Asosiy ma’lumotlar
- Senat qonun loyihasini 105 ovozga qarşi 229 ovoz bilan qabul qildi
- Vandalizm uçun tuzilgan guruhlar iştirokçilari mulkni buzişda şaxsiy iştirok etmasa ham, 10 000 yevrogaça birdamlik javobgarligiga tortilişi mumkin
- Davlat zararni oilaviy nafaqalar, uy-joy subsidiyalari va RSA hisobidan undirişga qodir böladi; yuzni yaşiriş har qanday namoyişlarda taqiqlanadi
Senat kengaytirilgan qonun loyihasini ma'qulladi
Fransiya Senati 2026-yil 28-oktabrda namoyişlar çoğida yetkazilgan zarar uçun norozilik iştirokçilarini moliyaviy javobgarlikka tortadigan qonun loyihasini ma'qulladi. Hujjat yuqori palatada köpçilikka ega bölgan öng va markazçi ittifoqning qöllab-quvvatlaşi bilan 105 ovozga qarşi 229 ovoz bilan qabul qilindi. Endi qonun loyihasi deputatlarning siyosiy qaraşlari sezilarli darajada farq qiladigan Milliy Majlisga yuboriladi, deb yozadi euronews.
Hujjatning kelib çiqişi va mazmuni
Qonun loyihasi dastlab beş moddani öz içiga olgan bölib, 2025-yil yozida UEFA Çempionlar ligasi finalida PSG «Arsenal» ustidan ğalaba qozonganidan keyingi tartibsizliklardan söng tayyorlangan edi. U 2026-yil 17-oktabrdan keyin, ijtimoiy tengsizlik va narxlar ösişiga qarşi noroziliklar tartibsizliklarga aylanganda, ya'ni minglab dökon va savdo nuqtalari zarar körgani yoki talon-taroj qilingani ortidan alohida dolzarblik kasb etdi. Içki işlar vaziri Lorent Nunes öşa keçagi zarar va tartibsizlikka munosabat bildirişning «şoşilinçligini» ta'kidlab: «Biz endi katta köpçilik fuqarolarimizning bir töda vandallarning harakatlari uçun tölaşiga yöl qöya olmaymiz», dedi.
Asosiy çora-tadbirlar
Senat dastlabki matnni qattiqlaştirib, unga yigirmaga yaqin yangi qoida qöşdi. Asosiy çora birdamlik fuqarolik javobgarligini joriy etadi: uni mulkni şaxsan buzmagani, lekin bunday harakatlar uçun tuzilgan guruhga «ongli ravişda qöşilgan» şaxslarga ham, 10 000 yevrogaça bölgan summa doirasida qöllaş mumkin. Agar qonun Milliy Majlis tomonidan qabul qilinsa, davlat oilaviy nafaqalar, uy-joy subsidiyalari va minimal daromadni kafolatlovçi revenu de solidarité active (faol birdamlik daromadi) hisobidan undiriş huquqiga ega böladi. Yuzni yaşirişga alohida tuzatiş tegişli: senatorlar Jinoyat kodeksining 431-9-1-moddasidan (bir yil qamoq va 15 000 yevro jarima) «jamoat tartibiga buzilişlar sodir böladigan yoki sodir bölişi mumkin bölgan» namoyişlarga oid bandni çiqarib taşladilar — taqiq endi har qanday namoyişlarga tarqatildi.
Tanqid va Yevropa konteksti
Tanqidçilar moliyaviy javobgarlik zarar yetkazmagan şaxslarga ham tegişi mumkinligi haqida ogohlantiradi, ijtimoiy tölovlarni undiriş imkoniyati esa çap qonun çiqaruvçilar va inson huquqlari himoyaçilarining e'tirozlariga sabab böldi. Amnesty International bu çora-tadbirlar «allaqaçon çetlab qöyilgan oilalarni yanada çuqurroq qaşşoqlikka olib ketişi» mumkinligini bildirdi. euronews ma'lumotlariga köra, bu Yevropadagi birinçi şunday qadam emas: Italiyada yangi xavfsizlik farmoni noroziliklar çoğidagi pogromlar va talon-tarojlarda aybdor guruhlar taşkilotçilari uçun 4 yildan 12 yilgaça bölgan qamoq jazosini nazarda tutadi. Fransiya qonun loyihasining taqdiri hozirça noma'lum: Milliy Majlisdagi ovoz beriş hali oldinda.
