Asosiy ma’lumotlar

  • Deyarli 302 metr uzunlikdagi SS United States layneri Floridadagi Destin shahridan taxminan 40 km janubi-g‘arbda cho‘ktiriladi
  • 1952-yilda kema Atlantikani 3 kun 10 soat 40 daqiqada kesib o‘tib, «Atlantika ko‘k lentasi»ni qo‘lga kiritgan
  • Kemani Okalusa okrugi sotib oldi; 2025-yil avgustida federal sud cho‘ktirishga qarshi da’voni rad etdi

Atlantika rekordchisi suv ostiga ketmoqda

Deyarli 302 metr uzunlikdagi SS United States layneri Destin shahridan taxminan 40 kilometr janubi-g‘arbda suv ostiga cho‘ktirilib, sun’iy rifga aylantirilishi rejalashtirilgan. Loyiha tashabbuskorlari kema dengiz organizmlari uchun yangi yashash muhiti va sho‘ng‘uvchilar uchun yirik turistik obyektga aylanishiga umid qilmoqda. Mahalliy hokimiyat hisob-kitoblariga ko‘ra, loyiha har yili sho‘ng‘in jihozlari do‘konlari, baliq ovlash turlari tashkilotchilari va mehmonxonalarga millionlab dollar keltirishi mumkin, deb yozadi Kun.uz.

Tezlik rekordidan yozuvga

SS United States eng tez transatlantik layner sifatida qurilgan edi: 1952-yildagi ilk safarida u Atlantikani 3 kun 10 soat 40 daqiqada kesib o‘tib, Queen Mary laynerining natijasini taxminan 10 soatga yaxshiladi va okeanni eng tez kesib o‘tgan yo‘lovchi kema uchun beriladigan «Atlantika ko‘k lentasi» mukofotiga sazovor bo‘ldi. Biroq transport afzalliklari o‘zgargani sari laynerlarga talab pasaydi va 1969-yilda, 17 yillik xizmatdan so‘ng, kema foydalanishdan chiqarildi. Keyingi o‘n yilliklarda u bir necha bor egasini almashtirdi va asta-sekin yaroqsiz holga keldi.

Laynerni saqlab qolish nega muvaffaqiyatsiz tugadi

Tarixiy meros himoyachilari yillar davomida kemani saqlab qolish va tiklashga harakat qildi, biroq ta’mir va saqlash xarajatlari juda yuqori chiqdi. Filadelfiyadagi pristan egasi bilan ijara qarzi bo‘yicha nizo kemaning taqdiri bilan shug‘ullangan SS United States Conservancy tashkilotini uni sotishga majbur qildi. Laynerni Okalusa okrugi sotib oldi: 2025-yil 19-fevralda u Filadelfiyadan Alabama shtatidagi Mobil shahriga suzib olib borildi.

Ekologik bahslar

Loyiha e’tirozlarga sabab bo‘ldi: bir qator ekologik tashkilotlar va olimlar kema korpusining sink xromat qoplama bilan qoplangan qismi Meksika qo‘ltig‘i suvlarini ifloslantirishi mumkinligi haqida ogohlantirgan edi. Okalusa okrugi ma’muriyati loyiha AQSh atrof-muhitni muhofaza qilish agentligi (EPA) talablariga mos kelishini bildirdi, 2025-yilning avgustida esa federal sud kemani cho‘ktirishning oldini olishga qaratilgan da’voni rad etdi. Shu tariqa, hozircha huquqiy to‘siqlar olib tashlandi, biroq nashrlardan ko‘rinib turibdiki, ekologik xavotirlar butunlay bartaraf etilmagan — ular faqat sud tomonidan rad etilgan.