Qirg'izistonda barcha viloyat va tumanlarni tugatib, ularni aymoqlar bilan almashtirish rejalashtirilmoqda

Hokimiyat nima e'lon qildi

Qirg'izistonda ma'muriy-hududiy islohotning ikkinchi bosqichi doirasida mavjud viloyat va tumanlarni tugatib, ularning o'rniga 20 dan ortiq yirik ma'muriy birlik — aymoqlar tashkil etish rejalashtirilmoqda. Buni Davlat xizmati va mahalliy o'zini o'zi boshqarish ishlari bo'yicha davlat agentligi direktori Elchibek Jantayev ma'lum qildi, deb yozmoqda Kaktus.media uning bayonatiga tayanib. Nashr ma'lumotlariga ko'ra, hozir mamlakatda 7 viloyat, 40 tuman va 34 shahar mavjud.

Aymoqlar qanday bo'ladi

Jantayev tushuntirishicha, aymoqlar tumanlardan katta, ammo viloyatlardan kichik bo'ladi: 40 dan ortiq tuman o'rniga 20 dan ortiq okrug paydo bo'ladi. Hududlarni birlashtirishda, uning so'zlariga ko'ra, geografik joylashuv va iqtisodiy salohiyat hisobga olinadi. U misollar keltirdi: Issiqko'l viloyatini shimoliy va janubiy qismlarga bo'lish, Jalolobod va O'sh viloyatlarining kichik tumanlarini esa salohiyati yuqoriroq qo'shni tumanlar bilan birlashtirish mumkin. Agentlik islohotning maqsadi sifatida takrorlanuvchi boshqaruv organlarini qisqartirishni va boshqaruv tizimini soddalashtirishni maqsad qiladi.

Pilot loyiha va muddatlar

Bu rejalardan ilgari prezident Sodir Japarov ham gapirib o'tgan edi. 2026-yil aprelida u birinchi navbatda eksperiment sifatida bitta aymoq tashkil etilishini va bir-uch yil davomida uning o'zini o'zi boshqara olishi hamda respublika byudjeti mablag'lariga bog'liq bo'lmagan holda ishlashi kuzatilishini aytgan edi; eksperiment muvaffaqiyatli bo'lgandagina viloyat va tumanlar butun mamlakat bo'ylab tugatiladi. Gazeta.uz 24.kg manbasiga tayanib xabar qilishicha,No'okat tumanining aholisi bilan uchrashuvda Japarov pilot aymoq ikki-uch yilga tashkil etilishini, samaradorlikning asosiy mezoni esa respublika byudjetidan subsidiyasiz yashash qobiliyati bo'lishini aniqlashtirdi. U, shuningdek, to'liq o'tishga «hali vaqt bor, taxminan uch-to'rt yil» degan.

Birinchi bosqichda nima qilingan

Qirg'izistonda ma'muriy-hududiy islohot 2023-yilda boshlangan. Zamon.uzma'lumotlariga ko'ra, birinchi bosqichda qishloq ma'muriy birliklari soni 452 dan 231 gacha qisqartirilgan, shaharlar soni 32 dan 33 ga ko'paytirilgan, 14 shaharning hududi esa qo'shni aholi punktlarini qo'shib kengaytirilgan. Gazeta.uz ma'lumotiga ko'ra, prezident birinchi bosqichni muvaffaqiyatli yakunlangan deb atagan. Shu bilan birga, nashrlarda tuman va shaharlarning hozirgi soni bo'yicha ma'lumotlar farq qiladi: Jantayev Daryo.uz versiyasiga ko'ra40 tuman va 34 shahar haqida gapirgan, Japarov esa uchrashuvda, Gazeta.uz yozishicha, 44 tuman va 33 shahar haqida aytgan.