Asosiy ma’lumotlar
- STAR50 indeksi 2026-yil iyuldan buyon 40 foizga quladi, indeks kompaniyalarining kapitallaşuvi 480 milliard dollarga kamaydi
- Goldman Saçs ma’lumotlariga köra, sun’iy intellekt kompaniyalari aktsiyalari Xitoyda bozor kapitallaşuvining 42 foizini va savdo aylanmasining 57 foizini taşkil etadi
- BNP Paribas kiritgan bir qança analitiklar ommaviy sotuvda falokat körmayapti
Texnologiya sektorining qulaşi
2026-yil iyuldan buyon Şanxay birjasining texnologiya kompaniyalarini birlaştirgan STAR50 indeksi 40 foizga quladi, indeksga kirgan kompaniyalarning umumiy bozor qiymati esa 480 milliard dollarga kamaydi. Buni Kun.uz Ğarb ommaviy axborot vositalariga tayanib yozdi. Fond menejeri Dun Baoçjen fond bozorini «oddiy soğlom fikrlaş sinovidan öta olmaydigan speulyativ puçka» deb atadi; uning sözlariga köra, bu puçka «hozir öz-özidan yorilmoqda» — bu sözlarni Reuters keltirgan.
Bozorning sun’iy intellektga boğliqligi qançalik katta
Qulaş deyarli butun sektorga ta’sir körsatdi. Goldman Saçs ma’lumotlariga köra — naşr ularga havola qilgan — sun’iy intellekt kompaniyalarining aktsiyalari barça xitoylik kompaniyalarning bozor kapitallaşuvining 42 foizini va savdo aylanmasining 57 foizini taşkil etadi, bu esa vaziyatni yanada oğirlaştiradi. Alohida misollar ham xarakterli: IPO paytida talab taklifdan 8 ming barobar oşib ketgan robot işlab çiqaruvçi Unitree aktsiyalari avgustda savdo boşlanganidan buyon ikki barobar arzonlaşdi; çip işlab çiqaruvçi CXMT qoğozlari oxirgi bir oyda qiymatining çorakdan köpini yöqotdi; ötgan yili birjaga çiqqanda mos ravişda 700 va 400 foizga qimmatlaşgan MetaX Integrated Circuits va Moore Threads Teçnology çip işlab çiqaruvçilarining aktsiyalari ham iyuldan buyon ikki barobar arzonlaşdi.
Sabablar va baholardagi farqlar
Ekspertlarning sözlariga köra, qulaşning bitta aniq sababi yöq: bunga sun’iy ravişda oşirilgan narxlar, soliq majburiyatlari, şuningdek, AQŞ yoki boşqa davlatlar ma’lumotlarni qayta işlaş markazlarida xitoy uskunalari işlatilişini taqiqlaşi xavfi ta’sir körsatgan. Biroq voqea-hodisalarga baho berişda fikrlar farq qiladi. Mutaxassislar bir qismi ommaviy sotuvda falokat körmayapti: Goldman Saçs şu oy boşida e’lon qilgan yangilangan tavsiyalar röyxatida xitoylik sun’iy intellekt kompaniyalari qatorida Innolight va CXMT ham bor. BNP Paribas Securities eksperti Uilyam Bratton naşr yozişiça, bozorning hozirgi ahvoli yaxşi xarid imkoniyatlarini yaratadi.

