Qirol Karl III qul savdosi uchun tovon puli talablari fonida Karib havzasi bo‘ylab safarga chiqmoqda

Uch davlat bo‘ylab safari

Qirol Karl III seshanba kuni Karib havzasi bo‘ylab to‘qqiz kunlik safarni boshlaydi; bu safari transatlantik qul savdosiga oid uzr so‘rash va tovon puli to‘lash talablari soyasida o‘tmoqda — qirolning o‘zi bu davrlarni Britaniya tarixining «eng qorong‘i kunlari» deb atagan. Onkologik kasallikdan davolanayotgan 77 yoshli monarx avval Bagama orollari va Gayanaga alohida tashriflar bilan boradi, so‘nggi bosqich — Antigua va Barbudaga qirolicha Kamilla ham unga qo‘shiladi. U yerda qirol Hamdo‘stlik hukumat rahbarlari uchrashuvida (CHOGM) nutq so‘zlaydi; uchrashuv 1–4 noyabr kunlari Sent-Jons shahrida bo‘lib o‘tadi. Buni AFP xabar qilmoqda.

Tovon puli masalasidagi bosim

Bukingem saroyi vakilining aytishicha, safar dasturi «o‘tmishimizning „eng qorong‘i kunlaridan“ qochmaydi». Shunga qaramay, bir qancha sobiq mustamlaka qiroldan keyingi qadamni qo‘yishni talab qilmoqda. O‘tgan oyda Karl davlat boshlig‘i bo‘lgan Yamayka London apellyatsiya sudiga «yuz yillar davomida qullik azobini chekkan afrikalik ajdodlar uchun Yamaykaning tovon puli bo‘yicha sa’y-harakatlarini ilgari surish maqsadida» ariza topshirdi. Qirol bilan uchrashadigan Gayana prezidenti Irfaan Ali ITV News muxbiriga «qorong‘i kunlarni» tan olish faqat «birinchi qadam» ekanini, «uzr so‘rashga o‘tish esa keyingi qadam» ekanini aytib, o‘zining so‘zlariga ko‘ra hududni «ekspluatatsiya qilgan», «hayotlarni vayron qilgan» va «taraqqiyotsizlik yaratgan» sobiq imperiyadan javobgarlik talab qildi. Zamonaviy monarxlar qul savdosida Britaniyaning roli haqida turli darajada achchiqlik bildirgan, biroq hozirgacha hech biri rasman uzr so‘ramagan, London esa moliyaviy kompensatsiya g‘oyasidan chetlanmoqda.

Sammit va kun tartibi

Hamdo‘stlik bosh kotibi Shirley Ayorkor Botchwey Sky News muxbiriga qirol uchun uzr so‘rash «zarar keltirmasligini», tovon puli — moliyaviy to‘lovlar yoki boshqa shakllarda — muhokama qilish vaqti esa «kelganini» aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, tovon adolati masalasini Sent-Jonsdagi uchrashuvda yetakchilar ko‘tarishi mumkin, Hamdo‘stlik esa mamlakatlarni bu muzokaralarda qo‘llab-quvvatlaydi. Bukingem saroyi o‘z navbatida bu safar Karib mamlakatlari uchun kelajakka qarash va iqlim o‘zgarishi kabi dolzarb muammolarni hal qilish imkoniyati ekanini ta’kidlaydi. Ekologik mavzular bilan uzoq yillardan beri shug‘ullanayotgan qirol Antigua va Barbudadagi marjon riflarini tiklash loyihasiga hamda Gayanadagi tropik o‘rmonlarni saqlash dasturiga tashrif buyuradi, shuningdek, Antigua va Barbudaning mustaqillik nishonlarida qatnashadi va yosh yetakchilar bilan uchrashadi.