2026-yilning to‘qqiz oyida O‘zbekistonda 123,4 ming kishi vafot etdi — besh yildagi eng past ko‘rsatkich

O‘lim darajasi besh yildagi eng past ko‘rsatkichga tushdi

Milliy statistika qo‘mitasi 27-oktabr O‘zbekistondagi demografik vaziyatga oid 2026-yil yanvar–sentabr ma’lumotlarini e’lon qildi. Bu davrda 123,4 ming o‘lim holati qayd etilgan bo‘lib, bu 2025-yilning birinchi to‘qqiz oyiga nisbatan — o‘sha paytda 132,2 ming kishi vafot etgan edi — 8,8 ming kishiga, deyarli 6,7 foizga kam. O‘lim darajasi ko‘rsatkichi 4,2 promille tashkil etdi. Buni Zamon.uz o‘zbek va rus tillarida qo‘mita hisobotiga tayanib xabar qildi.

Besh yillik dinamika va o‘lim tuzilmasi

Joriy yil ko‘rsatkichi oxirgi besh yildagi mos davrlar orasida eng pasti bo‘ldi: 2022-yil yanvar–sentabrida 130,2 ming kishi, 2023-yilda 129,7 ming, 2024-yilda 131,7 ming, 2025-yilda 132,2 ming, 2026-yilda esa 123,4 ming kishi vafot etdi. Demak, 2026-yildagi pasayish 2023-yildan beri kuzatib kelinayotgan o‘lim holatlari sonining o‘sish tendensiyasini to‘xtatdi.

Kim va qayerda vafot etgan

Vafot etganlardan 68,5 ming kishi (55,5 foiz) — erkaklar, 54,9 mingi (44,5 foiz) — ayollar; erkaklar orasida o‘lim holatlari ayollarnikiga qaraganda 13,6 mingga ko‘p. Yashash joyi bo‘yicha vafot etganlarning 65,7 mingi (53,2 foiz) shaharlarda, 57,7 mingi (46,8 foiz) qishloq joylarda yashagan.

Tug‘ilish ham kamaydi

Ayni paytda tug‘ilish ham qisqardi: 2026-yilning to‘qqiz oyida 638,6 ming tirik chaqaloq tug‘ildi — bu 2025-yilning shu davriga nisbatan 26 mingga kam. Tug‘ilish va o‘lim o‘rtasidagi farq hisobiga aholining tabiiy o‘sishi 515,2 ming kishini tashkil etdi. Ya’ni, o‘lim darajasining pasayishi tug‘ilishning ham kamayishi fonida kechmoqda — ikkala ko‘rsatkich ham o‘tgan yilga nisbatan pasaygan, bu esa yakuniy o‘sishni belgilab berdi.