Qatar Eronga «yaxşi niyat bildiriş»ga va Hormuz boğozini oçişga çaqirdi

Dohaning davom etayotgan vasitaçilik fonidagi murojaati

Qatar seşanba kuni Eronga «yaxşi niyat bildiriş»ni, yaʼni mintaqadagi davlatlarga qarata qöyilgan tahdidlarni töxtatib, Hormuz boğozini qayta oçişni taklif qildi. Bu bayonotni Dohadagi haftalik brifingda Qatar taşqi işlar vazirligi matbuot va kommunikatsiyalar departamenti direktori İbrahim bin Sultan al-Haşmi bildirib, «Eron tomonidan ijobiy bayonotlar eşitildi, ammo ularga hali yaxşi niyat körsatiş kerak» deb taʼkidladi. Buni Euronews xabar qilmoqda.

Yutuqsiz muzokaralar

Al-Haşmi sözlariga köra, Qatar delegatsiyasining yaqinda Tehronga qilgan taşrifi Pakistan va boşqa mintaqaviy hamkorlar bilan birga olib borilayotgan vasitaçilik saʼy-harakatlari doirasida bölgan. Delegatsiya yangi taklif bilan bormi degan savolga u ikki tomon örtasida xabarlar va fikrlar almaşinuvi davom etayotganini aytib, batafsil maʼlumot bermadi va yutuq haqida eʼlon qilmadi. U Vaşington ham, Tehron ham keyingi qözğalon ham, diplomatik yeçim imkoniyati ham haqida gapirayotganini qöşib aytdi: «Vasitaçi har doim şu umid oynasiga yopişib turadi».

Mintaqaviy uçraşuvlar va Saudiya yönalişi

Duşanba kuni Saudiya Arabistoni mudofaa vaziri şahzoda Xalid bin Salman, Pakistan armiyasi ştab boşliği Asim Munir va Turkiya razvedkasi rahbari İbrahim Kalın Tehronda Eron rahbariyati bilan uçraşdi. Uç davlat avgust oyida Makkada tuzilgan qöşma mudofaa paktini imzolagan edi; Eron davlat ommaviy axborot vositalari tört davlat ham tinçlik va xavfsizlik böyiça muzokaralarni davom ettirişga kelişganini xabar qildi. Al-Haşmi Qatar va uning Fors körfazi qöşnilari suverenlikni hurmat qiliş va bir-biriga hujum qilmaslik majburiyatiga asoslangan mintaqaviy xavfsizlik arxitekturasida iştirok etişga tayyorligini, Er-Riyod saʼy-harakatlari esa Qatar va Pakistan faoliyatini töldirayotganini bildirdi. Muzokaralar Eron qöllab-quvvatlayotgan yamanlik husiylarning Saudiya Arabistoniga davom etayotgan hujumlari fonida keçmoqda: duşanba kuni Misr parlamenti qirollikni himoya qiliş uçun harbiy yordam körsatişga ruxsat berdi.

Tomonlarni ajratib turuvçi narsa va boğozda nima bölyapti

AQŞ va Eron bitim şartlari böyiça hali ham kelişa olmayapti: Tehron portlar blokadasini va Eron neft eksportiga qöyilgan sanksiyalarni bekor qilişni talab qilmoqda, Vaşington esa uranni boyitiş darajasini pasaytirişda qatʼiy turmoqda. Uruş fevral oxirida AQŞ va İsrailning Eronga zarbalari bilan boşlangan edi; Eronga tegişli suzib yuriş çeklovlari va amerikalik blokada Fors körfazidan neft va gaz eksportining asosiy yönalişi bölgan Hormuz boğozidagi harakatni jiddiy buzdi. Ötgan hafta Brent boğoz yaqinidagi tankerlarga Eron hujumlaridan söng barrel uçun 117 dollar (105 yevro)dan yuqoriga kötarilib, aprel oyidan buyon eng yuqori körsatkiçga erişdi; ANZ tadqiqoti maʼlumotlariga köra, boğoz orqali neft oqimi odatdagining taxminan 60 foizini taşkil etgan.