Asosiy ma’lumotlar
- Yevropa Ittifoqining Yamandagi elchisi Patrik Simonne eskalatsiyani to‘xtatish uchun «eng yaqin kunlarda» aniq choralar ko‘rishga chaqirdi
- BMT ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil iyunidan buyon 250 000 dan ortiq yamanlik ko‘chirilgan; YI avval ajratilgan 87,5 mln yevroga qo‘shimcha 22,5 mln yevro ajratdi
- BMT maxsus elchisi Hans Grundberg hanuz 9-oktabr kuni Yamanning «yana to‘liq miqyosli urushga qaytganini» ogohlantirgan edi
Bryussel «eng yaqin kunlarda» choralar ko‘rishni talab qilmoqda
Yevropa Ittifoqining yuqori martabali rasmiy vakili Yamandagi qayta boshlangan jangovor harakatlarni to‘xtatish va siyosiy hal yo‘lini saqlab qolish uchun «eng yaqin kunlarda, haftalar o‘tib emas» aniq qadamlar tashlashga chaqirdi. The National nashriga bergan intervyusida Yevropa Ittifoqining Yamandagi elchisi Patrik Simonne so‘nggi vaqtdagi keskinlashuv nafaqat tinch aholi hayotiga, balki mojaroga chek qo‘yish bo‘yicha yillar davomida olib borilgan diplomatiya sa’y-harakatlariga ham tahdid solayotganidan ogohlantirdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, harbiy harakatlar yer yuzidagi vaziyatni o‘zgartirishi mumkin, ammo o‘zi siyosiy qarama-qarshiliklarni hal qilishga yoki barqarorlikni ta’minlashga qodir emas.
Mojar qanday qilib to‘liq miqyosli urushga qaytdi
Ogohlantirish BMT vositachiligida 2022-yilda erishilgan sulhdan keyingi nisbiy tinchlikka xavf solayotgan keskin eskalatsiya fonida yangradi. Hanuz 9-oktabr kuni BMT maxsus elchisi Hans Grundberg Yamanning «yana to‘liq miqyosli urushga qaytib qolganini»aytib, bir necha frontda jangovor harakatlar kuzayayotganini qayd etgan edi. The National ma’lumotiga ko‘ra, husiylar fevral oyida AQSh, Eron va Isroil ishtirokidagi kengroq mintaqaviy mojaroga tortilib, iyulda harbiy yurish boshlab mamlakatning g‘arbiy qirg‘og‘ini egallab oldi. Hukumat kuchlari va Saudiya Arabistoni boshchiligidagi koalitsiya aviachega va qarshi hujumbilan javob berdi, husiylar esa shu kungicha misli ko‘rilmagan tezlikda Saudiya shaharlariga, jumladan fuqarolik aeroportlariga hujumlar va neft obyektlariga zarbalar berib, qirollikni mintaqaviy urushdagi bosim nuqtasiga aylantirdi.
Gumanitar narx va Taiz qamalishi
Simonne gumanitar inqirozni mintaqaviy xavfsizlik bo‘yicha xalqaro tashvishlar fonida e’tibordan chetda qoldirib bo‘lmasligini ta’kidladi: uning so‘zlariga ko‘ra, olam e’tibori asosan raketalarga va dengiz yo‘nalishlariga qaratilgan, yamanliklarning kundalik ehtiyojlari esa kamroq e’tibor olmoqda. The National keltirgan BMT ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil iyunidan buyon 250 000 dan ortiq odam ko‘chirilgan. Elchi husiylarning Adendagi hujumlariga — Mashiq majmuasiga va aeroportga qilingan zarbalarga hamda Taizning uzoq davom etayotgan qamalishigachuqur xavotir bildirdi; bu qamalish birinchi navbatdagi zarur buyumlarga kirishni cheklab qo‘ygan. YI husiylarni qamalishni zudlik bilan olib tashlash va shaharga oziq-ovqat, suv, dori-darmon va yoqilg‘i kiritishga ruxsat berishga chaqirdi. Yakshanba kuni YI 2026-yil uchun ajratilgan 87,5 mln yevroga qo‘shimcha ravishda yana 22,5 mln yevro gumanitar yordam ajratganini e’lon qildi.
Mintaqaviy keskinlikni pasaytirish — hal emas
Simonne Yamandan tashqarida keskinlikning pasaytirilishi o‘zi ichki qarama-qarshiliklarni bartaraf qilmasligini alohida qayd etdi: mojar o‘z ildizlariga ega, ammo mintaqaviy taranglik bilan tobora chambarchas bog‘lanib bormoqda va ikkala jihatni ham hal etish lozim. Uning so‘zlariga ko‘ra, yamanliklarning orzu-umidlariga javob beradigan inklyuziv siyosiy hal kerak, xalqaro hamjamiyat esa qayta jonlangan e’tiborni mamlakat aholisi, iqtisodi va institutlari bilan barqaror ishga aylantirishi lozim. Husiylar 2014-yilda San’ani egallab olganidan buyon yaman hukumati bilan urushib kelmoqda; Saudiya Arabistoni 2015-yilda hukumat tarafdorida koalitsiya boshlig‘i sifatida aralashgan edi.
