Asosiy ma’lumotlar

  • Stubb va Støre Putinga qöngğiroq qilib, Abu-Dabidagi tinçlik muzokaralari böyça Kiyev pozitsiyasini yetkazdi — bu uning 2025-yilning iyulidan beri Yevropa yetakçilari bilan ilk aloqasi.
  • Suhbat mazmuni Zelenskiyga yetkazildi; Ukraina — AQŞ — Rossiya uç tömonlama uçraşuviga tayyorgarlik ham muhokama qilindi.
  • Putinning yordamçisi Uşakov Abu-Dabidagi uçraşuv 4-noyabrdan keyin, ya’ni 3-noyabrdagi AQŞ örtadagi parlament saylovlaridan söng bölişini ma’lum qildi.

Bir yildan ortiq vaqt içidagi ilk aloqa

Finlyandiya prezidenti Alexander Stubb va Norvegiya boş vaziri Jonas Gahr Støre Rossiya prezidenti Vladimir Putin bilan telefon orqali gaplaşdi. Taşabbus ğarb yetakçilaridan kelgan bölib, ular Rossiyaning Ukrainağa qarşi uruşi va uruşni tuğatiş böyça diplomatiya sa’y-harakatlarini muhokama qilişni maqsad qilgan. Kun.uz ma’lumotiga köra, suhbatning maqsadi, Finlyandiya prezidenti idorasiga köra, «Abu-Dabida bölib ötadigan tinçlik muzokaralari böyça Ukrainaning pozitsiyasini prezident Putinga töğridan-töğri yetkaziş» bölgan. Bu Putinning Ukrainani qöllab-quvvatlaydigan Yevropa yetakçilari bilan bir yildan ortiq vaqt içidagi ilk aloqasi: oxirgi marta u 2025-yilning iyulida Fransiya prezidenti Emmanuel Macron bilan gaplaşgan edi.

Suhbatga turli baholar

Kreml suhbat ötkazilganini tasdiqladi. Kreml matbuot xizmati xabariga köra, Putin Ukrainadagi «hozirgi vaziyat»ni baholagan, «konfliktning asosiy sabablari»ni eslatgan hamda «harbiy yöldan hal qilişga olib boradigan Yevropa Ittifoqi va NATO mamlakatlarining qarşilik siyosati»ga e’tibor qaratgan. Yevropa tomoni esa suhbatni başqaça tasvirladi: Finlyandiya va Norvegiya yetakçilari Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiyga ham qöngğiroq qilib, Putin bilan ötkazilgan suhbat mazmunini unga yetkazgan. «Alex va Jonas Rossiya rahbariyatiga energetikamiz va infratuzilmamiz atrofidaki taranglikni kamaytiriş böyça haqiqiy qadamlar zarurligini aniq tuşuntirib berdi», — dedi Zelenskiy, Kun.uz iqtibosi bilan. Uning aytışıça, Ukraina, AQŞ va Rossiya vakillari darajasidagi uç tömonlama uçraşuvga tayyorgarlik ham muhokama qilingan.

Kontekst: Uitkoff marşruti va uçraşuv muddati

Stubb idorasi Putin bilan suhbat 20-oktabrda Oslosda bölgan uçraşuvning davomi ekanini ta’kidladi, u yerda Donald Trampning maxsus elçisi Steve Witkoff Støre va Stubb iştirokida Zelenskiy bilan uçraşgan. Şundan söng Witkoff Peterburgga kelib, Putin bilan uçraşdi, keyin yana Osloga qaytib, u yerdan AQŞga uçib ketdi. Sayohat natijasida AQŞ, Ukraina va Rossiya iştirokidagi uç tömonlama uçraşuv ötkaziş töğrisida kelişuvga erişildi; ötkaziş joyi sifatida Abu-Dabi tanlandi. Putinning yordamçisi Yuriy Uşakov aytışıça, uçraşuv 4-noyabrdan keyin bölib ötadi — ya’ni 3-noyabrga belgilangan AQŞdagi örtadagi parlament saylovlaridan keyin, bu saylovlarda, başoratlarga köra, respublikaçilar Kongressdagi köpçilikni yöqotişi mumkin. Uşakov, şuningdek, tinçlik muzokaralarida «butun Yevropa bilan» kelişuvga erişiş kerakligini bildirdi; yevropaliklar öz navbatida Rossiya va Ukraina örtasidagi uruşni tuğatiş muhokamalarida Yevropa Ittifoqi manfaatlarini himoya qila oladigan muzokaraçi izlaşmoqda.