Toshkentda CanSat musobaqalari bo'lib o'tdi: 15 davlatdan kelgan talabalar banka o'lchamidagi sun'iy yo'ldoshlarni uchirdi

Bankadagi sun'iy yo'ldosh: musobaqa formati

Haqiqiy sun'iy yo'ldosh yaratish yillar davom etadigan ish, maxsus infratuzilma va katta mablag' talab qiladi. Toshkent yaqinidagi aviatsiya maydonida 15 davlatdan kelgan yosh muhandislar boshqa vazifa bilan shug'ullandi: ichimlik bankasiga sig'adigan miniatyur sun'iy yo'ldosh maketini yig'ib, uni osmonga uchirishdi. CanSat formatidagi apparatlar orbitaga chiqarilmaydi — ular kosmik missiyaning ayrim funksiyalarini haqiqiy parvoz sharoitida modellashtiradi: qurilmalar raketalarda ko'tarildi, ajralib chiqqandan keyin parashyutda pastga tushdi. Bu haqda Euronewsning rus va ingliz tilidagi versiyalari bitta materialda xabar beradi.

Tayyorgarlik va parvoz

Jamoalar bir necha kun Toshkentdagi Turin politexnika universitetida ishladi: elektronika yig'di, datchiklarni sozlab, qurilmalarni dasturlashdi. Dastur boshqa davlatlardan kelgan 50 ishtirokchi va O'zbekistondan 100 dan ortiq talabani birlashtirdi. Apparatlar pastga tushish paytida mustaqil ishlashi kerak edi: datchiklar uzluksiz o'lchov olib borishi, aloqa tizimlari esa telemetriya ma'lumotlarini yer stansiyalariga uzatishi lozim edi. Bitta o'zbek jamoasi qo'shimcha kamera o'rnatib, videoni real vaqt rejimida uzatishga harakat qildi. Qurilmalar ma'lumotlarni bortdagi yozuv vositalariga ham yozib bordi, bu aloqa uzilishlarida ma'lumotlarni tiklash imkonini berdi; Istanbul texnika universiteti o'qituvchisi Barish Beynik bu haqiqiy sun'iy yo'ldoshlardagi muhim elementning takrorlanishi ekanini ta'kidladi. «Buning asosiy vazifasi — barqaror telemetriyani ta'minlash. U yer stansiyasi bilan CanSat qurilmasini bog'lab turishi kerak», — dedi Euronews muxbiriga ishtirokchi Ahmadxon Latipov. Qo'nishdan so'ng jamoalar yozib olingan ma'lumotlarni tahlil qilib, elektronika, datchiklar, aloqa va parashyutlarning real ishi bilan hisob-kitoblarni solishtirdi.

Natijalar va tashkilotchilar

Tashkilotchilar ma'lumotlariga ko'ra, finalda 14 jamoa bellashdi: birinchi o'rinni Nebula egalladi, undan keyin Pegasus va Sky Lab joy oldi. Musobaqa O'zbekiston kosmik agentligi Uzcosmos, Islomiy ta'lim, fan va madaniyat tashkiloti (ICESCO) hamda Toshkentdagi Turin politexnika universiteti tomonidan tashkil etilgan CanSat loyihalari bo'yicha beshinchi xalqaro o'quv seminari doirasida bo'lib o'tdi. ICESCOning fan va atrof-muhit bo'yicha maslahatchisi doktor Muhammad Sharif sun'iy yo'ldosh texnologiyalaridan foydalanishning ortib borayotgani klassik aerokosmik muhandislik doirasidan tashqarida — Yerni masofadan zondlash, sun'iy yo'ldosh aloqasi, sun'iy intellekt, shuningdek qishloq xo'jaligi, oziq-ovqat xavfsizligi va iqlim monitoringi sohalarida malakalarga bo'lgan talabni shakllantirayotganini ta'kidladi. Uzcosmos uchun bu dastur rivojlanayotgan milliy kosmik tarmoq uchun kadrlar tayyorlash imkoniyati: agentlik o'rinbosari Muhiddin Ibrohimov hatto eng ilg'or loyihalar ham malakali mutaxassislar va yaxlit jamoalarga bog'liqligini ta'kidladi.