Kanada banki 2023-yildan beri birinchi marta stavkani oshirdi — Eron bilan urush fonida neft narxlarining sakdashiga javoban

Ikki yildan ortiq vaqt ichida birinchi marta stavka oshirildi

Kanada banki chorshanba kuni asosiy stavkani 0,25 foiz punktaga oshirib, 2,5 foizga yetkazdi. Buning maqsadi — Eron bilan urush sabab bo‘lgan neft narxlarining keskin o‘sishining umumiy inflyatsiyaga aylanishiga yo‘l qo‘ymaslik. AFP agentligi xabar berishicha,bu 2023-yil iyulidan beri birinchi stavka oshirilishi bo‘lib, o‘sha paytda regulyator Covid-19 pandemiyasi keltirib chiqargan inflyatsiya bilan kurashayotgan edi.

Iqtisodiyotga qarama-qarshi ikki bosim

So‘nggi oylarda bank Kanada iqtisodiyotiga ta’sir qilayotgan, ikkalasi ham bevosita AQSH prezidenti Donald Tramp bilan bog‘liq bo‘lgan ikki ziddiyatli bosimni ajratib ko‘rsatib keldi. Bir tomondan, AQSH bilan savdo urushi biznes ishonchiga zarba berib, asosiy tarmoqlarda ish o‘rinlari yo‘qolishiga olib kelmoqda. Boshqa tomondan, Tramp boshlagan Eron bilan mojaro energiya tashuvchilari narxlarini keskin oshirdi. Shu bilan birga, bankning baholashicha, kanadalik biznes AQSH bilan o‘zgaruvchan savdo munosabatlariga «moslashmoqda», shuning uchun o‘sish kutilganidan kuchliroq bo‘lishi mumkin, ammo energiya narxlari inflyatsiyasining pasayishiga oid belgilar yo‘q.

Ikkala yo‘nalishda ham noaniqlik

Bankning matbuot relizida Yaqin Sharqdagi mojaro sakkizinchi oyiga kirgani va «kelishuvga olib boradigan aniq yo‘l yo‘qligi» qayd etilgan. Regulyator rahbari Tiff Maklem kanadaliklar «benzin quyish shoxobchalarida ko‘proq to‘layotganini» tan oldi, ammo asosiy vazifa energiya narxlarining o‘sishini boshqa tovarlarga o‘tishiga yo‘l qo‘ymaslik ekanini ta’kidladi. Bank amerikaliklar savdo siyosatini bashorat qilish qiyin deb hisoblaydi: Tramp Kanadaga katta iqtisodiy zarar yetkazish bilan tahdid qilgan edi, biroq shu haftaning o‘zida Michigan shtatidagi saylovoldi uchrashuvida savdo bitimi «tez orada» bo‘lishini aytdi. Bosh vazir Mark Karni javoban Kanada bitimga ochiq, biroq Tramp ma’muriyati har qanday kelishuv shartlariga rioya qilishiga ishonchi komil emas, dedi.

Bir marta oshirish yetarlimi

Stavkani bir marta oshirish yetarli bo‘lishi mumkinmi degan savolga bank rais o‘rinbosari Karolin Rojers keng noaniqlikka ishora qildi: yaqin ko‘rinmayotgan Yaqin Sharqdagi kelishuv ham, AQSH bilan savdo nizolarining hal etilishi ham mumkin. «Shuning uchun ehtiyot bo‘lishimiz kerak», — dedi u. TD Bank tahlilchilari bu qaror, ehtimol, bankka energiya va ishlab chiqarish xarajatlari narxlarining o‘sishi iste’mol narxlariga yetib borayotganini aniqlash uchun «bir necha oy vaqt beradi», deb baholadi.