Buyuk Britaniyada talaba Genri Novakning o'ldirilishi ishi bo'yicha mustaqil tekshiruv e'lon qilindi

Tekshiruv e'lon qilinishi

Buyuk Britaniya ichki ishlari vaziri Shabana Mahmud 2026-yil 26-oktyabr, dushanba kuni mustaqil tekshiruv o'tkazilishini e'lon qildi — 18 yoshli talaba Genri Novakning o'ldirilishi ishi bo'yicha, deb xabar berdi BBC News. Novak 2025-yil dekabrda Sautgempton shahrida pichoqlanib, halok bo'lgan edi. Qatil Vikrum Digva o'ziga nisbatan irqiy haqoratlar qilingani va o'zini himoya qilgani haqida yolg'on da'vo qilgan edi; 1-iyun kuni u umrbod qamoq jazosiga, kamida 21 yil muddatga hukm qilindi.

Kontekst: politsiya tanasiga taqilgan kamera yozuvi

O'ldirishdan keyin keng e'tiborga sazovor bo'lgan politsiya tanasiga taqilgan kamerasining yozuvi, unda o'layotgan Novak qo'l-kiish ichida yotib qolgan edi. Bu Xempshir va Uayt oroli grafligi politsiyasining faoliyatiga qattiq e'tibor qaratildi hamda qurol qonunlari, irq, politsiya ishi va jamoatchilik ishonchi haqida kengroq muhokamaga sabab bo'ldi, deb yozadi BBC News. Mustaqil politsiya shikoyatlari byurosi (IOPC) joyga yetib kelgan xodimlarning harakatlari bo'yicha o'z tekshiruvini boshladi, chunki yozuv 18 yoshli Novak qo'l-kiishda qoldirilib, xodimlarga jarohatlari haqida aytayotganiga qaramay, polda o'lib qolishiga tashlab qo'yilganini ko'rsatgan edi. Tekshiruv sudya hukm chiqarish paytida Novak yordam qanchalik tez ko'rsatilishidan qat'i nazar omon qolmasligi to'g'risidagi xulosasiga qaramay boshlangan.

Tekshiruvning tuzilishi va vazifalari

Tekshiruvga sobiq lord-kansler Aleks Chok KC rahbarlik qiladi. Ichki ishlar vazirligi ma'lumotiga ko'ra, u ikki bosqichda o'tkaziladi. Birinchi bosqich politsiya, sog'liqni saqlash xizmatlari, mahalliy hokimiyatlar, o'quv muassasalari va diniy tashkilotlarni qamrab oladi, jumladan, qurol saqlash va zo'ravonlik haqida signallar kelib tushganligi masalasini ham ko'rib chiqadi hamda o'ldirishning oldini olish imkoni qo'ldan boy berilganmi yoki yo'qmi aniqlaydi. Ikkinchi bosqich IOPCning voqea joyidagi politsiya xodimlari harakatlari bo'yicha tekshiruvi yakunlangandan so'ng boshlanadi hamda IOPCning o'z harakatlari va, «kerak bo'lganda», politsiya harakatlarini ko'rib chiqadi. Mahmud Lordlar palatasida tekshiruv qatil haqida nimalar ma'lum bo'lganini hamda Novak oilasiga adliya tizimida ko'rsatilgan munosabatni, jumladan, ko'rsatilgan yordamning yetarliligini ham o'rganishini aytdi.

Reaksiya va muddatlar

Novak oilasi bu e'lonni «adolat uchun kurashimizdagi muhim lahza» deb atadi hamda tekshiruv davom etayotgan tekshiruvlar va koroner tekshiruvi bilan birga to'liq haqiqatni oshkor qilishi va hisobdorlikni ta'minlashiga umid bildirdi. Ular, shuningdek, jinoiy adliya tizimi bilan o'zaro aloqalari «chuqur hayrat qoldirgan»ini ta'kidladilar. Konservatorlar yetakchisi Kemi Badenok tekshiruv boshlanish qarorini ma'qullab, «Genri va uning oilasini chetlab o'tganlar uchun to'g'ri hisobdorlik bo'lishi kerak» dedi. BBC News ma'lumotiga ko'ra, tekshiruv hisoboti besh oydan keyin taqdim etilishi kutilmoqda.

Bu nima uchun muhim

Bu qaror Buyuk Britaniyadagi politsiya va adliya tizimiga ishonch masalalariga tegishli: o'layotgan o'smir qo'l-kiishda qoldirilgan tanaga taqilgan kamera yozuvi allaqachon IOPCning alohida tekshiruviga olib kelgan, tekshiruv esa politsiya, sog'liqni saqlash xizmatlari, o'quv muassasalari va boshqa tuzilmalar harakatlarini ham tekshirishni qo'shadi. Amalda Novak oilasi va shunga o'xshash vaziyatlardagi boshqa oilalar uchun tekshiruv aralashuv imkoniyatlari qo'ldan boy berilganmi va qurbonlarning qarindoshlariga yetarli yordam ko'rsatilayaptimi degan savolga javob berishi mumkin; aniq xulosalar besh oydan keyin kutilayotgan hisobot natijalarida ma'lum bo'ladi.

Rasm manbasi, Handout