiya tezyurar liniyasida, Toledo viloyatidagi Urda qishlog‘i yaqinida, Mora va Orgaz munitsipalitetlari oralig‘ida ikki tezyurar poyezd to‘qnashdi. Madriddan Sevilya tomon ketayotgan davlat kompaniyasi Renfe’ning AVE poyezdi yo‘lda to‘xtab qolgan xususiy tashuvchi Iryo poyezdiga orqadan urildi; zarbadan bir necha vagon relsdan chiqib ketdi, bir qismi balandlikdan yiqildi. Daryo.uz xabar berishicha, dastlab 10 qurbon haqida gapirilgan edi, biroq keyinchalik fuqarolik muhofazasi xizmati kamida 50 halok bo‘lganini ma’lum qildi, 29-oktyabrga kelib qurbonlar soni 68 taga yetdi. Kastiliya-La-Mancha raisi Emiliano Garcia-Page euronews ma’lumotlariga ko‘ra, tibbiy yordamga murojaat qilgan 53 kishi, ulardan 15 nafari og‘ir ahvolda ekanligini ham ma’lum qildi.

Falokat qanday rivojlandi

Ispaniya transport vaziri Oskar Puentening bayoniga ko‘ra, buni BBC keltiradi, avtomatik signalizatsiyaning kompyuter tizimida yuz bergan nosozlik tufayli soat 08:30 atrofida olti poyezd bir uchastkada to‘xtab qolgan. Oldinda turgan Iryo poyezdida 147 yo‘lovchi, undan keyin kelayotgan Renfe tarkibida esa 397 yo‘lovchi bo‘lgan. Vazirning aytishicha, soat 08:36 atrofida Madriddagi harakatni boshqarish markazi oldinda poyezd turgan bo‘lsa-da, poyezdlarga tezlikni cheklashsiz davom etishga «tushuntirib bo‘lmaydigan» qaror bilan ruxsat bergan; to‘qnashuv soat 08:54 atrofida sodir bo‘lgan. BBC havola qilgan dispetcherlar va poyezd mashinistlari o‘rtasidagi suhbat audioyozuvlari, ko‘rinib turibdiki, oldinda to‘xtagan tarkib turib turgan bir paytda bir poyezdga harakatlanishga ruxsat berilganini tasdiqlaydi. Puente sodir bo‘lgan voqeani «imkonsiz» deb atadi va «xato» haqida gapirdi.

Tirik qolganlarning guvohliklari

BBC yo‘lovchilarning hikoyalarini keltiradi. Iryo poyezdining birinchi vagonida ketgan 22 yoshli Tangi Binier poyezd to‘xtaganidan bir necha daqiqa o‘tib «poyezd tezlasha boshlagani, so‘ngra keskin to‘xtagani»ni aytgan; tashqariga chiqqach ag‘darilgan poyezdni, o‘z so‘zlariga ko‘ra, jasadlar va uzilgan oyoq-qo‘llarni ko‘rgan. Renfe poyezdida bo‘lgan jurnalist Roberto Gomez urilishni «dahshatli» deb ta’riflab, yo‘lovchilar ko‘krak va qovurg‘asi og‘ir jarohatlangan odamlarga yordam berganini aytgan. Renfe poyezdining yettinchi vagonida — o‘z so‘zlariga ko‘ra, eng ko‘p shikastlangan vagonida — ketgan Rafael Barselo shu vagonida kamida sakkiz kishi halok bo‘lganini sanab chiqqanini aytgan. Yana bir yo‘lovchi Salvador Arriza vagon tomiga kirib ketgan rels bo‘lagi, ehtimol, poyezd inersiyasini pasaytirishga yordam berganini ta’kidlagan.

Hokimiyat va jamiyatning munosabati

Bosh vazir Pedro Sanches uch kunlik milliy motam e’lon qilib, «butun Ispaniya motamda» degan va xavfsizlik tizimlarida e’tiborsizlik tasdiqlansa qat’iy choralar ko‘rilishini va’dalagan — bu haqda Zamon.uz yozadi , euronews ham xabar beradi. U bir yil ichida bu allaqachon ikkinchi yirik temir yo‘l falokati bo‘lganini «qabul qilib bo‘lmaydigan» deb atadi: yanvar oyida Andalusiyadagi Adamus yaqinida, shu liniyada, biroq ancha janubda 46 kishi halok bo‘lgan edi. Ko‘pgina partiyalar saylovoldi tashviqotlarini to‘xtatdi; o‘ta o‘ng Vox partiyasi rahbari Santiago Abascal temir yo‘l infratuzilmasi bo‘yicha tanqidni «motam bilan bo‘g‘ish»ga urinishlarda qatnashmasligini aytgan. CSIF kasaba uyushmasi transport vaziri Puente’ni temir yo‘l xodimini aybdor qilishga urinishda ayblab, iste’foga chiqishga chaqirdi; vazir bunga avval sabablarni aniqlash va to‘liq tergov o‘tkazish zarur deb javob berdi. BBC TVE ga tayanib xabar berishicha, kechasi Madriddagi transport vazirligi binosi oldida Sanches va Puente’ning iste’fosini talab qilgan taxminan 1500 kishi yig‘ilgan; namoyishchilar shisha idishlar va olovli o‘q-dorilar otgach, politsiya ko‘z yoshituvchi gaz qo‘llagan. Mashinistlarning Semaf kasaba uyushmasi payshanba kuni e’lon qilingan «temir yo‘llar xavfsizligini himoya qilish» uchun ish tashlashni o‘tkazdi.

Tergov va oqibatlar

Falonning sabablari rasman aytilmagan: boshlang‘ich versiyalar orasida signalizatsiya tizimidagi nosozlik va inson omili bor. Tekshiruvni temir yo‘l hodisalarini tekshirish komissiyasi va sudlar olib bormoqda, deya euronews xabar berdi. Madrid va Andalusia o‘rtasida tezyurar poyezdlar qatnovi to‘xtatildi, vokzallarda reyslar bekor qilinmoqda. Fuqarolik gvardiyasi Madrid, Toledo, Sevilya va Kordovada bedarak yo‘qolganlar haqidagi arizalar qabul qilish byurosini ochdi hamda halok bo‘lganlarni DNK namunalari olish orqali aniqlash ishlarini olib bormoqda. Bu 2013-yildagi, Santyago-de-Kompostela yaqinida 80 kishi halok bo‘lgan voqeasidan buyon Ispaniyadagi eng yirik temir yo‘l falokatidir. Yevropa komissiyasi aytganidek, Bryusselda Yevropa Ittifoqi bayroqlari «Yevropa birdamligi» belgisi sifatida tushirilgan.

Rasm manbasi, Europa Press via Getty Images

Rasm manbasi, Europa Press via Getty Images