Asosiy ma’lumotlar
- 23-oktabr kuni Eron elchisi Mohammad Ali Iskandariy O‘zbekiston Tashqi ishlar vazirligiga chaqirilib, unga norozilik notasini topshirildi
- Eronning Armaniston, Bolgariya, Zimbabve, Finlyandiya va Xitoydagi elchixonalari Samarqandga oid xabarlarni o‘chirdi
- Sabab Armanistondagi elchixonaning Marko Rubioning tashrifiga javoban Samarqandni fors sivilizatsiyasining bir qismi deb atagan xabari bo‘ldi
Nima sodir bo‘ldi
Eronning bir qator davlatlardagi elchixonalari Toshkentning noroziligiga sabab bo‘lgan, Samarqandning tarixiy-madaniy merosiga oid X ijtimoiy tarmog‘idagi xabarlarni o‘chirib tashladi. O‘zbekiston Tashqi ishlar vazirligiga tayanib Kun.uzma’lum qilishicha, tegishli e’lonlarni Armanistonda, Bolgariyada, Zimbabveda, Finlyandiyada va Xitoydagi elchixonalar olib tashlagan. Gazeta.uz aniqlashtirishicha, 27-oktabrga kelib bu Armaniston, Xitoy va Zimbabvedagi elchixonalar haqida edi; 25-oktabrga kelib Armanistondagi elchixona xabariga havola allaqachon ishlamay qolgan edi.
Mojaroga sabab
Janjal AQSh davlat kotibi Marko Rubioning O‘zbekistonga tashrifi bilan boshlandi: 19-oktabr kuni u Samarqanddagi Registon maydoni fonida video yozib, shaharning jahon savdosidagi tarixiy o‘rnini ta’kidladi. Armanistondagi Eron elchixonasi bunga javoban Samarqand «fors sivilizatsiyasi va me’morchiligining bir qismi» ekanligini aytib, Rubioga 7-oktabr kuni Afinalarda qilgan nutqini eslatdi — unda qadimgi yunonlar va forslar o‘rtasidagi qarama-qarshilik, jumladan, forshoh Kserks qo‘shinlari tomonidan Akropol vayron qilingani va spartaliklarning qarshiligi haqida gapirilgan edi. Elchixona g‘arb qahramonlik tushunchasini Eronning hozirgi rahbariyati mafkurasiga qarshi qo‘yib, uni o‘lim kultini targ‘ib qilishda aybladi.
Toshkentning munosabati
23-oktabr kuni O‘zbekiston Tashqi ishlar vazirligi Eronning Mohammad Ali Iskandariyni chaqirib, unga norozilik notasini topshirdi. Idora Samarqand, Buxoro va Xiva merosi o‘zbek xalqining asrlar davom etgan tarixi va davlatchilik an’analarining ajralmas qismi ekanligini bildirib, xabarlarni o‘chirishni va bunday holatlarning takrorlanishiga yo‘l qo‘ymaslikni talab qildi. Kun.uz xabar bergan notada bu e’lonlar Samarqandning tarixiy-madaniy merosini noto‘g‘ri aks ettiruvchi va provokatsion siyosiy xususiyatga egaharakatlar sifatida baholangan. Demarshdan so‘ng Eron diplomatik vakolatxonalarining ijtimoiy tarmoqlardagi xabarlari yo‘qola boshladi.
