Asosiy ma’lumotlar

  • O‘zbekiston fanga yuqori ishonch bildirganlar ulushi bo‘yicha dunyoda 3-o‘rinda (63,8%)
  • 2025-yilgi so‘rov: 140 mamlakat, 140 mingdan ortiq respondent
  • Fanga bo‘lgan global ishonch 2020-yildagi 80 foizdan 2025-yilda 72 foizga pasaydi

O‘zbekiston — fanga bo‘lgan ishonch bo‘yicha yetakchi uchlikda

O‘zbekiston fanga bo‘lgan ishonch darajasi bo‘yicha dunyoda uchinchi o‘rinni egalladi, deb xabar beradi Kun.uz, Visual Capitalist infografikasi asosidagi tadqiqotga tayanib. 2025-yilda 140 mamlakatda o‘tkazilgan so‘rov doirasida 140 mingdan ortiq kishi so‘roq qilingan. O‘zbekiston uchun 63,8 foiz ko‘rsatkich keltirilgan — bu aynan fanga yuqori darajada ishonch bildirgan respondentlar ulushi.

Birinchi o‘ntalikka kim kirgan va reyting nimani ko‘rsatadi

So‘rov natijalariga ko‘ra, O‘zbekiston va Tojikiston AQSH, Buyuk Britaniya va Fransiya kabi yirik ilmiy markazlardan yuqoriroq o‘rinlarni egallagan. Birinchi o‘ntalikka Finlyandiya, Germaniya va Shvetsiya ham kirgan. Rossiya 67-o‘rinda qayd etilgan. Muhim jihat shundaki: reyting mamlakatlarning ilmiy salohiyatini yoki kashfiyotlar sonini emas, balki so‘rov qatnashchilarining fanga munosabatini aks ettiradi. Ba‘zi mamlakatlarda yuqori ishonch bildirganlar ulushi 10 foizga ham yetmagan. Tadqiqotchilar fanga ishonch va ilmiy savodxonlik o‘rtasida barqaror bog‘liqlikning ishonchli dalilini topmagan: mamlakatdagi o‘rtacha ilmiy savodxonlik yoki ta‘limga davlat xarajatlari bilan aniq korrelyatsiya ham aniqlanmagan.

Global kontekst: ishonch pasaymoqda

Wellcome ma‘lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda butun dunyo bo‘ylab respondentlarning 72 foizi fanga «ma‘lum darajada» yoki «juda kuchli» ishonch bildirganini aytgan. 2020-yilda bu ko‘rsatkich 80 foizni tashkil etgan — ya‘ni besh yil ichida umumiy ishonch darajasi sakkiz foiz punktga pasaygan. Bu global ko‘rsatkich ishonchning ikki darajasini birlashtiradi, O‘zbekiston uchun keltirilgan 63,8 foiz esa aynan yuqori darajada ishonch bildirganlar ulushidir. Garvard global salomatlik instituti tashkil etgan muhokamada fanga ishonchsizlik ijtimoiy tengsizlik, institutlar faoliyatidagi kamchiliklar, noto‘g‘ri ma‘lumotlarning tarqalishi va siyosiy qutblanish bilan bog‘liq bo‘lishi mumkinligi qayd etilgan; ishonchni mustahkamlashda ilmiy natijalarni jamoatchilikka tushunarli yetkazish va jamoat institutlarining ishonchli faoliyati muhim rol o‘ynaydi.